امواج دیجیتال

بی تردید مهمترین تحول فناوری در سیستم های فنی رادیو و تلویزیون در سالهای نخستین هزاره سوم میلادی ، تبدیل سیستم های فعلی آنالوگ به دیجیتال است.
کد خبر: ۳۳۳۶۸
این فرآیند که از چند سال پیش آغاز شده است و بزودی جهانی می شود که از این میان می توان به کشورهایی مانند انگلیس و آلمان اشاره کرد که به ترتیب تا سالهای 2005 و 2010 بخش آنالوگ خود را تعطیل می کنند و تمام سیستم های رادیو تلویزیونی در این کشورها و نیز سایر کشورهای جهان از سیستم دیجیتال استفاده خواهند کرد.
پیشرفت های سریع در فناوری جدید سیستم های تولید، انتقال و پخش برنامه های رادیو و تلویزیونی علاوه بر مزایای فنی مانند افزایش کیفیت صوتی در سیستم های شنیداری دیجیتال و کیفیت تصویری در سیستم های بصری دیجیتالی ، امکان ارائه خدمات جدیدی چون امکان دسترسی به اطلاعات مربوط به شناسنامه برنامه ها و نیز استفاده از پهنای باند فرکانسی ، به طور مثال ، پخش 6برنامه تلویزیونی به جای یک برنامه روی یک باند فرکانسی را فراهم می آورد.
البته ناگفته نماند که تغییر و تعویض گیرنده های تلویزیونی و رادیویی که در حال حاضر از یک سو به دلیل سرمایه گذاری های انجام شده روی سیستم های آنالوگ و نیز گران بودن این گیرنده ها و از سوی دیگر نبود فرهنگ استفاده از سیستم های دیجیتال در کشور، ممکن و مقرون به صرفه نیست و به نظر می رسد که با توجه به گسترش این سیستم ها و کاهش تدریجی قیمتها در خلال سالهای 1391 تا 1394 سیستم های دیجیتال به عنوان یک سرویس عمومی در اختیار مردم قرار گیرد.
بر این اساس معاونت طرح و توسعه سازمان صداوسیما، از حدود 5 سال پیش و با فاصله زمانی کوتاهی نسبت به آنچه در دنیا در ارتباط با سیستم های دیجیتال صوتی و تصویری آغاز شده است ، در چرخه انتقال ، تولید و آرشیو به سمت استفاده از سیستم های دیجیتال و جایگزین کردن آن به جای سیستم های آنالوگ حرکت کرده است که حاصل آن تولید فرستنده های رادیویی موج متوسط دیجیتال (Digital Radio Mondial) است و باقی قضایا....

63 سال پیش و یک دستگاه فرستنده کوچک به اسم رادیو

نخستین فرستنده رادیویی ایران 63 سال پیش (1319) رسما در تهران گشایش یافت.
فرستنده های رادیو تهران در آن هنگام منحصر به یک دستگاه فرستنده موج کوتاه به قدرت 14 کیلووات و یک دستگاه موج متوسط به قدرت 2 کیلووات بود که در شبانه روز 4 ساعت برنامه پخش می کرد و در ادامه تا سال 1334 برنامه های رادیو به صورت زنده از فرستنده بی سیم قصر در تهران پخش می شد و در همین سال برای نخستین بار امکان ضبط برنامه ها فراهم شد.
در سال 1342 به موجب قانون ، وزارت اطلاعات تشکیل شد و اداره امور رادیویی کشور به این وزارتخانه سپرده شد.
رادیو تا سال 1350 براساس قانون تشکیل سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران در سازمان جدید ادغام شد و از سوی وزارت اطلاعات اداره می شد و در بهمن ماه همین سال ، سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران به صورت شرکت سهامی و به مدت نامحدود به صورت رسمی موجودیت یافت.

فرستنده های رادیویی را بشناسیم

سرویس های ارائه شده در پخش برنامه های رادیویی به 3دسته فرستنده های موج متوسط (MW(Medium wave، فرستنده های (FM(Freqnercy Modulated و فرستنده های موج کوتاه یا (SW(Shortwave تقسیم می شوند.
فرستنده های موج متوسط MW:
این فرستنده ها از محدوده فرکانس پایین تری استفاده می کنند و به دلیل رفتار خاص انتشاری که موج در این باند دارد، پوشش وسیعی را ایجاد می کند و می تواند از کوهها نیز عبور کند و میان فرستنده و گیرنده نیاز به خط دید مستقیم نیست.
عیبی که این سرویس دارد، کیفیت پایین برنامه هایی است که روی آن می توان پخش کرد و براساس سیاست های پوششی صدا و سیما برای پوششهای وسیع شبکه سراسری و استانی استفاده می شود.

فرستنده های FM
باند فرکانسی بسیار بالاتری دارند و رفتار موج در این سرویس به گونه ای است که وجود خط دید مستقیم میان فرستنده و گیرنده الزامی است.
ویژگی خاص این فرستنده آن است که برنامه ها را با کیفیت بالا می توان روی آن پخش کرد و حتی استریوفونیک را روی این فرستنده ها مدنظر داشت.
معمولا روی ارتفاعات و مشرف نصب می شود. در حالی که فرستنده موج متوسط در جاهای کم ارتفاع و باز (همچون دشتها) نصب می شود.
فرستنده های موج کوتاه Short Wave
از فرکانس های میان MW و FMاستفاده می کنند.
رفتار موج در این فرکانس ها سبب می شود، دریافت از این فرکانس ها با انعکاس از لایه های یونوسفر انجام شود (لایه های اطراف زمین) و به همین دلیل برخلاف فرستنده های موج متوسط، پوشش آن محدود به اطراف فرستنده نیست و برای استفاده در بخش برون مرزی مناسب هستند.
اشکال این فرستنده ها در این است که پوشش شان دوردست است و کیفیت برنامه هایی که از طریق این فرستنده ها دریافت می شود، پایین است.
بعلاوه با تغییر رفتار لایه یونوسفر، تغییر دریافت آنها در طول زمان متفاوت است.
رفتار انتشاری این فرستنده ها به گونه ای است که دریافت موج از آنها در حال تغییر محوشدگی است.

فرستنده های: DRM کیفیت FM و پوشش MW

Digital Radio Mondial :DRM سرویسی است که در باند موج متوسط و موج کوتاه از روش ارسال برنامه ، به صورت دیجیتال استفاده می کند.
در واقع فرستنده های دیجیتال ضمن استفاده از پوشش بسیار وسیع فرستنده های موج متوسط و موج کوتاه ، کیفیت مطلوبی مشابه کیفیت فرستنده های FM را ارائه می کنند. مهندس فرنام اردوانی ، مدیر امور پژوهش های فنی و مهندسی در معاونت طرح و توسعه سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی بااشاره به این که پروژه رادیویی دیجیتال از حدود 5 سال پیش و با فاصله زمانی نسبتا کوتاهی نسبت به کشورهای پیشتاز در دنیا با همکاری میان کارشناسان معاونت طرح و توسعه و یکی از شرکتهایی که نخبگان دانشگاه های معتبر کشور در آن حضور دارند، آغاز شده است ، گفت : تحقیقات کاربردی در ایران مطرح است و تقریبا در این زمینه پا به پای دنیا پیش رفته ایم؛ البته با مشکلات بسیار زیادی در ساخت این فرستنده ها روبه رو شده ایم.
نمونه های مختلفی ساخته و اصلاح شده و اشکالات قبلی رفع شده است و در حال حاضر به جایی رسیده ایم که یک نمونه «تقویت کننده و پردازشگر اولیه» (Exciter) ساخته ایم که می تواند به ورودی فرستنده های موج متوسط متصل شود و با انجام اصلاحات مختصر روی اغلب فرستنده های رادیویی تبدیل به فرستنده های DRM گردد.
وی تاکید کرد: در حال حاضر در زمینه ساخت فرستنده های رادیویی موج متوسط در کشور، خودکفا هستیم و جزو 5 کشوری محسوب می شویم که در دنیا «فرستنده های فوق پرقدرت موج متوسط» را با استفاده از فناوری تمام نزانزیستوری تولید می کنند.
یک باند فرکانسی و پخش 6برنامه به جای یک برنامه؛! فرستنده های دیجیتال امکان استفاده بهینه از یک باند فرکانسی را چه در برنامه های رادیویی و چه تلویزیونی فراهم می آورد.
به گونه ای که اگر زمانی در یک کانال تلویزیونی و آنالوگ ، یک برنامه تلویزیونی را پخش می کردیم ، با بهره گیری از فرستنده های دیجیتال امکان پخش بیش از 6 برنامه (در فرکانس زمینی) و بیش از 16 برنامه (در فرکانس ماهواره ای) وجود دارد.
مهندس اردوانی همچنین گفت: فرستنده های DRM علاوه بر آن که پوشش وسیعی را با کیفیت مطلوب در اختیار قرار می دهند، برخی داده های اضافی را نیز که شامل اطلاعات مربوط به شناسنامه و شبکه است ، ارائه می کنند و در فرستنده های تلویزیونی دیجیتال (D.V.B.T) نیز امکان ارائه سرویس اینترنتی وجود دارد.
وی با تاکید بر تامین تجهیزات فنی صداوسیما، از سال 1373تاکنون با استفاده از نیروهای داخل کشور، افزود: در سال 73 کمتر از 5درصد تجهیزات فنی سازمان در داخل کشور ساخته می شد.
در حالی که هم اکنون نزدیک به 70 درصد تجهیزات فنی سازمان با استفاده از نیروی تولیدکننده در داخل کشور تولید می شود.
جایگزینی سیستم دیجیتال طی سالهای 1391 تا 1394 کشورهای مختلف ، زمانهای مختلفی را برای جایگزینی سیستم دیجیتال به جای آنالوگ اعلام کرده اند.
کشورهایی مانند انگلیس تا سال 2005 و آلمان تا سال 2010بخش آنالوگ خود را تعطیل می کنند، ولیکن در کشور ما عوامل دیگری نظیر تغییر و تعویض گیرنده های تلویزیونی (گیرنده هایی که مردم از آن استفاده می کنند)، شرایط اقتصادی و فرهنگ استفاده از این سیستم ها، پیش بینی این جایگزینی را خلال سالهای 1391 1394 میسر ساخته است.
مهندس اردوانی در این ارتباط اظهار داشت: پخش همگانی بازمی گردد به جایی که مردم سیگنال های ما را دریافت کنند.
علاوه بر آن که ما باید در این زمینه سرمایه گذاری کنیم ، مردم نیز باید به گیرنده های خاصی که امواج دیجیتال را بگیرند، مجهز شوند که در این قسمت بازار جهانی هنوز روی تایید یک استاندارد نهایی ، در حال نوسان است و دست کم به 2 تا 4 سال زمان نیاز است.
وی افزود: بعلاوه نه تنها نیاز به نوعی فرهنگ سازی در زمینه استفاده از این سیستم طی یک برنامه 6 تا 7 ساله وجود دارد؛ بلکه سرمایه گذاری های انجام شده در زمینه گیرنده های آنالوگ امکان این جایگزینی را تا 10 - 12 سال آینده به ما نمی دهد.
بعلاوه که گیرنده های دیجیتال هنوز برای مصرف کننده ایرانی بسیار گران است و خرید آن برای مردم با توان عادی در حال حاضر مقدور نیست ؛ گرچه ما آمادگی داریم تا از سال آینده فرستنده های رادیویی را تبدیل به DRMکنیم.

گزارش: پونه شیرازی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها