تب دلار فروکش کرد

در ریشه‌یابی علت افزایش قیمت دلار و یورو در بازار هم شایعه وجود دارد و هم تحلیل کارشناسی. اما جای تحلیل رسمی در این میان خالی به نظر می‌رسد. با این وجود علت این افزایش را می‌توان در 2 دسته مدیریت شده و غیرمدیریت شده تقسیم‌بندی کرد. مقصود از دلایل مدیریت شده این است که بانک مرکزی به دلایلی که داشته به طور آگاهانه اقدام به مدیریت افزایشی قیمت دلار و یورو کرده تا اهدافی که حدس زده می‌شود را به دست آورد. اما دلایل غیرمدیریت شده می‌گوید در روزهای اخیر اتفاقاتی در داخل کشور و کشورهای همسایه افتاده که کنترل قیمت دلار و یورو را از دست بانک مرکزی خارج کرده و آن را افزایش داده است.

با این حال نگاهی به ریزعلت‌ها نشان می‌دهد که کفه به نفع تنظیم آگاهانه بازار ارز توسط بانک مرکزی سنگینی می‌کند چرا که دلایل بخش غیرمدیریت شده طوری است که با اندک تاملی می‌توان دریافت قدرت بانک مرکزی در تنظیم بازار ارز به گونه‌ای است که با توجه به ذخایر ارزی قابل توجهی که در اختیار دارد، براحتی می‌تواند آن را مهار کند.

با این حال کارشناسان و حتی فعالان بازار ارز به قوت دلایلی که می‌گوید کنترل بازار ارز از دست بانک مرکزی خارج شده است، باور ندارند و افزایش‌های اخیر را در قالب اقدامی هدفمند و آگاهانه از سوی بانک مرکزی ارزیابی می‌کنند. یحیی آل اسحاق، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران در این باره به خبرنگار ما می‌گوید: قریب به یک سال است که هم در محافل تخصصی اقتصاد، هم در دولت و هم در مجلس در قالب بررسی لایحه برنامه پنجم توسعه بحث افزایش قیمت ارز مطرح است و در این راستا تاثیر قیمت ارز در صادرات و واردات، تولید، شاخص مصرف‌کننده تامین بودجه کشور و سیاست‌های بانکی و پایه‌های پولی بحث می‌شود. وی افزود: در مجموع رشد قیمت ارز به نفع بخش‌های مختلف اقتصاد است. مثلا دولت که حدود 60 درصد از درآمدش را از فروش ارز حاصل از نفت تامین می‌کند و فروش این ارز نقش کلیدی برایش دارد، افزایش قیمت دلار مقرون به صرفه است. چون ریال بیشتری عایدش می‌شود. آل‌اسحاق تصریح کرد: صادرکننده نیز از افزایش قیمت دلار سود می‌برد.

در حال حاضر تورم در کشور ما بالا و در کشورهای رقیب پایین است که این امر باعث گران‌تر تمام شدن کالاهای صادراتی ما و تنزل قدرت رقابت در دنیا می‌شود. حال اگر قیمت دلار افزایش یابد، درآمد صادرکننده از فروش ارز حاصل از صادرات افزایش یافته و به نوعی فاصله تورم داخلی و خارجی برای او جبران می‌شود.

رئیس اتاق بازرگانی تهران تصریح کرد: برای تولیدکننده داخلی نیز تقریبا و از یک نظر رشد قیمت دلار به صرفه است. چرا که کالاهای نهایی وارداتی در برابر کالای تولید داخل گران‌تر تمام می‌شود و قیمت کالای وارداتی واقعی‌تر خواهد بود. وقتی بحث مدیریت واردات مطرح شد، هنوز هم ایده غالب این است که به جای بازی تعرفه‌ای با دادن لیست‌های کالاهای ممنوعه وارداتی، نرخ ارز افزایش یابد و این امر قدرت رقابت تولیدکننده ایرانی را افزایش می‌دهد.

آل‌اسحاق خاطرنشان کرد: با این حال رشد قیمت ارز ممکن است به رشد قیمت مواد اولیه تولیدکننده ایرانی منجر شده و قیمت نهایی وی را بالا ببرد. در زمینه تامین ماشین‌آلات و خطوط تولید نیز این نگرانی وجود دارد.

وی گفت: از منظر مصرف‌کننده نیز رشد قیمت ارز به رشد قیمت کالای وارداتی و پولی که بیشتر باید بپردازد، منجر می‌شود.رئیس اتاق بازرگانی تهران تصریح کرد: به نظر می‌رسد قدرت بانک مرکزی طوری است که دلایلی که می‌گوید بازار ارز از کنترل این بانک خارج شده یا مثلا ذخیره ارزی کم داریم، منتفی باشد.

لذا به نظر من یک مدیریت موزون، آگاهانه و آهنگین‌ توسط بانک مرکزی ایجاد شده که الزامات رشد قیمت ارز را دیده، برنامه‌ریزی کرده و در حال اجرای آن هستند.

آل‌اسحاق گفت: در جمع‌بندی این دلایل باید بگویم به نظر می‌رسد رشد قیمت دلار و یورو مدیریت شده است. یعنی بانک مرکزی می‌خواهد با تحمل یک نوسان و تلورانس چندروزه، قیمت دلار و یورو را در حدی ثابت نگاه دارد. به نظر من خواهید دید که در چند روز آینده التهابات بازار ارز فروکش خواهد کرد و قیمت‌ها بالاتر از قبل در حدی ثابت خواهد ماند.

وی خاطرنشان کرد: اما این نکته را نیز باید بگویم که تامین ریال بیشتر برای درآمدزایی دولت به احتمال زیاد در سبد اهداف بانک مرکزی درباره مدیریت آگاهانه قیمت دلار قرار ندارد چرا که تامین درآمد از این راه باعث رشد پایه پولی شده و از آن سو فشارهای جدیدی را به خزانه وارد خواهد کرد.

با وجود تمام این تحلیل‌ها علت سکوت بانک مرکزی در ماجرای رشد قیمت دلار روشن نیست. دستگاه مادر پولی کشور در چند روز اخیر حتی یک اطلاعیه کوتاه هم در این باره منتشر نکرده است و این نکته‌ای است که باید در روزهای آینده درباره آن به طور جدی سوال کرد.

مسوولان بانک مرکزی طی روزهای اخیر حضور بسیار کمرنگ و ناچیزی در رسانه ها داشته و هیچکدام از رئیس و معاونان این بانک در خصوص مهم‌ترین مسائل پولی و ارزی این روزهای کشور سخنی برزبان نرانده اند. از سوی دیگر پایگاه اطلاع رسانی بانک مرکزی نیز در این خصوص سکوت کامل اختیار کرده و هیچ تحلیل یا خبری درباره وضعیت قیمت طلا و دلار در آن دیده نمی شود .

بانک مرکزی که در دوران مدیریت محمود بهمنی، خود را به عنوان یکی از رسانه‌ای ترین نهادهای دولتی مطرح کرده بود اکنون در خصوص مسائلی که بسیاری از مردم ، کارشناسان و فعالان اقتصادی تشنه کسب اطلاع هستند سکوت کرده است. این درحالی است که این بانک طی روزهای اخیر برای چندمین بار در خصوص نرخ تورم و مسائل مربوط به آن اعلام نظر و موضعگیری کرده است.

بی تردید اطلاع رسانی بموقع بانک مرکزی در زمینه مسائلی که به حوزه فعالیت این بانک ارتباط پیدا می کند می تواند از گسترش شایعات و بروز پیامدهای ناشی از آن جلوگیری کند و مانع ایجاد فضای نا اطمینانی و رفتارهای نامتعارف اقتصادی شود.

به دنبال افزایش عرضه، قیمت جهانی طلا روز سه شنبه با کاهش 11 دلاری نسبت به روز قبل به 1288دلار در هر اونس رسید.به گزارش فارس، قیمت جهانی طلا که طی روزهای اخیر روندی افزایشی را طی می‌کرد، روز سه‌شنبه با کاهش مواجه شد.بلومبرگ اعلام کرد قیمت هر اونس طلا در بازار نیویورک طی این روز با 11 دلار کاهش نسبت به روز قبل از آن مواجه شد و به 1288 دلار رسید. قیمت جهانی طلا در هفته گذشته با بر جای گذاشتن رکورد جدید به 1300 دلار در هر اونس رسیده بود.