تغذیه در سالمندان

برنامه‌های غذایی سالمندان باید حاوی مواد غذایی غنی از ویتامین‌ها و املاح بویژه‌ کلسیم و آهن مانند شیر و لبنیات، گوشت و حبوبات باشد. توصیه می‌شود حتما روزانه از سبزی و میوه‌ تازه استفاده شود. تعداد وعده‌های غذا باید حداقل روزی 5 وعده و مقدار غذا در هر وعده کم باشد. در سالمندانی که جویدن غذا برای آنها مشکل است، مصرف غذاهای نرم مانند پوره، گوشت‌های نرم، سوپ، آش‌هایی که حبوبات زیاد ندارند، آبمیوه، میوه‌های رنده شده و سبزی خرد شده توصیه می‌شود.

غذاهای چرب و سرخ شده، سس مایونز، سبزی‌های نفاخ مانند کلم و گل‌کلم بهتر است تا حد امکان کمتر مصرف شودو مصرف تخم مرغ به سه عدد در هفته محدود شود.

مصرف چربی نیز باید در این سنین کم شود، آن مقدار کم هم روغن مایع یا روغن زیتون باشد. همچنین برای جلوگیری از کم آب شدن بدن روزانه باید حداقل 8 ـ 6 لیوان مایعات ترجیحا آب ساده تا قبل از ساعت 8 شب بنوشند.

با افزایش سن حرکت دستگاه گوارش کندتر می‌شود و یبوست (خشکی مزاج) نتیجه این کاهش فعالیت است. به همین دلیل سالمندان باید غذاهای ملین مصرف کنند، روغن زیتون، مواد فیبردار، سبزیجات و میوه‌ها و آب کافی می‌تواند در رفع یبوست راهگشا باشد.

با افزایش سن، توده عضلانی بدن کاهش می‌یابد، به همین نسبت از ذخیره پروتئینی بدن نیز کاسته می‌شود. بر خلاف تصور بسیاری، میزان نیاز به پروتئین با افزایش سن نه تنها کاهش نیافته بلکه ثابت مانده یا افزایش می‌یابد. این مساله بخصوص در صورت ابتلا به بیماری‌ها یا عفونت‌ها که مصرف پروتئین را بالا می‌برد، بسیار مهم است. توصیه می‌شود 40 تا 60 درصد از انرژی دریافتی روزانه سالمندان از پروتئین‌ها بویژه پروتئین‌های با کیفیت بالا تامین شود.

اغلب سالمندان علاقه زیادی به مصرف مکمل‌های ویتامینی و مواد معدنی دارند اما باید توجه داشت تا این مکمل‌ها بیش از حد نیاز مصرف نشود.

در مورد ویتامین‌های محلول در آب، معمولا کمبودی در سالمندان دیده نمی‌شود. مگر در سالمندانی که دچار سوء‌تغذیه هستند.

همچنین ممکن است بعضی سالمندان به علت مشکلات دندان یا مشکلات گوارشی از خوردن سبزیجات و میوه‌جات پرهیز کنند؛ در حالی که این منابع غذایی تامین‌کننده ویتامین ث هستند یا مصرف زیاد آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند در سالمندان کمبود ویتامین K ایجاد کند. کمبود ویتامین D در سالمندان بویژه آنهایی که از نور آفتاب دور هستند، به‌وجود می‌آید.

املاح و مواد معدنی از جمله نیازهای سالمندان است که برخی از آنها معمولا به میزان کافی به بدن آنها نمی‌رسد. کلسیم یکی از این املاح است. معمولا سالمندان به میزان کافی شیر و لبنیات مصرف نمی‌کنند، به همین علت دچار کمبود کلسیم می‌شوند.

البته میزان جذب روده‌ای کلسیم نیز در سنین بالا کاهش می‌یابد که این خود مزید بر علت است.به همین دلیل در برخی موارد لازم است کلسیم مورد نیاز به صورت دارو به فرد داده شود.