فرمان کوروش در خانه

شاید چهار ماه فرصت کمی برای بازدید از مهم‌ترین سند حقوق بشر دنیا در تهران باشد، اما سرانجام منشور کوروش روز گذشته به طور رسمی در موزه ملی ایران رونمایی شد تا تنها 160 روز فرمان کوروش در خانه این پادشاه بزرگ هخامنشی برای میراث دارانش به نمایش درآید. نزدیک به 5 سال رایزنی و چالش فراوان میان مسوولان میراث فرهنگی و گردشگری ایران و موزه بریتانیا بالاخره نتیجه داد تا منشور کوروش هخامنشی در میان تدابیر ویژه حفاظتی و امنیتی، روز گذشته با حضور مسوولان ایرانی و انگلیسی در پیرترین موزه ایران رونمایی شود.منشور کوروش در واقع استوانه‌ای سفالین از جنس رس است که اولین سند حقوق بشر در جهان نیز به شمار می‌آید. روی این استوانه 23 سانتی در حدود 4 سطر به زبان اکدی و به خط میخی بابلی حک شده است ـ که دربرگیرنده فرمان‌هایی از کوروش، پادشاه مقتدر امپراتوری هخامنشیان است ـ در بخشی از آن به صلح و دوستی میان مردمان و همچنین آزادسازی بنده‌ها فرمان داده شده است. این شیء نفیس تاریخی که حدود سال 1285 خورشیدی هنگام کاوش‌های باستان‌شناسی در بابل از سوی هورمزد رسام، باستان‌شناس انگلیسی آسوری‌تبار، به‌دست آمد، در آن زمان به بخش«ایران باستان» موزه بریتانیا سپرده شد تا سال‌های سال این سند تنها در این موزه به نمایش درآید.
کد خبر: ۳۵۲۸۲۶

آغاز کشمکش باستانی

برای نمایش این اثر تاریخی در ایران مقامات میراث فرهنگی ایران و موزه بریتانیا حدود 5 سال رایزنی کردند. این رایزنی‌ها اوایل سال گذشته نتیجه داد تا این منشور در خردادماه به ایران انتقال داده شود، اما باز هم این تاریخ به شهریورماه تغییر یافت تا به بهانه‌های واهی طرف انگلیسی از امانت این اثر به ایران در آن زمان خودداری کند.این موضوع در آن زمان با واکنش شدید حمید بقایی که بتازگی به سمت ریاست سازمان میراث فرهنگی و گردشگری منصوب شده بود، روبه‌رو شد تا وی این موزه انگلیسی را به قطع کامل روابط تهدید کند. چندی بعد رابرت نیل مک گریگور، رئیس موزه بریتانیا به همین منظور به ایران آمد تا پیدا شدن 2 تکه دیگر را دلیلی بر امانت نسپردن این اثر به ایران معرفی کند. همین دیدار باعث شد تا بازهم اواخر سال گذشته مقدمات نمایش این اثر در ایران فراهم شود که در نهایت با بدقولی مجدد انگلیسی‌ها در آن زمان، به روز گذشته و در زمانی که هیچ کس گمان نمی‌برد این اثر اصلآ به ایران بیاید، موکول شود.

تعیین اصالت منشور

اما نمایش منشور کوروش در ایران مقدماتی داشت که از مهم‌ترین آنها ساخت محفظه‌ای استاندارد در سطح جهانی برای این اثر از سوی مسوولان ایرانی بود. این محفظه شیشه‌ای که هزینه بالایی را نیز در پی داشته است در مقابل بسیاری از حوادث ایمن است. اما از دیگر مقدمات نمایش این اثر در ایران تعیین اصالت این اثر از سوی کارشناسان و باستان شناسان ایرانی بود که روز گذشته انجام گرفت.بر همین اساس روز گذشته و قبل از رونمایی در موزه ملی ایران، این اثر در حضور نماینده انگلیس و چند تن از باستان شناسان ایرانی بررسی شد که در نهایت اصالت آن مورد تایید قرار گرفت. بر اساس تفاهم نامه به امضا رسیده تا پایان مدت نمایش این اثر در ایران تنها 2 نفر حق نزدیک شدن و تماس با این منشور را دارند که طرف اول نماینده موزه انگلیسی و طرف دوم امین اموال موزه ملی ایران است.

نمایش تکه‌های پیدا شده منشور

یکی از دلایل تاخیر در نمایش منشور کوروش در ایران کشف 2 قطعه دیگر از این اثر بود که به گفته مسوولان انگلیسی می‌توانست اطلاعات جدیدتری را در خصوص این اثر داشته باشد. این ادعا در آن زمان توسط یکی از باستان‌شناسان برجسته کشورمان رد شد، زیرا او معتقد بود که تمامی آن چیزی که باستان‌شناسان از متن این منشور خواسته بودند به دست آورده‌اند و این تکه‌ها نمی‌تواند اطلاعات جدیدتری را به مخاطب عرضه کند.

اما در هر صورت این 2 تکه نیز روز گذشته در کنار این منشور در موزه ملی به نمایش درآمد تا باز هم چالش جدیدی درباره حرف‌های ناگفته این منشور در مقابل باستان‌شناسان قرار گیرد.

برگزاری نشست‌های تخصصی

اما روز گذشته و در حاشیه رونمایی از این اثر در محفظه شیشه‌ای خود رئیس سازمان میراث فرهنگی در جمع خبرنگاران گفت: حدود یک ماه و نیم پیش، با حضور هیاتی از موزه بریتانیا قرارداد نمایش منشور کوروش منعقد شد اما بنا به شرایطی اطلاع‌رسانی این موضوع انجام نشد. وی با اشاره به موضوع ارائه ضرر و زیان در این قرارداد اظهار کرد: با اجرای این قرارداد، موضوع خسارت نیز از حیز انتفاع خارج شد. ضمن این‌که براساس این قرارداد، اواخر شهریور ماه، زمان امانت منشور به ایران اعلام شد.

بقایی با بیان اینکه منشور کوروش 4 ماه در ایران به امانت گذاشته شده است تصریح کرد: زمان دقیق حضور و بازدید مردم متعاقباً اعلام خواهد شد. وی افزود: در حال حاضر از نظر امنیتی، سیستم‌های حفاظت الکترونیکی، فیزیکی و انفورماتیک موزه ملی به روز شده و مورد تایید موزه بریتانیا نیز قرار گرفته است. براساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته قرار است در حاشیه نمایش منشور کوروش، نشست‌های تخصصی و بازدیدهای گروهی و تخصصی استادان، دانشگاهیان و صاحبنظران برگزار شود.

آیت‌الله مکارم شیرازی: منشور حقوق بشر کوروش، یادگاری پرارزش است

آیت‌الله مکارم شیرازی در دیدار با مسوولان سازمان میراث فرهنگی با ارائه دیدگاه خود درباره مقام ذوالقرنین در قرآن و اشاره به اهمیت منشور کوروش به عنوان سند جهانی حقوق بشر ابراز تمایل کردند تا از نمایشگاه منشور کوروش بازدید به‌عمل آورند.

به گزارش میراث آریا، جمعی از مسوولان این سازمان هفته گذشته به منظور بهره بردن از رهنمودهای آیت‌الله مکارم‌شیرازی در ارتباط با نحوه ثبت کتب اربعه شیعه و برگزاری نمایشگاه منشور کوروش در بیت ایشان حضور یافته بودند. در این دیدار آیت‌الله مکارم‌شیرازی با اظهار امیدواری نسبت به این‌که ثبت ملی آثار تاریخی دلیل ماندگاری این ابنیه شود، فرمودند: در کنار این کار بایسته است حرکت‌های علمی و فرهنگی نیز صورت پذیرد. در ادامه این نشست آیت‌الله مکارم شیرازی با اشاره به اهمیت منشور کوروش به عنوان سند جهانی حقوق بشر افزودند: از آنجا که غرب به‌دنبال تحمیل فرهنگ خود در جهان است، لذا مساله حقوق بشر نیز مستثنی از این امر نبوده و غرب با افزودن فرهنگ نادرست خود قصد تهاجم به فرهنگ‌های اصیل را داشته است، در صورتی که همین رفتار خارج از قواعد حقوق بشر است.

مهدی نورعلیشاهی / گروه فرهنگ و هنر

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها