چهره روز
به جای خیالپردازی، زندگی کن
سام شپارد، نویسندهای است که در ایران بیشتر با نمایشنامههایش شناخته میشود. غرب حقیقی، مادر ایکاروس ، دکه بین راه، کابوییها ، شیکاگو و کودک مدفون که برای این آخری جایزه پولیتزر برده است، از مهمترین آثار این نمایشنامهنویس هستند که به فارسی هم ترجمه شدهاند. او چند درام سینمایی هم نوشته که در آن میان فیلمنامه پاریس تگزاس که از تلویزیون ایران نیز چند بار پخش شده، از همه معروفتر است و برایش نخل طلای جشنواره کن را بهارمغان آورده. علاوه بر سینما و تئاتر که شپارد عمده شهرتش را از آنها دارد، داستاننویسی دیگر عرصهای است که این نویسنده 67 ساله در آن آثار پرمخاطبی را پدید آورده است.
از سام شپارد چند مجموعه داستان به فارسی ترجمه شده است که تازهترین آنها خواب خوب بهشت نام دارد. این کتاب که 13 داستان کوتاه را در خود جای داده، به قلم امیرمهدی حقیقت ترجمه و با استقبال علاقهمندان مواجه شده است.
در این داستانها خواننده با کمترین اشارتها، جملههای کوتاه و توصیفهای ساده و البته صبورانه سر از دنیای درون شخصیتها درمیآورد و با ملال و هیجان آنان همراه میشود. آدمهای داستانهای خواب خوب بهشت غیرقابل پیشبینی هستند و آن قدر حرف همدیگر را نمیفهمند که خیال میکنی به کشورهای متفاوت تعلق دارند. از خود بیگانگی، فروپاشی نظام خانواده، روزمرگیها، مرگ،خیانت، نابودی اسطورهها و از دست دادن هویت از مهمترین مضامین داستانهای این مجموعه هستند که البته در نمایشنامهها و فیلمنامههای این نویسنده نیز دیده میشوند و سابقهای 80 ـ 70 ساله در ادبیات داستانی آمریکا دارند. خیالپردازی از وجوه مشترک شخصیتهای سام شپارد است که در میانه زندگی واقعی با آن کلنجار میروند و گاه تمام هستیشان را سر آن میبازند.
اگرچه شپارد در این مجموعه رنجهای واقعی زندگی مردم آمریکا را بازگو میکند اما این حسی جهان شمول بوده و به راحتی میتواند از سوی خوانندگان در هر جای دنیا درک شود. سوالبیجا، یک تکه از دیوار برلین ، کولینگا ؛ نیمه راه ، چشم هایش...، گربههای بتی ، زندگی با الگو ، سود شرکت ، دری رو به زنان، پروست نبود، تشنج، خواب خوب بهشت و درختها همه لختاند عناوین داستانهای این کتاب هستند که همه به یک قوت و ارزش نبوده و برخی از پارهای جهات آثاری متوسط به حساب میآیند. با این حال چند داستان مجموعه خواب خوب بهشت از آن دستنوشتههایی هستند که پس از مطالعه تا مدتها دست از سر خواننده خود برنمیدارند.
مهدی یاورمنش / فرهنگ و هنر
گفت و گو
