زندگی مشترک و مدیریت آن

این معادلات پیچیده در زندگی انسان امروز، آنگاه نقشی مهم‌تر می‌یابد که به زندگی مشترک دو انسان راه می‌یابد. آنجاست که در هر مرحله از دانش و بینش باشیم، به تجربه‌ها و آموخته‌های دیگرانی که بهتر می‌دانند، نیازمندیم.

شاید به همین دلیل مولف درباره استفاده از واژه مدیریت در عنوان کتاب می‌گوید: «استفاده از این واژه ممکن است خواننده را به سمت این دید سوق دهد که ما با نهادی بسیار مهم و پیچیده سر و کار داریم که نیاز به اداره و مدیریت دارد.»

و بلافاصله پاسخ می‌دهد: «قطعا چنین است، زیرا اداره کردن یک سازمان به مراتب ساده‌تر و آسان‌تر از اداره کردن یک خانواده است.»

مولف به عنوان یک نمونه به این مورد از تجربیات خود اشاره می‌کند.

آقایی که فرماندهی یک پادگان چندین هزار نفره را به عهده داشت، در رابطه با مدیریت در منزل دچار مشکل بود و می‌پرسید: «دکتر من که قادرم یک مرکز نظامی را براحتی با یک انگشتم بچرخانم، چرا در روابط زناشویی با همسرم دچار مشکل جدی هستم؟»

پاسخ ساده و کوتاه دکتر به آن فرد این بود: «مدیریت یک اداره، سازمان یا مرکز نظامی کاملا با مدیریت روابط زناشویی یا خانواده متفاوت است.»

پیچیدگی این مدیریت برابر با پیچیدگی روان انسان است که در تعامل با انسانی دیگر چند برابر و با تولد فرزندان تشدید می‌شود... یک سازمان را می‌توان براساس قوانین و آیین‌نامه‌های واضح و مبرهن اداره کرد؛ ولی خانواده براساس عامل محبت و مودت اداره می‌شود و اگر قوانینی در آن اعمال می‌شود، بر پایه محبت و مودت است.

دکتر یونسی (نویسنده کتاب) معتقد است که در مقوله مدیریت روابط در زندگی مشترک، آشنایی با تجارب دیگران بویژه آنان که در این رابطه دچار مشکل شده یا سازگاری مطلوبی در زناشویی داشته‌اند، حائزاهمیت است. به عبارت دیگر آنان که تجربه‌های ناخوشایندی از ازدواج داشته‌اند و آنان که تجارب بسیار زیبا از این پیوند داشته‌اند،هر دو می‌توانند به عنوان راهنما، ما را در بنیانگذاری مدیریتی کارآمد در روابط زناشویی یاری کنند.

در مطالعه این کتاب به فصلی برمی‌خوریم که سوالی اساسی را مطرح می‌کند.

آیا خودتان برای ازدواج تصمیم می‌گیرید یا دیگران؟

و در ذیل سوال چنین می‌خوانیم:

«گاهی افراد تن به ازدواج با کسانی می‌دهند که دلیل آن تنها فشار والدین و اطرافیان است. افرادی که به اصطلاح از افراد بله‌گو محسوب می‌شوند و قادر نیستند سخن دل خود را بگویند، تن به ازدواج با کسی می‌دهند که هرگز به او علاقه یا گرایشی ندارند و تنها به این دلیل که سخن والدین را زمین نزنند، به ازدواج با شخص خاصی تن می‌دهند.

(آنها) اگر به پیشنهاد ازدواج «نه» بگویند، احساس گناه شدیدی می‌کنند. در حقیقت پایه ازدواج براساس یک احساس گناه و مقابله با آن بنا شده است و نه محبت و گرایشی خاص.

گاهی اوقات دوستان و اطرافیان برای دختر یا پسر، جوی را ایجاد می‌کنند که در سایه آن تصمیم به ازدواج می‌گیرند. این جوهای ناپایدار پس از مدتی ناپدید می‌شوند و افراد با تبعات انتخاب خود تنها می‌مانند.»

و در مورد یکی از روحیاتی که به زندگی مشترک آسیبی جدی می‌رساند، مولف چنین می‌گوید: «بعضی نیاز شدیدی به درک نیازهای خود از طرف همسر دارند؛ همسری می‌خواهند که آنها را حمایت کند. دوست دارند با کسی ازدواج کنند که حامی و پشتیبان آنها در نیازهایشان باشد. هدف این افراد از ازدواج فقط حمایت شدن است و بس؛ به طوری که به دنبال یک جاده یکطرفه در ازدواج هستند؛ به اصطلاح عامیانه، آویزان شدن به شخصی به عنوان شوهر یا زن.

چنین ارتباطی می‌تواند برای طرف مقابل خسته‌کننده و حتی آزاردهنده باشد.»

و بالاخره به ماجرای قدیمی و شاید همیشگی دخالت دیگران و بویژه خانواده‌های والدین زوج جوان هم می‌رسیم و می‌خوانیم:

«یکی از عوامل مشکل‌ساز و حتی خطرساز در روابط زناشویی، دخالت‌های خانواده‌های اصلی است.

بسیاری از تنازعات زناشویی به این عامل بازمی‌گردد. این دخالت‌ها می‌تواند از جانب مادر، پدر، برادر و خواهرشوهر یا زن باشد. بسیاری از استادان خانواده‌درمانی، قسمت اعظم اختلافات زناشویی را در ایران به دخالت‌های خانواده‌های اولیه زوج نسبت می‌دهند. تجارب بالینی نویسنده این کتاب نشان می‌دهد تمام مشکل همواره از جانب این خانواده‌ها نیست؛ بلکه زوجین خود دارای مشکلات شخصیتی مثل خودتمایزنیافتگی یا وابستگی هستند که راه را برای این دخالت‌ها بازمی‌گذارند.»

کتاب «مدیریت روابط زناشویی» را دکتر سیدجلال یونسی (روان‌شناس) نوشته است و در آن به بررسی آسیب‌ها و راه‌حل‌های آنها در روابط زندگی مشترک می‌پردازد.

ناشر کتاب هم نشر قطره است که یکی از زمینه‌های فعالیتش چاپ کتاب‌های حوزه روان‌شناسی است. این کتاب در 120 صفحه و با قیمت 2500 تومان، چندماهی است که در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

کورش اسعدی‌بیگی