کاهش شتاب واگذاری سهام دولتی

به گزارش خبرنگار ما، بورس اوراق بهادار مدتی است که میزبان واگذاری‌های بزرگ، مهم و چشمگیر سهام دولتی نیست. گویا پس از قطعی نشدن 2 معامله بزرگ سهام خودروسازان ـ ایران خودرو و سایپا ـ پس از سریال فروش نرفتن، چشم بازار سرمایه ترسیده است لذا شاید بی‌دلیل نباشد که دست‌کم در یک ماه گذشته خبری درباره واگذاری سهام شرکت‌های دولتی معروف و مهم یا واگذاری که به اصطلاح به گرم شدن بازار منجر شود، منتشر نشده است و معلوم نیست چرا روندی که در ماه‌های آغازین سال شدت گرفته بود و هر روز خبرهای جدیدی از واگذاری سهام بانک‌ها، بیمه‌ها، خودروسازان و شرکت‌های بزرگ تولیدی و صنعتی دیگر به گوش می‌رسید، به مرور فروکش کرده و خبر به دردبخوری از آن به دست نمی‌آید.

هرچند نگاهی به مصوبات هیات واگذاری سازمان خصوصی‌سازی در یک ماه گذشته نشان می‌دهد این هیات تصمیماتی برای واگذاری سهام 11 شرکت از طریق مذاکره، 8 شرکت از طریق مزایده و 10 شرکت از طریق بورس اتخاذ کرده و پاکت واگذاری مزایده‌ای 2 شرکت نیز باز شده اما اثر چندانی از اجرای این تصمیمات در بورس به چشم نمی‌خورد. آماری رسمی که آخرین وضعیت واگذاری‌ها تا نیمه مرداد 89 را گزارش می‌کند نیز علائمی مبنی بر کند شدن روند واگذاری‌ها نشان می‌دهد.

به عنوان مثال ارزش سهام واگذار شده دولتی تا نیمه مردادماه امسال 14 هزار و 331 میلیارد ریال بوده است، اما اگر این رقم با عملکرد سال 88 یعنی رقم 179 هزار و 803 میلیارد ریال مقایسه شود، خواهیم دید که حتی اگر در ماه‌های مانده به پایان سال‌جاری، عملکرد 5 ماهه یاد شده 3 برابر نیز بشود، باز نخواهد توانست به پای عملکرد سال گذشته برسد. در بخش عملکرد تعداد شرکت‌های واگذار شده نیز کم و بیش همین وضعیت حاکم است تا نیمه مردادماه امسال در مجموع 68 شرکت به بخش خصوصی واگذار شده، حال آن که عملکرد کل سال 88 معادل واگذاری 106 شرکت است و لذا معلوم نیست آیا در ماه‌های باقیمانده سال بتوان اختلاف 38 شرکتی با عملکرد سال قبل را جبران کرد یا خیر.

در بخش سهام ترجیحی واگذار شده ـ قسمت تعداد سهام ـ کند شدن روند خصوصی‌سازی بیشتر قابل مشاهده است.در 5 ماهه منتهی به 15 مرداد 89 تنها 357 میلیون سهم از این دست واگذار شده حال آن که در سال گذشته این رقم به نصاب 2 میلیارد و 355 میلیون سهم رسیده که بعید به نظر ‌می‌رسد در ماه‌های باقیمانده سال رسیدن به این نصاب ممکن باشد.

علاوه بر آمار و ارقام، نشانه‌های دیگری نیز وجود دارد که از کند شدن روند خصوصی‌سازی و واگذاری سهام حکایت دارد. مهم‌ترین نشانه بخشنامه 24 شهریور پیمان نوری، رئیس جدید سازمان خصوصی‌سازی به تمامی دستگاه‌های اجرایی است. وی این بخشنامه را در راستای تسهیل واگذاری سهام شرکت‌های دولتی صادر کرده و در آن تکالیف قانونی دستگاه‌ها به منظور وکالت رسمی به سازمان خصوصی‌سازی و معرفی نماینده قانونی را یادآوری کرده است.روشن است اگر همکاری دستگاه‌ها با سازمان خصوصی‌سازی در حد مطلوب بود، نیاز به صدور چنین بخشنامه‌ای نبود و لذا نفس صدور آن را می‌توان یک نشانه ارزیابی کرد.

در واقع رئیس سازمان خصوصی‌سازی تلاش کرده با ارسال این نامه جان تازه‌ای به اقدامات دولتی‌ها برای واگذاری شرکت‌های زیرمجموعه ببخشد.

علت این کند شدن چیست؟ آیا دستگاه‌ها با سازمان خصوصی‌سازی همکاری نمی‌کنند؟ آیا بورس آمادگی یا کشش لازم برای فروش این سهام را ندارد و یا اصولا کل این زنجیره به علت در پیش بودن اجرای هدفمندی یارانه‌ها و تاثیرات آن بر اقتصاد کشور و کل بازار سرمایه دست نگاه داشته‌اند تا پس از مشاهده تاثیرات اجرای این قانون بزرگ، اقدامات جدید برای واگذاری سهام را انجام دهند؟...

حسن قالیباف‌اصل، مدیرعامل شرکت بورس در گفتگو با ایسنا با اعلام این که تا پایان سال قرار است 12 شرکت در بورس پذیرفته شوند، در پاسخ به این سوال که آیا هدفمند شدن یارانه‌ها تاثیری در رشد شاخص‌های بورس دارد، گفت: ابعاد هدفمند کردن یارانه‌ها باید به صورت کامل مشخص شود و تا زمانی که ابعاد کامل آن اعلام نشود، نمی‌توان در مورد آن هیچ نکته‌ای را بیان کرد.وی ادامه داد: در هدفمند کردن یارانه‌ها، برخی موضوعات از جمله بازتوزیع یارانه‌ها مطرح و مقرر شده است که 30 درصد یارانه بین صنایع ارزش‌بر توزیع شود. همچنین مقرر شده است که برای برخی صنایع، نرخ‌های ترجیحی اعمال شود؛ لذا ابعاد آن مشخص نیست و زمانی که مشخص شود شرکت‌هایی که در بورس یا خارج از بورس هستند، می‌توانند بودجه‌های خود را براساس مفروضات تنظیم کنند.

به گفته سخنگوی شرکت بورس، در حال حاضر شرکت‌های بورس منتظر هستند تا بسته دولت آماده شود تا بودجه خود را براساس آن به بازار سرمایه ارائه کنند. تا زمانی که بسته دولت اعمال نشود، نمی‌توان در مورد آن هیچ نکته‌ای بیان کرد.