نرم‌افزار مادر

پس از تعریف اهداف و نوشتن سناریو باید نرم‌افزار تولیدکننده نرم‌افزار آموزشی خودمان را که نرم‌افزار مادر نامیده می‌شود، انتخاب کرده و با توجه به این انتخاب مراحل تهیه و تولید اجزا و محتوای نرم‌افزار خود را اجرا کنیم، زیرا محتوای نرم‌افزار باید متناسب با فایل‌های قابل استفاده در نرم‌افزار مادر انتخاب شود.

انتخاب نرم‌افزار مادر با توجه به اهداف و سناریوی ترسیم شده متفاوت خواهد بود. در شکل ابتدایی از نرم‌افزارهای ساده مانند پاورپوینت آغاز شده و در حالت‌های پیشرفته به نرم‌افزارهایی چونMMB ، ادوبی فلش، ادوبی دیرکتور، SwishMAX و حتی زبان‌های برنامه‌نویسی برای تولید نرم‌افزار ایده‌آل ختم می‌شود. اما همیشه در نظر داشته باشید که برای تولید یک نرم‌افزار چندرسانه‌ای لازم است حداقل به 6 تا 7 نرم‌افزار مختلف تسلط کافی داشته باشیم تا بتوانیم نرم‌افزار قابل قبولی تولید کنیم.

از نرم‌افزارهایی که در تولید محتوای الکترونیکی می‌توانیم استفاده کنیم به موارد زیر می‌توان اشاره کرد:

1- در مرحله تولید اجزای آموزشی تصویری

Adobe Photoshop،Corel Draw ،Adobe Flash SwishMax یا Illustrator

2- در مرحله تولید اجزای آموزشی صوتی

Adobe Audition یا Sound forge

3- در مرحله تولید اجزای آموزشی فیلم

UleadVideoStudio یا Nero Vision

4- برای تولید جلوه‌های ویژه

Adobe Flash و SwishMax ،Xara3D 3D Max

5- برای ایجاد شبیه‌ساز نرم‌افزاری و تصویربرداری از صفحه نمایش

Adobe Captivate،Camtasia Studio وSnagIt

6- برای ایجاد آزمون الکترونیکی Adobe Captivate و WondershareQuizCreator

7- برای ایجاد آیکن نرم‌افزار

AxialisIconWorkshop

8- برای ایجاد خروجی و مدیریت محتوا
Adobe Flash ،Adobe Director، Multimedia Builder: MMB و VBیا یکی از زبان‌های برنامه‌نویسی

9- برای تنظیم خروجی MDM_Zinc، Swishstudio

10- برای پخش نرم‌افزار و فیلم‌های آموزشی Adobe Flash Player و Apple QuickTime Pro.

نکته: برنامه‌های مذکور، تنها بخشی از برنامه‌هایی هستند که در این زمینه وجود دارد و علاوه برآنها ممکن است برنامه‌هایی دیگری نیز در زمینه مورد نظر وجود داشته باشد که کاربران به دلخواه می‌توانند از آنها برای انجام کارهای خود استفاده کنند.

اجزای مورد استفاده در تولید یک محتوای الکترونیکی را می‌توان در 5 گروه طبقه‌بندی کرد:

1- متن: ‌این بخش که جزو لاینفک یک محتوای الکترونیکی است باید به‌گونه‌ای انتخاب شود که در تمام کامپیوترها به یک حالت مشاهده گردد، یعنی وابسته به سیستم‌عامل نبوده یا فونت‌ها همراه نصب نرم‌افزار به‌صورت خودکار اضافه شوند. برای مشخص‌کردن بخش‌های اصلی از فرعی و همچنین محتوای داخلی هر بخش نیز می‌توان با تغییر اندازه یا نوع فونت به کاربر در تشخیص بهتر کمک کرد. جنس متن‌های مورد استفاده با توجه به نوع نرم‌افزار مادر متفاوت خواهد بود یعنی یا داخل خود نرم‌افزار باید تایپ شود یا فرمت‌های دیگر متنی مانند txt، Doc،html یا pdf‌ را می‌توان وارد پروژه کرد.

2- تصویر: تصاویر ثابت که خود به دو گروه ‌برداری (Vector) و پیکسلی (Raster) تقسیم می‌شوند با توجه به محتوای مورد نظر قابل استفاده هستند. در تصاویر ‌برداری از فرمول‌ها و روابط ریاضی برای تعریف روابط بین ترسیمات استفاده می‌شود که در نتیجه آن حجم تصویر کم و کیفیت آن برای هر اندازه نمایش عالی خواهد بود. ولی باید توجه داشت که این نوع تصاویر حالت کارتونی داشته و قادر به نمایش تصاویر به‌صورت واقعی نخواهند بود.

در مقابل تصاویر برداری، تصاویر پیکسلی که از کنار هم قرار گرفتن اجزای ریزی به‌نام پیکسل تشکیل شده‌اند حجم بالایی داشته و با توجه به تعداد پیکسل‌های تشکیل‌دهنده کیفیت آنها نیز متغیر خواهد بود و می‌توانند تصاویر واقعی را به‌خوبی نمایش دهند. از فرمت‌های مشهور تصاویر برداری می‌توان بهwmf ،ai ،cdr و swf و از میان فرمت‌های مشهور تصاویر پیکسلی به jpg ،gif ،bmp ،png و tiff اشاره کرد.

برای ویرایش تصاویر برداری نرم‌افزارهای Corel Draw و Illustrator Adobe و برای ویرایش تصاویر پیکسلی نرم‌افزار Adobe Photoshop ‌ بهترین انتخاب هستند.

3- صدا: از اصوات و صداهای مختلف برای افزایش جذابیت محیط نرم‌افزار همانند صدای کلیک یا جلوه‌های صوتی و همچنین به منظور اضافه کردن توضیح به‌صورت گفتار برای بخش‌های مختلف نرم‌افزار می‌توانیم استفاده کنیم. از فرمت‌های مشهور صوتی می‌توان به فرمت‌هایwav ،mp3 و mid اشاره کرد.

4- فیلم: بسته به اهداف تعریف شده برای نرم‌افزار می‌توان فیلم‌های مورد نظر را با استفاده از فیلم ‌برداری تولید و توسط برنامه‌های سه بعدی، تصویر‌برداری از محیط صفحه نمایش کامپیوتر یا جستجو از اینترنت تهیه کرد. در هر صورت باید فیلم موجود را به فرمتی تبدیل کرد که قابل استفاده در نرم‌افزار مادر باشد. از فرمت‌های مشهور فیلم می‌توان بهavi ،mpeg ،dat mov ،rm ،swf ،flv و mp4 ‌اشاره کرد.

با توجه به نحوه تهیه فیلم، نرم‌افزارهای مختلفی قابل استفاده هستند. برای تبدیل فیلم از دوربین‌های فیلمبرداری و ویرایش آنها می‌توان از نرم‌افزارهایUlead ، Nero یا Adobe Primire استفاده کرد. برای تولید با نرم‌افزارهای 3بعدی 3dsStudioMAX و برای تصویر برداری از محیط صفحه نمایش نرم‌افزارهای Adobe Captivate ،Camtasia و SnagIt را می‌توان به‌کار برد. از برنامه‌های تبدیلی برای تبدیل فرمت فیلم به فرمت مورد نیاز نیز می‌توان به برنامه McFunSoft Video Convert Master اشاره کرد.