رقابت در قفقاز

در این عرصه دو دسته بازیگر بیشترین نقش را ایفا می‌کنند اولا روسیه که این منطقه را حیات خلوت خود می‌داند و هرگونه تحرک خارجی را در آن برابر با تهدید امنیت ملی خود ارزیابی می‌کند. جنگ 2 سال پیش روسیه با گرجستان بر سر اوستیای جنوبی و آبخازیا نمونه بارز این تحرکات است که برگرفته از سیاست حفظ حریم امنیتی از سوی روسیه صورت گرفت.

ثانیا کشورهای غربی و ناتو نیز توسعه نفوذ در این منطقه را عاملی برای مهار مسکو و نیز برخورداری از منابع انرژی موجود در منطقه می‌دانند. حمایتهای گسترده غرب از گرجستان و تجهیز آن در برابر تهدیدات روسیه خود گواهی بر این تحرکات است. نکته قابلت وجه در رقابت‌های روسیه و غرب در قفقاز را می‌توان در تحرکات موشکی مسکو در آبخازیا مشاهده کرد.

براساس گزارش‌های منتشره مسکو در اقدامی تهاجمی نسبت به غرب به استقرار سیستم موشکی اس 300 در آبخازیا اقدام کرده و در آینده نزدیک نیز این امر را در اوستیای جنوبی تکرار می‌کند.

هرچندکه مسکو این اقدام را با ادعای حمایت از این مناطق در برابر حملات احتمالی گرجستان توجیه می‌کند اما در اصل آن را باید پاسخی به تحرکات نظامی غرب به ویژه آمریکا در منطقه دانست که خشم مسکو را به همراه داشته است. برخلاف توافقات روسیه و آمریکا در تمدید پیمان استارت یک آمریکا اولین مرحله از سپر موشکی خود را در لهستان تقویت می‌کند. امری که برابر با تهدید امنیت ملی روسیه می‌باشد. البته غرب نیز در برابر اقدام روسیه در آبخازیا سکوت نکرده  و حمایتهای نظامی و مالی از گرجستان را تقویت کرده است. بسیاری بر این عقیده‌اند که غرب برای حفظ گرجستان، حتی طرح برکناری سکاشویلی رئیس جمهور غرب گرای این کشور برای جلب رضایت مردمی رادور از ذهن نمی‌دانند.

به هر تقدیر آنچه از روند تحولات قفقاز مشاهده می‌شود نشان می‌دهد که این  منطقه پس از 2 سال از جنگ روسیه و گرجستان همچنان محل مناقشه غرب و روسیه است. هرچند که مناطقی مانند اوستیای جنوبی، آبخازیا و حتی گرجستان در این بین از امکاناتی برخوردار شده‌اند اما رقابت مسکو و غرب فضایی از ترس و سردرگمی را برای این مناطق به همراه داشته است که شاید هزینه‌های آن با منافع کسب شده چندان برابری نکرده باشد. هزینه‌هایی که هر لحظه می‌تواند سقوط این مناطق را به دلیل سیاستهای روسیه و غرب به همراه داشته باشد.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین