چه شغلی راضی‌ات می‌کند؟

اما به هر حال تنها عده کمی از شغل خود راضی هستند و بسیاری یا شغل خود را رها می‌کنند یا با نارضایتی هر روز به سر کار می‌روند، اما واقعا جوانان به دنبال چه نوع شغلی هستند؟ آیا تنها در پی حقوق بالاترند یا معیارهای دیگری هم در این میان موثر است؟ آیا سازمان‌ها و شرکت‌ها، نیازهای واقعی جوانان را می‌دانند؟

واقعیت این است که تنها حقوق بالا، انگیزه لازم برای جذب استعدادهای جوان نیست بلکه عوامل دیگری در جذب این نیروها موثر هستند.

در این مقاله نتیجه تحقیقاتی که در دانشگاه شیکاگو انجام شده روی 9000 جوان بین 18 تا 25 سال آورده شده تا به سوالات بالا پاسخ داده شود. خصوصیات شغلی مورد علاقه جوانان، به جنسیت آنها، تمایلات مذهبی، رشته دانشگاهی و پیشینه خانوادگی آنها مربوط می‌شود. مثلا برای مردان مساله درآمد مهم‌تر است. تجارت و علوم رایانه‌ای، رشته‌هایی هستند که درآمد بیشتری دارند. جوانانی که در خانواده‌هایی با درآمد کم بزرگ شده‌اند، ترجیح می‌دهند شغلی بیابند که درآمد خوبی داشته باشد. برای آنها انعطاف‌پذیری شغلی و فرصت ارتقا در مراتب بعدی اهمیت قرار دارد. نتیجه بررسی‌های انجام شده به طور دقیق‌تر این موارد را نشان می‌دهد.

در مورد این مطلب که چه عواملی در رضایت شغلی موثرند، تحقیقات زیادی صورت گرفته است و جوانان مورد بررسی قرار گرفته‌اند. مشاهده شده که جالب بودن شغل، مهم‌ترین عامل رضایتمندی آنان است. مزایای خوب، امنیت شغلی و شانس ارتقای شغلی نیز به ترتیب در مرتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند. بعکس کار کردن در یک محل باکلاس، وجود فرصت سفر (سفرهای کاری) و استرس کم شغلی، اهمیت کمتری دارند.

جوانان قدیم، کمتر به مزایای شغلی و امنیت کاری توجه می‌کردند، اما جوان‌های امروزی بیش از گذشته به امنیت شغلی بها داده و این مساله برایشان بسیار بااهمیت‌تر است. به هر حال، دوره و زمانه عوض شده و خواسته‌ها و اولویت‌ها تغییر پیدا کرده است.

شاید بپرسید که حقوق و دستمزد در چه مرتبه‌ای از اهمیت قرار دارد، باید گفت که این موضوع در نظر جوانان از اهمیت متوسطی برخوردار است و در مرتبه هشتم قرار دارد. با این اوصاف می‌توان معیارهای مهم را از نظر اهمیت به ترتیب زیر مرتب کرد: جالب بودن شغل 2. مزایای شغلی 3. امنیت شغلی 4. شانس ارتقای شغلی 5. موقعیت و فرصت برای یادگیری مهارت‌های جدید 6. مکان جغرافیایی 7. تعطیلات سالانه و هفتگی 8. درآمد بالا 9. انعطاف‌پذیری در ساعات کاری 10. ساعات کاری (نبود شب‌کاری یا کار در روزهای تعطیل) 11. توانایی کار کردن به طور مستقل 12. استرس‌های شغلی کم. 13. موقعیت سفر (سفرهای کاری) 14. باکلاس بودن محل کار.

یک مقایسه کلی بین زنان و مردان، تفاوت اندکی را بین این دو گروه نشان می‌دهد. در این دو گروه، جالب بودن کار، مهم‌ترین عامل رضایت شغلی به حساب می‌آید. اما مردان تمایل بیشتری به ارتقای مقام و حقوق بیشتر دارند، اما بعکس زنان، موقعیت مکانی محل کار برایشان بسیار بااهمیت‌تر است و بیشتر تمایل دارند که محل کارشان نزدیک به منزلشان باشد. می‌توان فاکتورهای موثر در رضایت شغلی را برای زنان و مردان به صورت زیر دسته‌بندی کرد:

از نظر مردان: جالب بودن و شانس ارتقای شغلی، مزایای شغلی، امنیت شغلی، فرصت یادگیری مهارت‌های جدید و حقوق بالا،‌ مهم است.

از نظر زنان: جالب بودن شغل، مزایای شغلی، امنیت و شانس ارتقای شغلی، فرصت یادگیری مهارت‌های جدید و موقعیت جغرافیایی، اهمیت دارد.

جوانانی که در زمینه علوم رایانه و تجارت مشغول به فعالیت هستند، تمایل زیادی به کسب درآمد بالاتر دارند و کسانی که در زمینه مسائل بهداشتی و درمانی فعالند، شناور بودن ساعات کار برایشان مهم‌تر است.

اما نکته حائز اهمیت دیگر در خصوص فاکتورهای رضایتمندی شغلی، وضعیت اجتماعی و خانوادگی جوانان است. جوانانی که درآمد والدینشان زیاد بوده، اهمیت کمتری برای امنیت شغلی، شناور بودن ساعات کار و استرس شغلی قائلند، اما کسانی که والدینشان درآمد چندانی نداشته‌اند، به درآمد بیشتر و پرستیژ شغلی، بیشتر بها می‌دهند.

سن و سال هم در این میان مهم است. جوانان کم‌سن‌وسال‌تر چندان به ارتقای شغلی نمی‌اندیشند اما وقتی سنشان از حدی بالاتر رفت، به دلیل تجربه کاری، تمایل بیشتری به ارتقای شغلی پیدا می‌کنند.

به هر حال با توجه به این‌که جوان‌ها براساس موقعیت اجتماعی، خانوادگی و جنس و سن، خواسته‌های متفاوتی دارند، مدیرانی که تمایل به جذب و حفظ نیروهای جوان دارند، باید به موارد زیر توجه کنند:

آنها باید پروژه‌های شغلی جالب و جذاب را به جوانان پیشنهاد دهند تا نظر جوانان را به خود جلب کنند.

باید توجه داشت که حقوق بالا، اولویت اول انتخاب شغل توسط جوانان نیست بلکه وجود فرصت‌های شغلی و مزایای جانبی در نظر آنها مهم‌تر است.

در ابتدای تلاش برای جذب جوانان، سعی کنید امنیت شغلی را به آنان هدیه دهد. این موضوع باعث انتخاب آن شغل توسط جوانان می‌شود.

هنگام استخدام زنان و مردان به تفاوت‌هایی که آنها در انتخاب شغل دارند، توجه کنید. مردان بیشتر به حقوق می‌اندیشند در حالی که زنان به امنیت شغلی و محل جغرافیایی بهای بیشتری می‌دهند.

از آنجا که موقعیت خانوادگی هر فرد در تصمیم‌گیری برای انتخاب شغل موثر است، باید توجه داشت که اگر فردی از خانواده‌ای ثروتمند است در نظر او درآمد، چندان اهمیت ندارد، اما در مورد افرادی که از خانواده‌های کم‌درآمد هستند، سطح حقوق و پرستیژ شغلی بسیار مهم است.

به هر حال مساله رضایت شغلی، مساله مهمی است که هر کس به دنبال آن است. حتی اگر در حال حاضر شغلتان را نمی‌پسندید اما به دلایلی مجبور به ادامه آن هستید، نگران نباشید. کم‌کم بکوشید زمینه لازم را برای شغلی جدید که مورد رضایتتان است، ایجاد کنید. بی‌گدار به آب نزنید.

شما همیشه می‌توانید کارتان را رها کنید، اما شاید در هر زمانی که دلتان بخواهد، نتوانید شغلی مناسب پیدا کنید. پس صبور باشید و به خدا توکل کنید. شاید در چند سال یا حتی چند ماه آینده بتوانید شغل مورد نظرتان را بیابید.

الهه عیوض‌زاده

منبع Ceri. Msu. edu