تولید پسته ارگانیک در کشور

در واقع تاثیر نامطلوب و اثرات باقیمانده مصرف انواع کودهای شیمیایی، سموم و هورمون‌ها در تولیدات غذایی در کشورهای صنعتی پیشرفته، سبب شده است کشاورزی در جهتی کاملا متضاد با روش مدرن تحول یابد که آن جلوگیری از مصرف هرگونه مواد شیمیایی یا نهاده مصنوع انسان در تولیدات و پخش محصولات زراعی و باغی و دامی ‌است.

از نظر اقتصادی نیز برای زارعان مصرف نکردن مواد شیمیایی با توجه به قیمت گران کودهای شیمیایی مقرون به صرفه است و کشاورزان به جای استفاده از کودهای شیمیایی و سموم به منابع بیولوژیک، حشرات مفید، کود سبز و متدهای ارزان روی می‌آورند. بعلاوه در ایران هم سیاست وزارت جهاد کشاورزی حرکت به سوی تولید محصولات ارگانیک و سالم است و در این راستا کمیته محصولات ارگانیک از سال80 به دستور معاون زراعت سازمان حفظ نباتات کشور در این سازمان تشکیل شد.

در این زمینه حسینی، دبیر کمیته ملی تولید محصولات کشاورزی سالم و ارگانیک می‌گوید: بـر اساس برنامه‌ریزی این کمیته در پایان برنامه پنجم توسعه باید 25 درصد مجموع تولید محصولات کشور به صورت ارگانیک تولید شود.

مهدی‌پور، دبیر انجمن محصولات ارگانیک کشور به واحد مرکزی خبر می‌گوید: اکنون محصولات ارگانیک ایران را کشورهای خارجی با قیمت کم خریداری و به قیمت بالا در دنیا می‌فروشند.

عمده این محصولات را بادام، پسته، خرما، انجیر، گیاهان دارویی، انار، روغن دانه انار، کنستانتره انار، گلاب، روغن گل، گل خشک شده، زعفران و شیرین بیان شامل می‌شوند که در مناطق بکر استان‌های فارس، قزوین و تهران کشت می‌شود. در واقع مجموع مساحت کشت محصولاتی که در کشور بدون استفاده از سموم و کودهای شیمیایی تولید شده‌اند حدود 462 هکتار است که شامل 125هزار و 802 هکتار محصولات باغی و 113هزار و 659 هکتار محصولات زراعی است و برای 11 هزار و 400 هکتار از این اراضی کشاورزی، گواهی ارگانیک اخذ شده است. میزان سطوح کشت محصولات زراعی و باغی که تولید آنها بدون استفاده از کود و سم انجام می‌گیرد نیز به ترتیب یک و 2 و 7 درصد از کل مساحت زیرکشت محصولات زراعی و باغی کشور را تشکیل می‌دهد.

البته نباید از خاطر برد که برای رقابت در بازارهای جهانی باید تولیدات مطابق با خواست خریداران خارجی، سالم و ارگانیک باشد.

پسته یکی از ده‌ها محصولات کشاورزی در کشور است که تولید آن به صورت ارگانیک آغاز شده است. با وجود آن که مساحت زیرکشت باغ‌های پسته در کشور450 هزار هکتار و تولید این باغ‌ها حدود 300 هزار تن در سال است، اما تنها درصد بسیار کمی ‌از این تولیدات بدون استفاده از کود و سم و به عنوان ارگانیک تولید می‌شود. در واقع یک باغ پسته در شهرستان زرندیه استان مرکزی تنها باغ ارگانیک پسته در کشور است که محصولاتی سالم مطابق با استانداردهای جهانی تولید می‌کند.

محمود بارانی، صاحب این باغ می‌گوید: وسعت این باغ 110 هکتار است و سالانه 600 تن پسته کله قوچی از آن برداشت می‌شود و به علت بازارپسندی و متقاضی زیاد 100 درصد این تولیدات به خارج از کشور صادر می‌شود. در حالی که درخواست مشتریان خارجی 3 هزار تن در سال است ما اکنون تنها توان تولید 600 تن پسته را داریم و برای تامین نیاز خریداران درصدد توسعه سطح باغ‌های ارگانیک خود هستیم. جالب است که بدانید متوسط قیمت خرید هرکیلو پسته در بازارهای جهانی را 8 تا 10 دلار ومتوسط قیمت خرید هرکیلو پسته ارگانیک 16 تا 18 دلار است.

این پسته کار زرندیه‌ای با اشاره به این‌که برای صدور مجوز ارگانیک آب، خاک و محصول تولیدی آزمایش شده و تا 2 سال و نیم اثر کود یا سم قابل ردیابی است می‌افزاید: صدور مجوز ارگانیک 5 سال طول می‌کشد و محصولات خود را به شرط استاندارد به فروش می‌رساند. ناگفته نماند بر این اساس محصولات ارگانیک ما تاکنون مجوز بیو اروپا را که موید ارگانیک و سلامت محصول است کسب کرده است. افزایش حاصلخیزی خاک، از بین رفتن علف‌های هرز، جلوگیری از فرسایش خاک، نابودی امراض و آفات، استفاده از منابع بیولوژیک مانند حشرات مفید و کود سبز بجای سموم یا کودهای شیمیایی و تولید محصولات سالم از مهم‌ترین مزایای کشت ارگانیک به شمار می‌رود.

کشت پسته از 23 سال قبل در شهرستان زرندیه از توابع استان مرکزی در منطقه‌ای کویری با آب‌شور که به دشت آدمخوار شهرت داشت آغـاز شد و هم‌اکنون در شهرستان‌های ساوه، دلیجان و محلات این محصول زیرکشت است.

عباسی، کارشناس پسته جهاد کشاورزی شهرستان زرندیه نیز در این ارتباط می‌گوید: بیش از 7 هزار هکتار از باغ‌های این شهرستان به کشت پسته اختصاص داشته و در این سطح سالانه 7 هزار و200 تن محصول برداشت می‌شود. جالب است بدانید که خاستگاه پسته در جهان کشور ایران است و قدمت آن بـه حدود 5 هزار سال می‌رسد و حتی در زمان هخامنشیان نیز این محصول صادر می‌شده است. زراعی، مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان مرکزی در این ارتباط می‌گوید: سالانه 9 هزار تن پسته معادل 2 و یک‌دهم درصد تولید پسته کشور از باغ‌های استان مرکزی بـه دست می‌آید که بیش از 80 درصد آن در منطقه زرندیه ساوه تولید می‌شود. براساس جایگاه پسته ارگانیک در بازارهای جهانی تلاش می‌شود مساحت باغ‌های ارگانیک پسته در استان مرکزی سالانه 500 هکتار افزایش یابد. مرغوبیت محصول پسته استان مرکزی درحدی است که 80 درصد پسته تولیدی آن معادل 6 هزار و 300 تن هرسال به اروپا صادر می‌شود. در عین حال با افزایش مساحت زیرکشت و به بار نشستن باغ‌های نهال، تولید پسته استان مرکزی در سال‌های آینده به بیش از 50 هزار تن خواهد رسید.