هیولای ایلام جان می‌گیرد

بیابان، شهرهای ایلام را می‌بلعد

پیری هشدار می‌دهد: اگر این روند بسرعت کنترل نشود، بیابان حتی شهر دهلران و شهرستان‌های مهران و آبدانان را نیز خواهد بلعید و این امر تبعات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی فراوانی همچون تشدید فقر، بیکاری و مهاجرت را به همراه خواهد آورد. در حالی که فرسایش خاک در ایلام باعث از بین رفتن سالانه 47 میلیون تن خاک حاصلخیز و به تبع آن مراتع و جنگل‌های موجود در آن می‌شود، وقوع هر ساله سیل نیز بیش از 20 تن خاک در هر هکتار از اراضی و مراتع این استان را با خود می‌برد. مهم‌ترین علت وقوع سیل در ایلام تخریب پوشش گیاهی ناشی از چرای بی‌رویه دام، فرسایش خاک، تعادل نداشتن دام با مرتع و جنگل و وضعیت پستی و بلندی (توپوگرافی) محیط طبیعی استان است.

وی تاکید می‌کند: این همه مشکل نیست، زیرا بخشی از تخریب و فرسایش خاک در استان ایلام ناشی از روان‌آب‌هایی است که خاک مرغوب منطقه را با خود به کشور همسایه یعنی عراق می‌برد. کما این که میزان آب‌های روانی که سالانه از این استان خارج می‌شود، حدود 8‌/‌4 میلیارد مترمکعب است و میزان کل فرسایش خاک استان نیز در هر سال به 47 میلیون تن می‌رسد که این مقدار معادل تخریب 10 هزار هکتار زمین زراعی است.

تداوم گرد و غبار، قدرت گرفتن کانون‌های فرسایش بادی، خروج آب‌های روان منطقه از ایلام و ادامه خشکسالی‌ها در مجموع دست به دست هم داده است تا هیولایی به نام‌ شن‌های روان در منطقه به حرکت درآید و بیابان هر روز زمین‌های بیشتری را به کام خود کشد.

علی امید، از کارشناسان اقتصادی استان ایلام در این ارتباط می‌گوید: ‌در شرایط کنونی وزش بادهای شدید باعث شده است دشت‌های دهلران به عنوان کانون‌های بیابان‌زایی ایلام محسوب شوند. حرکت شن‌های روان در شرایط خشکسالی، خسارات بسیاری به محصولات کشاورزی وارد آورده، ذخایر آبی روستاها را از بین برده و موجب شده است تا زندگی مردم در شماری از روستاها مختل شود. بعلاوه حرکت شن‌های روان نه‌تنها مراتع و کشاورزی را از بین می‌برد، بلکه باعث هجوم وحوش گرسنه به روستاها نیز می‌شود و اگر مسوولان اقدامات جدی برای نجات این منطقه به عمل نیاورند، بسیاری از روستاهای دهلران زیر تلی از ماسه‌های بادی مدفون خواهند شد.علی عزتی، از نمایندگان مردم استان ایلام در مجلس شورای اسلامی درباره ورود گرد و غبار به آسمان ایلام و تاثیر آن بر محیط زیست و منابع طبیعی می‌گوید: گرد و غبار باعث آغاز موج جدیدی از مهاجرت در ایلام شده است. کاری که 8 سال جنگ تحمیلی نتوانست با مردم جنگزده ایلام کند، آلودگی هوا کرد و هم‌اکنون مردم زیادی در حال مهاجرت از ایلام هستند.هرچند گرد و غبار وارد شده از کشورهای عراق و سوریه 20 استان کشور را درگیر کرده، اما در 4 ماهه اول امسال استان ایلام 17 روز به خاطر گرد و غبار در شرایط اضطرار بوده است و این یعنی رسیدن غلظت ذرات معلق در هوا به 250 میکروگرم در مترمکعب.

عبدالرضا بازدار، مدیرکل منابع طبیعی استان ایلام با تایید گسترش بیابان‌ها در این استان غرب کشور می‌گوید: اکنون از مجموع 140 هزار هکتار بیابان و شنزار موجود در عرصه‌های طبیعی این استان بیش از نیمی از آن به کانون بحران تبدیل شده است که اگر کنترل نشود، به زایش پدیده بیابان در این استان منجر خواهد شد.

بی‌شک کنترل و مدیریت چرا، نهال‌کاری با گونه‌های مقاوم، اصلاح و احیای مراتع، اعمال سیستم‌های چرایی در طرح‌های مرتعداری و احداث بادشکن بین مزارع از جمله راهکارهای مقابله با پدیده بیابان‌زایی در استان خواهد بود. کما این که برای رفع و پیشگیری از فرسایش بی‌رویه خاک برنامه‌های مختلفی تدوین شده است.

در این راستا اقداماتی مانند بذرکاری در مراتع، غرس درخت و نهال در جنگل‌ها و در حاشیه ‌جا‌‌ده‌ها در دستور کار قرار گرفته است.پیری، کارشناس منابع طبیعی تاکید می‌کند: در صورت بی‌توجهی به این مساله ادامه روند فرسایش خاک باعث نابودی پوشش گیاهی و اراضی حاصلخیز منطقه می‌شود.