بایکوت فرهنگی رژیم صهیونیستی

تحریم فرهنگی

این حرکت با چنان موجی روبه‌رو شده که گروه‌های وسیعی از چهره‌های ادبی و فرهنگی خواستار تحریم گسترده این رژیم شده‌اند. یان بنکس، نویسنده اسکاتلندی یکی از این چهره‌هاست که خواستار بایکوت کامل فرهنگی و آموزشی رژیم اشغالگر قدس شد.

این نویسنده 56 ساله همچنین از کارگزار ادبی‌اش خواست هر قراردادی را که با ناشران اسرائیلی برای ترجمه آثارش وجود داشته، لغو کند. بانکس با ابراز انزجاری همه جانبه از حمله اسرائیلی‌ها به کشتی آزادی در گفتگو با نشریه هرالد گفت: باید در مرحله بعد، این کشور از سوی روشنفکران همه کشورها با بی‌اعتنایی و بی‌توجهی روبه‌رو شود و برای نشان دادن مخالفت با این رفتارها، تمامی ارتباط‌های آموزشی و فرهنگی با این کشور لغو شود. او گفت: من به نوبه خودم از کارگزار ادبی‌ام خواستم تا هیچ قراردادی را با ناشران اسرائیلی برای انتشار آثار من نپذیرد؛ زیرا آنها باید با اعتراضی روبه‌رو شوند که تاکنون با آن مواجه نشده‌اند.

بنکس که از اعضای گروه‌های ضدخشونت است، افزود: این یک نوع تنبیه دسته جمعی است که باید علیه اسرائیل اعمال شود. او با اشاره به این که هیچ دستورالعمل قانونی و جهانی درباره اسرائیل موثر واقع نمی‌شود و نه سازمان ملل و نه میثاق‌های بین‌المللی از سوی این رژیم مورد توجه قرار نمی‌گیرد، گفت: بایکوت ورزشی آفریقای جنوبی در دوره آپارتاید عملی بسیار مثبت و تاثیرگذار بود، چون آنها به فعالیت‌های ورزشی علاقه داشتند، اما چنین بایکوتی علیه اسرائیل تاثیر چندانی ندارد و این روشنفکران هستند که باید علیه این کشور وارد عمل شوند.

این نویسنده که برای نوشتن رمان‌های علمی ـ تخیلی‌اش از شهرت بسیار برخوردار است، گفت از همه نویسندگان، هنرمندان و دیگر خلاقان هنری و نیز چهره‌های آکادمیک و دانشگاهی می‌خواهد تا به پروژه تحریم آموزشی و فرهنگی اسرائیل ملحق شوند. با این حال این تنها چهره‌های ادبی نیستند که با این حرکت مخالفت کرده‌اند. پیکسیز یکی از گروه‌های راک آمریکایی روز شنبه اعلام کرد نخستین کنسرتی را که قرار بود در اسرائیل و تل‌آویو برگزار کند، لغو می‌کند. این گروه که قرار بود چهارشنبه همین هفته یک برنامه 5 روزه در سرزمین اشغالی اجرا کنند، در آخرین روزهایی که به برپایی این کنسرت باقی مانده، از اجرای برنامه در این کشور خودداری کرد، در حالی که تمامی بلیت‌های این برنامه پیش فروش شده بود. پیش از این گروه، گروه‌های موسیقی مشهور کلکسونز و گوریالز هم اجرای کنسرتشان را که قرار بود با عنوان پیک‌نیک در این کشور برپا شود، لغو کرده بودند.

گیتاریست مشهور، کارلوس سانتانا نیز پیش از حمله به کشتی‌ها با توجه به ادامه محاصره غزه از برنامه تحریم حمایت کرده و با این که قرار بود در جریان تور بهاره‌اش در اروپا و آسیا دیداری هم از اسرائیل داشته باشد و با وجود هزاران بلیتی که برای اجرای برنامه در استادیوم فوتبال یافا فروخته شده بود، اعلام کرد در برنامه‌هایش تغییر به‌وجود آمده است.

التون جان، گروه مشهور بریتانیایی الویس کاستلو و جیل اسکات هرون نیز برای آنچه اعتراض به رفتارهای سیاسی اسرائیل علیه فلسطینی‌ها نامیدند از اجرای برنامه در این سرزمین سرباز زدند و جالب این‌که با لغو برنامه گروه مشهور الویس کاستلو، وزیر فرهنگ رژیم صهیونیستی اجرای برنامه او را بی‌ارزش نامید.

تلاش برای ایجاد تحریم فرهنگی در اسرائیل مدتی است که شروع شده و در این مدت چهره‌های مشهوری مثل لئونادر کوهن و پل مک کارتنی از اجرای برنامه در سرزمین‌های اشغالی خودداری کرده‌‌اند. در میان نویسندگان، شاعران و سایر هنرمندانی که به تحریم اسرائیل پیوسته‌اند، آرونداتی روی نویسنده هندی، جان برگر رمان‌نویس بریتانیایی، آدرینه ریچ شاعر، کن لوچ کارگردان مشهور و نائومی کلیان نویسنده و فعال حقوق بشر حضور دارند. در این بین کن لوچ از نقش تبلیغی بی‌.بی.‌سی در حمایت از رفتارهای اسرائیل انتقاد کرد و و آن را «مطلقا فضاحت بار» خواند و گفت: باید این خبرگزاری را در جایگاه متهم قرار داد، چون به طور کل به نفع اسرائیل وچاپلوسانه عمل می‌کند.

هنینگ مانکل، نویسنده مشهور سوئدی که برای آثار جنایی‌اش از شهرت ویژه‌ای در اروپا برخوردار است نیز از چهره‌های جهانی است که در یکی از کشتی‌های کمک به مردم اسرائیل حضور داشت. او که در این ماجرا دستگیر شد پس از آزادی از زندان اسرائیل خواستار تحریم جهانی علیه اسرائیل شده است. او با یادآوری رژیم آپارتاید آفریقای جنوبی و تحریم آن توسط کشورهای مختلف گفت: فکر می‌کنم باید از تجربه آقریقای جنوبی استفاده کنیم. ممکن است این حرکت زمانبر باشد، اما مفید خواهد بود. این نویسنده پرفروش که با کشتی سوئدی سوفیا برای کمک به فلسطینی‌ها راهی غزه شده بود، تاکید کرد در کشتی‌های کمک به مردم فلسطین هیچ اسلحه‌ای وجود نداشت. او که توسط سربازان رژیم صهیونیستی در حالی دستگیر شد که روی عرشه کشتی ایستاده بود، پس از دستگیری و زندانی شدن، از اسرائیل دیپورت شد. مانکل که بیش از 30 میلیون نسخه از مجموعه رمان پرفروشش «کمیسر والاندر» در سراسر جهان به فروش رسیده یکی از 11 شهروند سوئد بود که برای کمک رسانی به مردم غزه اسیر اسرائیل شدند.

هنینگ مانکل درباره شرکتش در این جمع گفت: وقتی تصمیم گرفتم وارد کشتی سوئدی شوم می‌دانستم هر سرنوشتی می‌تواند در انتظار من باشد و ممکن است کشته شوم، اما من نگران خودم نبودم. با این حال حمله در آب‌های آزاد چیزی نبود که کسی بتواند تصور کند و برای ما محتمل بود که آنها در آب‌های اسرائیل جلوی ما را بگیرند، اما حمله در آب‌های آزاد بین‌المللی در مخیله کسی نمی‌گنجید.

مانکل گفت: پس از حمله به کشتی مرمره، آنها دیگر کشتی‌ها را هم تصرف کردند و 11 ساعت ما را در کشتی‌ها زندانی کردند، بدون این که غذایی به ما بدهند. مانکل در کنار دیگر دستگیرشدگان پس از آن به زندان منتقل شد. او می‌گوید: وقتی سربازان اسرائیلی وارد کشتی ما شدند یکی از آنها مرا شناخت و نگذاشت دیگر سربازان به من حمله کنند و گفت او خیلی مشهور است. مانکل که پس از آزادی برای تور کتابخوانی‌اش به آلمان رفت در جمع خبرنگاران آلمانی در برلین گفت این یک آدم ربایی بود و بردن ما به اسرائیل طبق قوانین بین‌المللی جز آدم ربایی معنی دیگری ندارد.

حداقل 9 فعال حقوق بشر در جریان این حمله کشته شدند و 670 نفر شاهد نبردی خونین روی عرشه این کشتی‌ها بودند. بسیاری از این افراد دستگیر و راهی زندان بیرشوا در جنوب اسرائیل شدند.11 فعال آلمانی و 6 فعال ایتالیایی که در میانشان یک خواننده و یک روزنامه‌نگار وجود داشت نیز توسط اسرائیل دستگیر شدند. این در حالی است که 40 فعال بریتانیایی نیز راهی زندان‌های اسرائیل شدند.

همین عمل موجب شد تا نویسندگان بریتانیایی هم به حمایت از مردم غزه برخیزند و با انتشار بیانیه‌ای که در ایندیپندنت منتشر شد با اشاره به حمله اسرائیل به کشتی مرمره در آب‌های بین‌المللی از آن به‌عنوان جدیدترین نمونه تراژیک برای حمله اسرائیل به حقوق بشر یاد کردند. این گروه از نویسندگان بریتانیایی برای حمایت از حقوق فلسطینی‌ها در این موقعیت خواستار تحریم گسترده اسرائیل شدند و گفتند از تمامی برنامه‌های فرهنگی و آموزشی که با حمایت دولت اسرائیل برپا می‌شود و شامل برنامه‌های دانشگاهی نیز می‌شود، خودداری خواهند کرد و از دیگر همکاران خود خواستند به فعالیت‌های ادبی و آموزشی فلسطینی‌ها توجه بیشتری کنند و رویدادهای ادبی و کارگاه‌های نویسندگی فلسطینی‌‌ها را تقویت کنند.

در این اعلامیه بر نقش دانشگاه‌ها به عنوان ابزاری در دست دولت که می‌تواند از رویدادهای ادبی و فرهنگی برای سرپوش گذاشتن بر نقش خود استفاده کند، تاکید شده است. این نامه که امضای نویسندگان بریتانیایی حامی فلسطین را دارد دربرگیرنده چهره‌های برجسته ادبی بریتانیا از جمله شاعران، رمان‌نویسان و دانشگاهیان است. رویدا امین شاعر، پروفسور مونا بکر، جان برگر رمان‌نویس، شاعر و برنده جایزه بوکر، مریلین بوت، کوین کدواالندر شاعر، آلیسون فل رمان‌نویس و شاعر، پروفسور پاتریک فرنچ و نویسنده از جمله چهره‌های برجسته ادبی هستند که این نامه را امضا کرده‌اند.

در حالی که از 9 نفر کشته شده این ماجرا 8 نفر ترک هستند، کشور ترکیه از اسرائیل خواست به‌طور رسمی از این کشور عذرخواهی کند. مقامات ترک یادآور شدند که در هر حال روابط ترکیه با رژیم صهیونیستی هرگز به حالت قبل از این مساله باز نخواهد گشت. مانکل می‌گوید: کشتی ما یک کیلومتر از کشتی مرمره فاصله داشت و وقتی آنها نخست به کشتی مرمره حمله کردند، ما می‌توانستیم سربازانی را که از هلیکوپترها روی عرشه فرود می‌آمدند ببینیم و صدای شلیک‌ها را بشنویم. با این حال او تنها 3 روز بعد و پس از آزاد شدن از زندان و رسیدن به سوئد بود که فهمید در جریان این حمله 9 نفر کشته شده‌اند.

همسر هنینگ مانکل، اوا برگمن دختر اینگمار برگمن کارگردان بزرگ سوئدی است که سال 2007 درگذشت. این زن و شوهر بخشی از سال را در موزامبیک می‌‌گذرانند و پروژه گسترش تئاتر این کشور را پیگیری می‌کنند. او گفت: چیزی که باید مورد توجه قراربگیرد غیرقانونی بودن کار اسرائیل است و ظاهرا هیچ‌کس هم حق ندارد کوچک‌ترین اشاره‌ای به آن بکند. در عین حال گروهی از بازیگران تئاتر بریتانیا نیز با ارسال بیانیه‌ای برای مطبوعات اعلام کردند از بایکوت فرهنگی ـ آموزشی اسرائیل حمایت می‌کنند. در این بیانیه که به امضای 20 چهره برجسته نمایش این کشور رسیده، نوشته شده که دیوار بین اسرائیل و غزه به جهات دیگر هم کشیده شده است.

ماریو بارگاس یوسا، نویسنده مشهور پرویی نیز با اعتراض به رفتار اسرائیل با غیرقابل تحمل خواندن این رفتار گفته: اسرائیل به کشور پرقدرت مستبدی تبدیل شده و اکنون باید دوستان این کشور با توجه به نقش خود از سیاست‌های این رژیم انتقاد کنند. وی افزود: احساس من این است که هر نوع کاربرد نیروی نظامی در این رویداد را باید محکوم کرد.

او فرستادن نیروهای نظامی برای مقابله با کشتی حامل نیروهای صلح‌طلب را اشتباه بزرگی خواند و آن را حرکتی غیرقابل تحمل، نامتناسب و غیرمتعارف دانست. این رمان‌نویس پرویی گفت این اقدام غیرقانونی بود و در آب‌های بین‌المللی تجاوز به حقوق دیگران قابل قبول نیست. وی گفت: این حرکت تصویر اسرائیل را در تمام دنیا روبه زوال‌تر از همیشه نشان داد.

وی در پاسخ سوال درباره غزه گفت: همه مشکل از محاصره غزه آغاز شده است. هجوم به غزه از اول نادرست بود. همان زمان هم من می‌دانستم که این حرکت نادرست و غیرمعقول است و در عین حال موجب امنیت بیشتر اسرائیل نیز نشده است. او از خبرنگار‌ هاآرتص سوال کرد می‌شود به من بگویید از این حمله چه چیزی به دست آوردید؟ جای تعجب دارد که هیچ چهره هوشیاری از دولت اسرائیل متوجه این موضوع نشده که شما مطلقا چیزی به دست نیاوردید.

آرزو پناهی / جام‌جم