روی دلار حساب نکنید

 از طرفی سکوت چند روزه بانک مرکزی نیز در قبال تحولات اخیر این ذهنیت را تشدید کرد که شاید این اتفاقات عالمانه و عامدانه از سوی بانک مرکزی مدیریت می‌شود.

اما ورود هرچند دیرهنگام بانک مرکزی به ماجرای افزایش نرخ ارز و تزریق حجم گسترده دلار به بازار بار دیگر نشان داد که بانک مرکزی همچنان به سیاست نرخ ارز شناور مدیریت‌شده وفادار است که البته چاره‌ای جز این هم ندارد چراکه به هر حال بودجه مورد نیاز دولت باید با فروش ارز در بازار تامین شود و اگر هم بنابر تغییر هرچند جزئی در سیاست‌های ارزی بانک مرکزی بود با تحولات اخیر این تصمیم منتفی شده است.

در خصوص زمینه‌های وقوع جریانات اخیر در بازار دلایل متعددی قابل ذکر است. افزایش قیمت‌های جهانی طلا،‌ تحریم چند بانک ایرانی در دبی و عدم امکان انتقال ارز به داخل کشور از طریق این بانک‌ها،‌ نگرانی از هدفمندسازی یارانه‌ها و اقدامات احتیاطی برخی از مردم برای جمع‌آوری ارز و طلا به عنوان ذخیره ارزش در مقابل کاهش احتمالی ارزش ریال،‌ عدم تزریق دلار از سوی بانک مرکزی به مدت چند روز و نهایتا حضور سفته بازانی که به نیت کسب سود در این بازار وارد شده بودند، می‌تواند مهم‌ترین دلایل تلاطم اخیر در بازار ارز باشد. در این بین، کاهش 15 تا 20 درصدی ارزش ریال ایران در برابر دلار آمریکا در مدت کمتر از 10 روز، بویژه سفته‌بازان را به سمت بازار ارز متمایل ساخت.

اما در همان چند روز بحرانی تقریبا تمام کارشناسان پولی و بانکی منتظر مداخله دولت در بازار و کنترل مجدد نرخ ارز بودند چراکه اساسا تغییری در سیاست‌های ارزی کشور رخ نداده بود و همان تاخیر چند روزه نیز تعجب‌برانگیز می‌نمود. امروز با‌وجود آن که آرامش تقریبا به بازار ارز بازگشته و نرخ‌ها از یک تعادل نسبی برخوردار شده، مشخص نیست چرا بانک مرکزی اجازه داد این نوسان در بازار اتفاق بیفتد. اما اتفاقات اخیر باز هم نشان داد که بازار ارز در ایران به دلیل حضور مستقیم عاملی به نام بانک مرکزی که فراتر از نیروهای بازار یعنی عرضه و تقاضا عمل می‌کند، محل مناسبی برای سرمایه‌گذاری و سفته‌بازی نیست و کسانی که با نیت انتفاع از این بازار پای در آن می‌گذارند، باید بدانند که مسیر را اشتباه پیموده‌اند.