سینما از تلویزیون سوژه قرض می‌گیرد

صنعت سینما پس از عمومیت یافتن تلویزیون به سراغ چیزهایی مثل رنگ، شیوه سه‌بعدی و پرده عظیم رفت تا بتواند از پس رقابت با تلویزیون برآید. صنعت تلویزیون هم تلاش کرد تا با ساخت برنامه‌ها و مجموعه‌های جذاب، تماشاگران سینما را جذب خود کند و بیننده بیشتری را به خود اختصاص دهد.

در تمام سال‌هایی که دو رسانه سینما و تلویزیون با یکدیگر رقابت می‌کردند، کمتر کسی فکر می‌کرد که صنعت سینما برای خلق محصولات جدید خود به سراغ منبعی به نام رسانه تلویزیون برود و از سوژه‌های مطرح تلویزیونی برای تولید فیلم‌های خود کمک بگیرد، اما شرکت‌های فیلمسازی که در طول دهه‌های گذشته روی رسانه تلویزیون سرمایه‌گذاری کرده و در کنار تولید محصولات سینمایی به کار ساخت مجموعه‌های تلویزیونی هم پرداخته‌اند، مدت‌ها از خود می‌پرسیدند چرا نباید نسخه‌های سینمایی محصولات موفق تلویزیونی خود را تهیه کنند.

آنها به این پرسش پاسخ مثبت دادند و تصمیم گرفتند به این تصور جامه عمل بپوشانند، اما رسیدن به این واقعیت که می‌توان نسخه‌های سینمایی محصولات تلویزیونی را تهیه و تولید کرد، مدت زمانی وقت می‌برد. نکته اصلی و اساسی این بود که چگونه باید به تولید این گونه محصولات پرداخت که بینندگان سینما حاضر باشند برای تماشاگران آن پول پرداخت کنند؟ مجموعه‌های تلویزیونی نه‌تنها با حال و هوای این رسانه ساخته می‌شدند، بلکه به صورت مجانی در معرض دید تماشاگران قرار می‌گرفتند. تهیه‌کنندگان سینمایی این آثار می‌دانستند که از یک سو باید به این قصه‌ها حال و هوایی متناسب با سینما بدهند و از سوی دیگر، جذابیت‌های بکر و تازه‌ای را به آنها اضافه کنند که بتوانند تماشاگران را داوطلبانه از جلوی صفحه کوچک تلویزیون به سمت سالن تاریک سینماها بکشانند.

اما تهیه‌کنندگان بقیه مجموعه‌های تلویزیونی به اندازه سازندگان سفرهای ستاره‌ای جرات و جسارت آن را نداشتند که در همان زمان پخش عمومی کارهای خود، دست به تولید نسخه سینمایی آنها بزنند. در عین حال، هنوز صنعت سینما در آن دوران جسارت کافی را برای انجام چنین کاری به دست نیاورده بود. به همین دلیل، سیستم دوباره‌سازی سینمایی محصولات موفق تلویزیونی در دهه 80 به صورت یک سیستم عمومی و متداول درنیامد. اواسط دهه 90 تام کروز بازیگر مطرح سینما که از طرفداران مجموعه موفق دهه شصتی تلویزیون «ماموریت غیرممکن» (که در ایران با نام «بالاتر از خطر» پخش شد)‌ بود، تصمیم گرفت امتیاز برگردان سینمایی آن را خریداری کند. او در کنار تهیه نسخه سینمایی ماموریت غیرممکن قصد داشت نقش اصلی آن را نیز بازی کند. شرکت فیلمسازی او با مشارکت کمپانی پارامونت این امتیاز را خریداری کرد. کروز در همان زمان اعلام کرد قصد دارد ماموریت غیرممکن را به یک مجموعه فیلم موفق سینمایی تبدیل کند. تولید نسخه سینمایی به کارگردانی برایان دی پالما در شرایطی آغاز شد که مجموعه اصلی در فاصله سال‌های 1966 تا 1973 پخش شده بود. نقش اصلی مجموعه را پیتر گریوز ـ که سال گذشته در 86 سالگی درگذشت ـ 168 اپیزود را به عهده داشت. در 76 اپیزود اول مجموعه، زوج باربارابین و مارتین لاندو (که موفق‌‌ترین زوج تلویزیونی دوران خود شدند)‌ نقش مقابل گریوز را بازی کردند و پس از آن، جای خود را به چند بازیگر تازه‌وارد سپردند. ماموریت غیرممکن تام کروز صاحب قسمت‌های دوم و سومی هم در سال‌های 2000 و 2006 شد که توسط جان وو و جی‌جی آبرامز کارگردانی شدند. اما برخلاف سفرهای ستاره‌ای سینمایی که اقتباسی وفادارانه از مجموعه تلویزیونی آن بودند، فیلم‌های تام کروز فاصله زیادی با مجموعه تلویزیونی آن داشت. با این حال، این فیلم‌ها با استقبال تماشاگران روبه‌رو شدند و این روزها بحث تولید قسمت چهارم آن است. با وجود موفقیت بالای نسخه سینمایی ماموریت غیرممکن، صنعت سینما هنوز سیستم تولید نسخه‌های سینمایی مجموعه‌های موفق تلویزیونی را در دستور کار خود قرار نداده است و این در حالی است که هرچند وقت یکبار، صنعت سینما تولید نسخه جدید سینمایی یکی از کارهای پربیننده تلویزیونی را اعلام می‌کند. اما اکثر این پروژه‌ها در حد حرف باقی‌مانده و هیچ‌یک هنوز رنگ واقعیت به خود نگرفته‌اند. شاید یکی از دلایل این باشد که صنعت سینما هنوز هم با تردید و نگرانی به این مساله نگاه می‌کند. اهالی سینما برای این ترس و نگرانی خود دلیل موجهی نیز دارند. آنها در مقابل موفقیت نسبی نسخه‌های سینمایی مجموعه‌های ماموریت غیرممکن و سفرهای ستاره‌ای، عدم موفقیت مالی و انتقادی فیلم‌هایی مثل «مریخی محبوب من»، «پرونده‌های مجهول» و «خانواده فلینستن‌ها» را مثال می‌زنند که همگی براساس قصه‌های مجموعه‌های موفق تلویزیونی ساخته شده‌اند.