مهلت یکماهه به توپولف

به گزارش خبرنگار ما، سازمان هواپیمایی کشوری حدود 2 هفته پیش به تمامی شرکت‌های هواپیمایی ایرانی که دارای هواپیمای توپولف ملکی هستند، اعلام کرده که تا اول مرداد ماه فرصت دارند، این هواپیماها را از رده پرواز خارج و زمین‌گیر کنند. همچنین به این شرکت‌ها اعلام شده از زمان اعلام این امر، به نمایندگی‌های فروش بلیت اعلام کنند که از فروش بلیت هواپیماهای توپولف برای بعد از اول مرداد 89 خودداری کنند و در غیر این صورت، شرکت‌ها باید پاسخگوی مردم باشند.

این دومین مرحله از طرحی است که چندی پیش با دستور وزیر راه و ترابری از سوی سازمان هواپیمایی کشوری اجرا شده است. در مرحله اول این طرح که اردیبهشت ماه امسال به اجرا درآمد، کلیه شرکت‌های هواپیمایی داخلی ماموریت یافتند تمامی ناوگان توپولف اجاره‌ای خود را زمین‌گیر کرده و به کشور مبدا بازگردانند. همچنین اجازه تمدید قرارداد اجاره این هواپیماها نیز توسط سازمان هواپیمایی کشوری از شرکت‌ها سلب شد.

اکنون مرحله دوم و آخر طرح سازمان هواپیمایی کشوری آغاز و پرونده پرواز پر خطر توپولف در آسمان ایران برای همیشه بسته شده است. البته منابع مطلع می‌گویند این طرح، مرحله سومی نیز دارد که همانا عدم اجازه ورود توپولف به فضای کشور از سایر کشورها و خطوط هوایی بین‌المللی است.

بدین صورت که سازمان هواپیمایی کشوری در نظر دارد به سازمان هوانوردی بین‌المللی (ایکائو) اعلام کند که از پذیرش هواپیماهای توپولف 154 که متعلق به سایر خطوط هوایی کشورهای دیگر هستند ، در فضای ایران معذور است، چرا که این هواپیماها نیز که بیشتر متعلق به اقمار شوروی سابق و کشورهای تازه استقلال یافته آسیای میانه هستند، منشا بروز حوادثی در ایران بوده‌اند. البته هنوز مرحله سوم وارد فاز اجرایی نشده و در دست بررسی در شورای‌عالی هواپیمایی است.

توپولف‌هایی که در خطوط هوایی ایران به 2 صورت استیجاری و ملکی مورد استفاده قرار می‌گیرند، از مدل 154 هستند که سال 1982 در شوروی سابق ساخته شده‌اند. این هواپیما در کلاس هواپیماهای باریک بدنه است که برای پرواز در مسیرهای کوتاه و در ارتفاع بالا طراحی شده است.

توپولف 154 در قیاس با هواپیماهای رایج، همطراز بوئینگ 727 است، اما هم از نظر مصرف سوخت از آن بیشتر و هم کابین کوچک‌تری دارد. از 900 فروند توپولفی که در مدل‌های مختلف ساخته شده، 325 فروند آن توپولف 154 است. تقریبا تمام ناوگان توپولف مورد استفاده در ایران نیز T-154 است، البته به جز چند هواپیمای یاک کوچک که بیشتر از چین اجاره شده‌اند.

به خاطر حوادث ریز و درشتی که توپولف در تاریخ هوانوردی ایران رقم زده است و همچنین امکانات اندک رفاهی و ایمنی آن برای مسافران، افکار عمومی ایران اقبال چندانی به این هواپیما ندارد و از خروج آن از ناوگان هوایی کشور استقبال می‌کند.

از آغاز دهه 70 تاکنون توپولف دست‌کم 5 حادثه بزرگ سقوط منجر به فوت تمامی سرنشینان هواپیما را در کارنامه داشته است که حادثه آخر در تیر سال گذشته در قزوین روی داد. در بعد بین‌المللی نیز توپولف در 21 فروردین 89 در غرب روسیه، جان لخ کاچینسکی، رئیس‌جمهور لهستان و هیات عالی‌رتبه همراهش را گرفت، لذا احتمالا افکار عمومی و مسافران هواپیما در ایران از این که دیگر مجبور نیستند سوار توپولف شوند، خوشحال خواهند شد.

مهدی علیاری، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی با تایید اخبار خروج توپولف از اول مردادماه به خبرنگار ما گفت: بله. این خبر صحیح است. سازمان هواپیمایی کشوری 2‌هفته پیش به تمامی شرکت‌های هواپیمایی اعلام کرده تا اول مردادماه، ناوگان ملکی توپولف خود را از رده خارج و با هواپماهای دیگر ـ بجز توپولف ـ جایگزین کنند.

وی افزود: در ناوگان هوایی ما 21 فروند توپولف ملکی وجود دارد که شرکت ایران ایرتور با مالکیت 14 فروند، مقام نخست را در این زمینه دارد.

وی خاطرنشان کرد: اگر متوسط صندلی هر فروند توپولف را 160 بگیریم با خروج این 21 فروند، ما 3360 صندلی را در ناوگان هوایی‌مان از دست می‌دهیم.

دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی تصریح کرد: با این حال شرکت‌های هوایی از زمان و موقعیت زمانی اجرای این تصمیم گله‌مندند؛ چرا که اولا فرصت زمانی در نظر گرفته شده برای شرکت‌ها برای جایگزین کردن این هواپیماها اندک است و در طول یک یا 2 ماه نمی‌توان نسبت به این کار اقدام کرد. ثانیا منابع مالی تجهیز شده برای این جایگزینی وجود ندارد و دولت در این زمینه کمک نکرده و مکاتبات متعدد ما با تمامی ارگان‌های مسوول در این زمینه تاکنون بی‌پاسخ مانده است.

وی اظهار کرد: از سوی دیگر تابستان اوج سفر است و اوج کار شرکت‌های هواپیمایی. قاعدتا تغییر ناوگان در این موقعیت زمانی میسر نیست. همچنین ما به خاطر تبعات تحریم‌های ناعادلانه، به این سرعت قادر به تهیه هواپیمای جایگزین نیستیم. لذا معتقدم باید با پختگی بیشتری چنین تصمیمی گرفته می‌شد و دست کم زمان بیشتری را اختصاص می‌دادند.

علیاری افزود: با توجه به این که از اول اردیبهشت امسال نیز دستور داده شد کلیه توپولف‌های اجاره‌ای زمینگیر شوند، شرکت‌های هواپیمایی هنوز از آن شوک خارج نشده‌اند که درست 1.5 ماه بعد دستور زمینگیر شدن ملکی‌ها نیز می‌رسد. این در حالی است که قیمت بلیت هواپیما نیز در این مدت و از 2 سال پیش تغییری نکرده که بالاخره کمکی به شوک وارده به شرکت‌های هواپیمایی بشود.

وی به همین دلیل از سازمان هواپیمایی کشوری و وزارت راه‌ و ترابری خواست به تبعات این‌گونه خروج توپولف‌ها از ناوگان‌ هوایی کشور توجه داشته و تمهیدات حمایتی مالی از شرکت‌ها به عمل آورند.

با این وجود و به احتمال زیاد افکار عمومی از اتخاذ این تصمیم خرسند خواهند شد، چرا که امیدوارند به جای توپولوف‌ها، هواپیماهایی نسبتا نو، ایمن و راحت برای مسافرت و پرواز در اختیارشان قرار گیرد...