موفقیت با طعم تردید

این بار در آوردگاهی دشوار، رقبایی قدرتمند و طراز اول را پیش روی خود می‌بیند. ایتالیا که یکی از قطب‌های اصلی والیبال جهان به شمارمی رود، به همراه مصر تیم صاحب عنوان آفریقایی و دست آخر ژاپن، رقیب دیرینه والیبال ایران در آسیا که چندسالی است موفق به شکست آنها نشده‌ایم، تیم‌های همگروه ایران به شمار می‌روند.

در شرایطی که اردوی آمادگی تیم ملی والیبال چند روزی بود با حضور 16 بازیکن در تالار والیبال مجموعه ورزشی آزادی آغاز شده بود، در این اردو حاضر شدیم تا ضمن گفتگو با سرمربی و بازیکنان این تیم، شرایط تیم ملی والیبال ایران را برای حضور در رقابت‌های جهانی والیبال به تصویر بکشیم.

هرچند که مسابقات جهانی ایتالیا اهمیت زیادی برای والیبال کشورمان دارد و بهره‌گیری درست از تجربیات آن می‌تواند والیبال ایران را در مسیر جهانی شدن، چند گام به جلو بیندازد؛ اما ناگفته پیداست که فدراسیون والیبال و کادر فنی تیم ملی تمرکز ویژه خود را برای نتیجه‌گیری در بازی‌های آسیایی گوانگجو گذاشته‌اند. حسین معدنی، سرمربی تیم ملی والیبال با این‌که ظاهرش بسیار آرام و متین نشان می‌دهد؛ اما در کلام و گفتارش نگرانی خاصی به چشم می‌خورد؛ هرچند این احتمال نیز وجود دارد که معدنی با رسانه‌ای کردن پاره‌ای از دغدغه‌هایش قصد وارد کردن شوک مثبت به شاگردانش را دارد تا به این وسیله آنان را وادار به کوشش و جدیت بیشتری در تمرینات نماید.

وی گرچه اوضاع کنونی تیم ملی والیبال را رضایتبخش نمی‌داند؛ اما آینده پیش روی تیم ملی را روشن می‌بیند و بهبود اوضاع را منوط به گذشت زمان می‌داند. معدنی دراین‌باره می‌گوید: اوضاع کنونی اردوی تیم ملی والیبال بد نیست؛ ولی چندان راضی‌کننده و آن طور که من توقع دارم، نیست. من تصور می‌کردم پس از 10 روز استراحتی که کادر فنی به بازیکنان بعد از اتمام جام کنفدراسیون آسیا می‌دهد، بچه‌ها با انگیزه مضاعف می‌آیند و کار را از سر می‌گیرند؛ ولی بی‌انگیزگی عجیب و غریبی در بچه‌ها وجود دارد. در حال حاضر تلاش می‌کنیم یک‌سری چیزها را تغییر بدهیم و به قولی در کار تنوع ایجاد کنیم تا این بی‌انگیزگی از بین برود. حقیقت این است که به دلیل بالا رفتن توقعات از تیم ملی والیبال، نگرانی‌هایی ایجاد شده است. همه توقع دارند که ما خوب بازی کنیم؛ ولی برای خوب بازی کردن، بازیکنان باید خوب تمرین کنند. من همیشه روی خوب تمرین کردن تاکید کرده و معتقدم تمرینات باید کیفیت بالایی داشته باشد.

معدنی در مورد تمرینات تیم با اذعان به رخوت موجود در تیم می‌گوید: متاسفانه تیم خوب تمرین نمی‌کند. البته پس از پایان یک تورنمنت سنگین، بروز چنین مسائلی طبیعی است؛ تورنمنتی که سخت بود و توان بیش از حدی برای آن گذاشته شد. گرچه بازیکنان تیم برای این مسابقات آمادگی صددرصد نداشتند؛ ولی نتیجه خوبی گرفتند. البته خوشبختانه تیم در حال حاضر از نظر بدنی مشکلی ندارد. ما در مسابقات ارومیه صرفا دنبال نتیجه نبودیم، ما حتی فشار تمرینات را کم نکردیم. در روند آماده‌سازی سعی کردیم خللی ایجاد نشود و خوشبختانه بچه‌ها نیز خوب بازی کردند و حمایت خوب تماشاچی‌ها نیز باعث شد خوب نتیجه بگیریم.

حسین معدنی با اشاره به نزدیک بودن آغاز مسابقات جهانی ایتالیا ادامه می‌دهد: ما با تیم‌های ژاپن، مصر و ایتالیا همگروه هستیم. ایتالیا هم میزبان است و سابقه زیادی در والیبال جهان و المپیک دارد و بخت اول صعود است؛ ولی ما می‌توانیم با مصر و ژاپن رقابت خوبی داشته باشیم. سال گذشته 3 بار با مصر بازی کردیم که 2 بار بازنده و یک بار برنده شدیم. مدت زیادی هم هست که ژاپن را نبرده‌ایم. درکل روند پیشرفت تیم خوب بوده است. امیدواریم که برای اولین بار در تاریخ بتوانیم از گروهمان صعود کنیم. من فکر می‌کنم شرایط ما مقابل مصر و ژاپن مساوی است. حقیقت این است که در برخی بخش‌ها، این دو کشور از ما جلوترند. آنها بازی تدارکاتی بیشتری از ما دارند. مصر در لیگ جهانی حضوری مستمر دارد، البته ما نیز شرایط بدی نداریم و امیدواریم که بتوانیم مقابل آنها خوب بازی کنیم.

سرمربی تیم ملی والیبال در پایان در مورد هدف‌گذاری خود برای برای بازی‌های آسیایی گوانگجو گفت: ما از اول سال جاری که تمرینات‌ را آغاز کردیم، هدف اصلی‌مان را برای گوانگجو گذاشته‌ایم و برنامه تمریناتمان را هم طوری طراحی کرده‌ایم که اوج آمادگی جسمانی بچه‌ها در آستانه آغاز بازی‌های آسیایی باشد. دوست داریم که بهترین نتیجه ممکن را بگیریم. من معتقدم بچه‌های ما توانایی کسب بهترین رتبه را دارند. در این مدت اردوها و بازی‌های خوبی را نیز پشت سر گذاشته‌ایم و بازی‌های جهانی می‌تواند مقدمه‌ای برای کسب موفقیت در گوانگجو باشد. سعی‌مان این است که بهترین نتیجه ممکن را بگیریم، البته تضمین خاصی در این زمینه نمی‌توان داد، چون تیم‌های دیگر بیکار ننشسته‌اند. ما تیم چین را داریم که از ما در ارومیه شکست خورده و حس انتقامجویی دارد. این تیمی که در ارومیه بازی کرد، همان تیمی بود که در لیگ جهانی بازی کرد و تقریبا 3 سال است در کنار هم بازی می‌کنند. مطمئن باشید این تیم یکی از بهترین تیم‌های آسیاست.

اما در این بین، صحبت‌های علیرضا نادی، کاپیتان تیم ملی والیبال نیز در نوع خود شنیدنی است. نادی تیم را به لحاظ مسائل روحی و روانی، خالی از مشکل می‌داند و برطرف شدن مشکل را تنها نیازمند بازگشت قوای تحلیل‌رفته بازیکنان می‌داند.

نادی در مورد وضعیت موجود می‌گوید: اگر در مورد وضعیت خودم جویا شوید، خدا را شکر مشکل بدنی و آسیب‌دیدگی ندارم. البته باید بگویم که تیم اندکی خسته است. به هر حال بازی‌های ارومیه تازه تمام شده و از نظر آمادگی جسمانی، بچه‌ها تحلیل رفته‌اند و این موضوع هم طبیعی است. قدری که زمان بگذرد، بازیکنان قوای جسمی خویش را بازیافته و به حالت اولیه برمی‌گردند. برخلاف بعضی نظرات، من فکر نمی‌کنم که تیم مشکل روحی و روانی داشته باشد. باور کنید بازیکنان خسته هستند، به هر حال تورنمنت سختی را پشت سر گذاشته‌ایم. ما در یک مقطع زمانی کوتاه هر روز مسابقه داشتیم و بزودی به آمادگی سابق برمی‌گردیم.

کاپیتان تیم ملی والیبال در مورد جو حاکم بر تمرینات می‌گوید: خوشبختانه روابط صمیمانه‌ای در تیم حاکم است. بهتر است بگوییم یکی از دلایل موفقیت تیم ملی والیبال همین روابط دوستانه و صمیمانه بین بازیکنان و کادر فنی است. این فضای صمیمانه و پرنشاط، لازمه ایجاد روحیه برای ارتقای کیفیت فنی نفرات و پیروز شدن در میادین مختلف است.

نادی با اشاره به برگزاری تمرینات در 2 نوبت صبح و بعدازظهر و لزوم برگزاری پرفشار تمرینات گفت: من 12 سال است که در تیم ملی بازی می‌کنم و طی این مدت همیشه صبح و عصر تمرین کرده‌ایم. بقیه تیم‌های دنیا هم همین طور تمرین می‌کنند، شاید هم بیشتر. گرچه تجربه بازیکنان نقش مهمی در جایگاهشان در تیم ملی دارد؛ اما به طور مسلم اگر این تجربه در کنار آمادگی جسمانی نباشد، کارایی لازم را نخواهد داشت و مربی صرف تجربه به بازیکن ناآماده میدان نمی‌دهد.

وی در مورد بازی‌های جهانی ایتالیا اضافه کرد: فکر می‌کنم امسال حضورمان با گذشته تفاوت خواهد داشت. چند سال پیش که بازی‌های جهانی در ژاپن برگزار شد، صرفا برای ارائه بازی‌های خوب رفته بودیم که حتی شخص رئیس‌جمهور هم از ما تقدیر کرد؛ اما امسال موضوع فرق می‌کند. ما دارای تیمی هستیم که می‌توانیم به مرحله بعد صعود کنیم. امیدواریم در صورت صعود به قرعه خوبی بخوریم. اکنون تیم ملی به خودباوری لازم دست یافته و شرایط طوری است که به فکر پیروزی هستیم، نه صرفا انجام بازی خوب. البته نادیده نمی‌گیرم که در مسابقات جهانی، کار سختی را پیش‌روی داریم و باید حساب شده گام به عرصه رقابت‌ها بگذاریم. ما پیش از حضور در ایتالیا در اردوی اتریش چند بازی خوب را انجام خواهیم داد و تا آن موقع تیم به آمادگی صددرصد خواهد رسید. امید ما در درجه اول، بردن مصر و ژاپن است و سعی می‌کنیم که از مرحله اول بالا بیاییم.

برخلاف حسین معدنی و علیرضا نادی که سعی می‌کنند محافظه‌کارانه در مورد وضعیت تیم ملی صحبت کنند، مصطفی کارخانه، سرمربی اسبق تیم‌های ملی والیبال ایران در رده‌های مختلف سنی با امیدواری زیادی در مورد تیم صحبت می‌کند و کسب موفقیت در مسابقات جهانی را در گرو برنامه‌ریزی دقیق می‌داند. کارخانه در این مورد می‌گوید: به عنوان یک برادر بزرگتر و کسی که 27 سال تجربه مربیگری در رده‌های مختلف سنی تیم ملی را دارد، به حسین معدنی می‌گویم که در تورنمنت‌های مهم مثل مسابقات جهانی یک تاکتیک نمی‌تواند برگ برنده ما باشد. باید در هر مسابقه‌ای با یک تاکتیک و طرح و برنامه جداگانه به میدان برویم. در مسابقات جهانی همه تیم‌ها آنالیزورهای سطح بالا دارند و نباید تاکتیک تکراری داشته باشیم. به نوعی باید به آنالیزور تیم حریف رودست بزنیم. اگر بخواهیم ساده کار بکنیم فورا دستمان را خواهند خواند.

کارخانه در ادامه می‌افزاید: خوشبختانه معدنی در یکی دو سال اخیر تجربیات خوبی به دست آورده است؛ اما باید به وی یادآور شوم که مبادا تیم در باد قهرمانی در جام کنفدراسیون آسیا بخوابد. مربی باید حس بیداری و هوشیاری داشته باشد. معدنی باید بچه‌ها را مثل سربازی که قرار است روی مین برود، تهییج کند. بازیکن باید برود بجنگد و سرعت حریف را مهار کند. مربیگری تنها این نیست که فقط نقاط ضعف و قوت تیم خود را ببیند؛ بلکه باید کاملا به شکاف‌های موجود در تیم حریف نیز توجه داشت. در آستانه مسابقات جهانی باید بگویم که طی این سال‌ها، مسائل تئوری گفته شده و تمرینات عملی نیز بارها تکرار شده است. والیبال آنقدرها هم پیچیده نیست و مهم‌ترین چیز داشتن برنامه و استراتژی است.

وی در مورد نقاط ضعف و قوت تیم ایران می‌گوید: ما چند فاکتور داریم که می‌تواند برایمان موثر باشد؛ مورد اول این که تعدادی از بچه‌های ما در زدن سرویس‌های جهشی موجی، تبحر دارند. سرویس جهشی موجی، نقطه ضعف اکثر تیم‌های بزرگ دنیاست و بچه‌ها باید از این قابلیت بدرستی استفاده کنند. در مورد نقاط ضعف به صورت اجمالی باید اشاره کنم که متاسفانه هنوز درصد خراب کردن سرویس ما بالاست. اگر آمار خراب کردن سرویس ما به حداقل برسد، در رشد امتیازگیری بسیار موثر خواهد بود.

با این‌که به اعتقاد تمام مربیان و کارشناسان، والیبال ایران راه خودش را پیدا کرده و طی این سال‌ها نیز در رنکینگ جهانی جایگاه قابل احترامی را برای خود دست و پا کرده است؛ اما باید قبول کرد که دیگر عرصه مسابقات آسیایی برای والیبال ایران کوچک است و باید سمت و سوی فکری خود را به سمت مسابقات جهانی سوق دهیم. در چند سال اخیر، تمام هدف ما در مسابقات جهانی بدون تعارف بردن تیم‌های هم‌سطح و باخت خفیف همراه با گرفتن ست در برابر تیم‌های بزرگ بوده است. تا زمانی که حس شکست در برابر تیم‌های نامدار جهان در ما وجود داشته باشد و بازیکنان در مقابل تیم‌های صاحب سبک با تفکر منفعلانه بازی کنند، رشد والیبال ایران در همین نقطه فعلی متوقف خواهد شد و چه بسا در سال‌های آتی با پسرفتی آشکار، اندوخته‌های خود را برباد فنا ببینیم. مسابقات جهانی ایتالیا فرصتی است کم‌نظیر برای آن که والیبال ایران پتانسیل نهفته خود را آشکار کند و راه پرافتخار خود را با سرعت بیشتری بپیماید.

محمد طاهری‌ /‌ جام‌جم