چه صدایی ماندگار خواهد بود؟

از «به افق آفتاب» و «چراغستان» بگویید؟

«به افق آفتاب» برنامه‌ای است از گروه ایران و اندیشه که هر روز از ساعت 30‌/‌12 به مدت یک ساعت به طور زنده در رادیو ایران پخش می‌شود.

«به افق آفتاب»، یک برنامه معارفی، اجتماعی و تربیتی است که مسائل روز را در قالب آیتم‌ها و اندیشه‌های معارفی ارائه می‌کند.

«چراغستان» هم برنامه‌ای راجع به کتاب و مطالعه است با موضوعاتی مثل کتاب و کتابخوانی الکترونیک، معرفی چهره‌ها، خبرهای کتاب، قفسه پدربزرگ که به معرفی کتاب‌های کهن می‌پردازد و همین‌طور معرفی مجلات و کتب مختلف و هر چیزی که مربوط به کتاب و کتابخوانی و مطالعه است.

برنامه «گردشگران» یکی از برنامه‌هایی است که جمعه‌ها از ساعت 17 از گروه ایران و جامعه رادیو با صدای من پخش می‌شود. همین‌طور یک هفته در میان اجرای برنامه «این یک برنامه خانوادگی است» را در گروه ایران و خانواده رادیو به صورت زنده اجرا می‌کنم. این برنامه از شنبه تا چهارشنبه از ساعت 18 به مدت یک‌ساعت پخش می‌شود.

جنگ جوان، شنیدنی‌ها، صدای روستا، اقلیم هنر و ادب، سرزمین من، صبح ایرانی، نشاط و زندگی، موج کوتاه و اجرای راه شب چهارشنبه‌ها به عهده من بوده است.

اولین بار در مرکز اصفهان بود و حس خوب و قشنگی داشتم؛ حس آنچه از کودکی انتظارش را داشتم. به عنوان اولین انتخاب شغلی مثل قطره‌ای بودم که به دریا می‌پیوندد.بعد از رضای خدای بزرگ، تمام عشقم در کار گویندگی و اجرا رسالت و تعهدم نسبت به مردم فهیم ایران است.

گوینده، نوشته‌ها و مطالب مرتبط با موضوع یا سوژه و ایده تعیین شده در برنامه را بیان می‌کند و با درک عمیق مفاهیم و مضامین سعی در القای آن به مخاطبان دارد، البته بدون هیچ گونه حالت تصنعی یا لحن کاذب و اجتناب از تکلف. او حامل پیام‌های برنامه است، اما در عین حال با حس اعتماد به نفس و تسلط کامل و داشتن بصیرت و آگاهی. اما مجری با استفاده از شیوه‌های مهارت گفتاری و با در نظر داشتن ریتم و حرکت و هیجان مناسب و بجا، به اجرا می‌پردازد و اگر مجری توانمند و قابلی باشد هم دقت در کاربرد واژه‌ها و افعال آنها را دارد و هم موجز و مختصر صحبت می‌کند.

اداره و کنترل و هدایت برنامه، یعنی پرهیز از بیهوده‌گویی، خودداری از اطاله کلام و رعایت تعاریف شخصی هم از کارهای مجری‌گری است.

همان طور که گفته شد، گوینده یا مجری واقعی و موفق، علاوه بر قابلیت و استعداد و فنون بیان گویندگی و اجرا، باید دارای هویت و شخصیت باشد تا بتواند با انجام دادن این رسالت هم به حسن وظیفه‌اش که خدمت به ایران و ایرانی است عمل کرده باشد و هم به ترویج و اشاعه آن بپردازد.

گوینده واقعی و موفق دارای صدایی شفاف و مناسب است، صداسازی نمی‌کند و هر لحظه به سبک اشخاص مختلف نحوه اجرایش را تغییر نمی‌دهد و تقلید نمی‌کند. بیان و کلامش به دور از تکلف و تصنع است، مطالب را درک می‌کند و با حس مناسب و صدایی برخاسته از دل خود و نکته‌سنجی در گفتار آن را به مخاطب یا مردم منتقل می‌کند. چون ابزار کار گوینده دانش و معلومات اوست و میزان احاطه و تسلط او به زبانی است که صحبت می‌کند، بنابراین هر قدر لحن و آهنگ صدای گوینده خوشایند و دلنشین باشد، ولی اگر نتواند حق واژه‌ها و کلمه‌ها را درست و صحیح ادا کند چه‌بسا در نیمه راه شکست بخورد و امکان رشد نیابد.

صداهایی ماندگارند که دارای تشخص حقیقی باشند. یکی از عوامل ماندگاری گوینده هویت و شخصیت صدای گوینده است و در کنار آن اخلاق و ادب حرفه‌ای. به تعبیر دیگر می‌توان گفت صدایی که مردم‌پسند و مردم‌دوست باشد و از بطن و متن مردم ایران‌زمین باشد، ماندگار است. ما باید در گزینش لحن‌ها و نوع گویندگی و اجرا، به این جذابیت‌ها توجه کنیم و با کمی تامل و تفکر می‌توان نتیجه گرفت که صداها و اجراهای ساختگی و تقلیدی و تصنعی نه‌تنها ماندگار نیستند که آسیب‌پذیر و آسیب‌دهنده هستند و حمایت بدون چون و چرا از آنها نه به نفع فرد و نه به‌مصلحت سازمان است. مشک آن است که خود ببوید.

1 ـ جوانان مستعد و دارای شرایط برای حرفه گویندگی و اجرا جایشان در این عرصه خالی است و جوانان حائز این شرایط را باید کشف کرد و تعلیم و آموزش داد.

2 ـ از هنر و مهارت صاحب‌نظران و افراد متبحر و کارآزموده، گویندگان با درایت، باسابقه و کاربلد برای آموزش جوانان در عرصه گویندگی و اجرا، باید استفاده کرد و قدر و منزلت این گنجینه‌های رسانه‌ای که هویت و سرمایه ارزشمند سازمان و حتی کشور محسوب می‌شوند را دانست.

3 ـ به‌کارگیری و استفاده از نویسندگان توانمند و زبردست در امور برنامه‌سازی.

4 ـ تغییر در ملاک و معیارهای برنامه‌های جشنواره‌ای و نحوه برگزاری آن.

5 ـ حرمت گذاشتن به جایگاه و نقش رسانه رادیو و عوامل تاثیرگذار آن در امر برنامه‌سازی چه از لحاظ معنوی و چه از لحاظ مادی که در قیاس با تلویزیون این توجه بسیار کمرنگ و ضعیف است.