فیلمسازی که چهره است

رسانه‌های گروهی این روزها همه جا صحبت از او می‌کنند. دلیل این همه علاقه به این فیلمساز هم کاملا معلوم است. خالق 2 قسمت آخر مجموعه فیلم «بتمن» (که منتقدان سختگیر و تماشاگران علاقه‌مند سینما را به یک اندازه مجذوب خود کرده است) با درام علمی ـ تخیلی جدید خود «آغاز» دوباره به دیدار تماشاگران و منتقدان آمده است.

او که قصه فیلم تازه خود را تا چند هفته قبل کاملا مخفی نگه داشته بود، نقش اصلی آن را به لئوناردو دی‌کاپریو داده است که لقب یکی از جنجالی‌ترین بازیگران چند سال اخیر سینما را گرفته است.

آغاز، بر اساس طرحی از خود نولان ساخته شده است. او کارگردانی این فیلم را در زمانی آغاز کرد که «شوالیه تاریکی» او در اکران عمومی خود در آمریکا 533 میلیون دلار فروش کرده بود (فروش کلی فیلم در اکران دوم آن به 570 میلیون دلار رسید) و همه چشم انتظار شنیدن خبر تولید قسمت بعدی مجموعه فیلم «بتمن» بودند، اما نولان به جای بحث درباره قسمت تازه بتمن، ترجیح داد سراغ پروژه آغاز برود.

قصه این فیلم در دورانی اتفاق می‌افتد که فناوری چنان پیشرفت عظیمی کرده که می‌تواند از طریق تهاجم به رویاهای آدمی، وارد مغز انسان‌ها شود. در چنین شرایطی، ذهن یک آدم به تنهایی می‌تواند خطرات جبران‌ناپذیری را به عموم مردم و زندگی آنها تحمیل کند.

نولان کار فیلمبرداری آغاز را در سکوت خبری انجام داد. به همین دلیل زمانی که آگهی تبلیغاتی فیلم پخش شد، همگان را حیرت‌زده کرد. نابودی شهرهای مختلف زمین، بالا آمدن سطح آب اقیانوس‌ها و آسمانخراش‌ها و دیوارهای بلندی که به یکدیگر گره خورده و در دل هم می‌روند، تنها بخش کوچکی از آن چیزی هستند که تماشاگران قرار است هنگام تماشای آغاز، ببینند.

هنر جلوه‌های ویژه در این فیلم در سطح وسیعی مورد استفاده قرار گرفته و در همان حال نولان این هنر را در فیلم خود وارد مرحله جدیدی کرده است. اما آنچه که منتقدان و رسانه‌های گروهی را به تعجب واداشته، اظهارات جدید نولان درباره تاثیرپذیری‌اش از مجموعه فیلم پلیسی ضدجاسوسی جیمز باند برای ساخت آغاز است.

او می‌گوید: «کاراکتر جیمز باند تاثیر خود را روی قصه فیلم و حال و هوای آن نشان می‌دهد. خب من با فیلم‌های مختلف جیمزباند بزرگ شدم و همیشه اعتقاد داشته‌ام که بهترین شکل اکشن را می‌توان در آنها دید. فیلم‌های جیمز باند به من کمک می‌کردند تا بتوانم دنیای بزرگ‌تر و وسیع‌تری را در ذهنم مجسم کنم. وقتی بحث سر و کار داشتن با ذهن آدم‌ها و رویاهای آن مطرح می‌شود، ذهن من بلافاصله به سمت فیلم‌های جیمز باند می‌رود. این فیلم‌ها بیانگر پتانسیل و ظرفیت‌ بالای سینمایی هستند. در پایان فیلم آغاز، شما به عنوان یک تماشاچی احساس می‌کنید که حالا می‌توانید به هر کجا که می‌خواهید بروید و هر کاری که مورد نظرتان است، انجام دهید.»

اما علاقه زیاد نولان به مجموعه فیلم‌های جیمزباند به معنی آن نیست که باید چشم‌انتظار ساخت بیست و سومین قسمت آن توسط این فیلمساز باشیم. جدیدترین قسمت این مجموعه فیلم را سام مندس کارگردانی خواهد کرد و این در حالی است که هنوز زمانی برای شروع فیلمبرداری آن اعلام نشده است. ولی چنین به نظر می‌رسد که منتقدان و تماشاگران سینما بیشتر از آن که علاقه‌مند باشند نولان این فیلم را کارگردانی کند، ترجیح می‌دهند او را پشت دوربین سومین قسمت فیلم بتمنی خود ببینند.

نولان در پاسخ به این اشتیاق می‌گوید که کارگردانی «آغاز» بشدت او را خسته کرده و فعلا قصد استراحت دارد: قبل از هر چیز نیازمند تعطیلات هستم. ساخت «آغاز» انرژی زیادی از من گرفت. فقط بحث فیلمبرداری آن مطرح نیست. مراحل پس از فیلمبرداری هم خیلی مشکل بود. پس از پایان تعطیلات و استراحت تصمیم خواهم گرفت که کدام کار را به عنوان پروژه بعدی‌ام انتخاب کنم.

اما مایکل کین، بازیگر کهنه‌کار انگلیسی که در هر دو پروژه بتمن و آغاز با نولان همکاری کرده، ماه آوریل را به عنوان زمان شروع فیلمبرداری سومین قسمت بتمن اعلام می‌کند. تهیه‌کنندگان بتمن بلافاصله پس از موفقیت کلان مالی و انتقادی شوالیه تاریکی از نولان خواستند تولید قسمت تازه بتمن را شروع کند. شوالیه تاریکی پس از آواتار و تایتانیک (هر دو از ساخته‌های جیمز کامرون)، سومین فیلم پرفروش کل تاریخ سینمای آمریکاست. این فیلم در کنار انیمیشن رایانه‌ای «بالا» (محصول کمپانی والت‌دیسنی) دو فیلم برتر و مردم‌پسند سال 2008 بودند که باعث شدند تا آکادمی اسکار دست به یک تغییر و بازنگری بزرگ در رشته اسکار بهترین فیلم سال بزند. طبق تصمیم جدید آکادمی، به جای سنت قدیمی انتخاب 5 فیلم به عنوان نامزد بهترین فیلم سال، هر سال 10 فیلم در این رشته انتخاب و معرفی خواهد شد.

در کنار پروژه بتمن، نولان با پروژه ابرقهرمانانه و کمیک استریپی سوپرمن هم همکاری خواهد کرد. او همزمان با همکاری در نگارش فیلمنامه قسمت جدید سوپرمن، مشاور کارگردان این پروژه هم خواهد بود. تحلیلگران اقتصادی سینما پیش‌بینی می‌کنند فیلم آغاز، با فروش بالای 400 میلیون دلار، لقب پرفروش‌ترین فیلم فصل تابستان را از آن خود خواهد کرد. این لقب در حال حاضر متعلق به آیرن‌من2 است که اول تابستان اکران عمومی شد و به یک فروش کلی 308 میلیون دلاری در آمریکای شمالی دست پیدا کرد.