تعاملات استراتژیک

این همایش که می‌توان آن را افقی جدید در مناسبات راهبردی و استراتژیک طرفین دانست که سناریوی غرب مبنی بر انزوای ایران را باطل می‌سازد در حالی برگزار شد که ایران و کشورهای آفریقایی دارای اشتراکات بسیاری می‌باشند که بهره گیری از این ظرفیت‌ها می‌تواند اجرای اهداف مشترک طرفین در ابعاد گسترده‌ای را به همراه داشته باشد.

اولا ایران و آفریقا دارای روابط تاریخی و باستانی می‌باشند چنانکه بررسی تاریخ آفریقا به صراحت گواه این روابط است نمونه بارز این مسئله را در کشور زنگبار می‌توان مشاهده کرد که نمادی از فرهنگ ایران باستان را به نمایش می‌گذارد. در کنار تعاملات و سوابق فرهنگی، ایران و بسیاری از کشورهای آفریقایی با محوریت دین اسلام در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

بیش از 50 درصد جمعیت 54 کشور آفریقایی را مسلمانان تشکیل می‌دهند. این ظرفیت در کنار تاثیرگذاری مثبت در روابط دو جانبه می‌تواند ایران و کشورهای آفریقایی را در قالب سازمان کنفرانس اسلامی و جهان اسلام به بازیگران جهانی مبدل سازد.

ثانیا مناسبات اقتصادی و تلاش برای خودکفایی و پیشرفت از مولفه‌های مهم در روابط طرفین می‌باشد هرچند که غرب در تبلیغات خود همواره تلاش کرده تا آ‌فریقا را قاره‌ای فقیر و نیازمند معرفی کند اما حقیقت امری خلاف این ادعاها است چرا که آفریقا را صراحتا می‌توان قاره‌ای ثروتمند دانست که از ظرفیتهای بسیاری برای سرمایه گذاری خارجی برخوردار است.

با توجه به تشنه بودن قاره آفریقا به سرمایه گذاری و دریافت تکنولوژی و نیز تاکید جمهوری اسلامی ایران بر توسعه روابط با کشورهای مستقل و آزاد جهت تامین منافع براساس اصل (برد-برد) گسترش مناسبات اقتصادی میان طرفین از ظرفیتهای بسیاری برخوردار است. آفریقا به دلیل سوابق تاریخی با نگاهی منفی به غرب و قدرتهای بزرگ می‌نگرد در حالی که نگاه این قاره به ایران نگاهی براساس منافع دو جانبه با محوریت روابط گسترده تاریخی و نیز اشتراکات طرفین در مبارزه با نظام سلطه است. این مولفه برای توسعه مناسبات بسیار مهم می‌باشد.

در این میان اجرایی شدن توافقات گذشته و ورود بخش خصوصی برای حضور فعال در عرصه اقتصادی و عمرانی آفریقا می‌تواند بر این روابط تاثیر بسیار داشته باشد.
 ثالثا نکته بسیار مهم در مناسبات ایران و قاره بزرگ آفریقا تلاش‌های واحد آنها در عرصه بین‌الملل است. کشورهای آفریقایی با محوریت اتحادیه آفریقا در کنار جمهوری اسلامی ایران نشان داده‌اند که اصولی چون برقراری عدالت در روابط بین الملل، مقابله با نظام سلطه و زیاده‌خواهان جهانی، لزوم تغییر در ساختار سازمان ملل به ویژه تعلق کرسی‌های دائم در شورای امنیت برای کشورهای آزاد و مستقل، حذف تبعیض نژادی در سراسر جهان به ویژه احقاق حقوق رنگین پوستان و مسلمانان که سالهاست به دست نظام سلطه و سرمایه داران پایمال شده است، لزوم برخورداری تمام جوامع از امکانات و دانش روز و پایان انحصار برخی کشورها در این حوزه‌ها و ... را مورد تاکید دارند و برای تحقق آنها تلاش می‌کنند. این اهداف متعالی عاملی بس مهم در مناسبات طرفین می‌باشند که می‌تواند در ابعاد و سطوح مختلف اجرایی شود.

با توجه به آنچه از مشترکات تاریخی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و جهانی ایران و قاره آفریقا ذکر شد می‌توان گفت لزوم توسعه روابط میان طرفین امری الزام آور ا ست که مسلما دستاوردهای بسیاری برای طرفین به همراه خواهد داشت. در این چارچوب بهره گیری از تمام ظرفیتها برای تقویت اشتراکات و راههای توسعه روابط امری ضروری می‌باشد به ویژه اینکه مخالفان این همگرایی با تبلیغات و تحرکات گسترده برای شکستن این ائتلاف به هر ابزاری متوسل می‌شوند چنانکه مشاهده می‌شود که غرب با تبلیغات دروغین همواره تلاش کرده تا آفریقا را قاره‌ای ضعیف و توسعه روابط با آن را از روی ضعف ایران نشان دهد در حالی که خود از تمام امکانات برای حضور در این قاره ثروتمند بهره برداری می‌کند.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین