درواقع از ابتدای امسال گویا آتشسوزیهای پیاپی در حوزه زاگرس و در جنگلهای ایلام، خوزستان، فارس، کرمانشاه و استان کردستان ناامنی عجیبی را ایجاد کرده است. وقوع طوفان و رعد و برق طی شبهای گذشته در خرمآباد موجب خاموشی چند ساعته برق در این شهرستان و آتشسوزی در مراتع و جنگلهای بلوط شده است و بخش عمدهای از مردم خرمآباد شب پس از آتشسوزی را در خاموشی سپری کردهاند.
در ایلام نیز آتشسوزی در گندمزارهای این شهرستان رخ داد که به دنبال تلاش دلسوزانه مردم منطقه، آتش بدون وجود و کمک مرکز اطفاء حریق خاموش شد. در عین حال آتشسوزی در جنگلهای اطراف شهرستان سروآباد کردستان هم پس از 48 ساعت، با تلاش ماموران جنگلبانی و همچنین مشارکت مردمی مهار شد.
کابوس حریق چگونه جان میگیرد؟
حسین سلیمانی، مدیرکل منابع طبیعی کرمانشاه در گفتگو با «جامجم» در مورد علت حریق گفت: عوامل ایجاد حریق در جنگلها به 3 مساله برمیگردد: ابتدا وجود گردشگران در طبیعت، دوم زارعینی که باقیمانده زراعتشان را آتش میزنند که با آمدن یک باد به سرعت به دیگر مناطق سرایت میکند و عامل سوم به برخی اقدامات نهادهای دولتی بازمیگردد. وی تاکید کرد: اما در منطقه زاگرس ما با عوامل دیگری هم روبهرو هستیم که از طرفی به پوشش گیاهی خوب امسال به دنبال بارشهای بهاره خوب سالجاری بازمیگردد که مناطق جنگلی را مستعد آتشسوزی و کنترل حریق را مشکل میکند. از طرف دیگر عمده مناطق جنگلی زاگرس کوهستانی و در ارتفاعات هستند که دسترسی نیروهای اطفاء حریق را در کوتاهمدت تقریبا غیرممکن میسازد.
راهکارهایی برای اطفای حریق
سلیمانی تاکید کرد: ما جهت اطفای حریق راهکارهایی اندیشیده ایم از جمله آموزش ساکنان منطقه برای کمکرسانی و تجهیز آنها به تجهیزات اطفای حریق. از سوی دیگر دهیارانی در مناطق جنگلی به این منظور آموزش دادهایم. در عین حال منطقه را با شبکه بیسیم و دیدهبانهایی تجهیز کردهایم. از همه مهمتر آنکه به نیروهای نظامی و انتظامی منطقه برای کمکرسانی برای اطفای حریق ابلاغیه ارسال شده است.
فرسودگی شبکه برق
به نظر میرسد که در حال حاضر فرسودگی سیستمهای برق در بسیاری از استانهای کشورمان به بهای از دست رفتن سرمایههای طبیعی کشور تمام میشود.
به عنوان نمونه بر اثر طوفان رخ داده در خرمآباد ترانسهای شبکههای انتقال برق شهرستان خرمآباد در منطقه کمالوند دچار آتشسوزی و خسارت شد. درواقع بخشی از علت قطعی برق خرمآباد بر اثر طوفان به فرسودگی شبکه توزیع و انتقال برق این شهرستان بازمیگردد که باید برای آن چارهای اساسی اندیشیده شود. به هر حال بهنظر میرسد با توجه به حوادث اخیر رخ داده در استانهای در معرض حریق، وضعیت زیرساختهای شهری از جمله وضعیت شبکه برق استان نیازمند بازنگری ویژه و جدی است که حل این موضوع در وهله اول نیازمند قبول مشکلات موجود در این حوزه از سوی مسوولان ذیربط میباشد.
جالب است بدانید که بر اثر آتشسوزی طبق برآورد اولیه بین 7 تا 8 هکتار از مراتع و علفزارهای در منطقه ملاوی لرستان و نیز بیش از 20 هکتار از اراضی گندم و جو کشاورزان در منطقه چگینی در آتش سوختند. بعلاوه گفته میشود با توجه به اینکه امسال بارندگیها در حد مطلوب بود و این امر موجب رشد مراتع شده است، در حال حاضر مراتع استان مستعد وقوع آتشسوزی هستند. پس مردم باید دقت داشته باشند که کوچکترین جرقه میتواند منجر به یک آتشسوزی گسترده در سطح مراتع شود.
بیتوجهی مردم
اکرم توفیقی، مدیرکل منابع طبیعی استان کردستان در گفتگو با مهر از جنبههای دیگری به بررسی عوامل آتشسوزیهای اخیر در مناطق جنگلی و مرتعی کشور پرداخت و گفت: متاسفانه به دلیل بیدقتی و بیتوجهی مردم و همچنین افزایش وزش باد در استان ما، بخشی از جنگلها دچار حریق شد و به دلیل وجود علفهای خشک خیلی سریع این آتشسوزی گسترش پیدا کرده و به بیش از 70 هکتار از جنگلهای منطقه آسیب رساند.
منظورمان بیدقتی مردمی است که برای تفریح به جنگلهای اطراف شهرهای استان مراجعه و آتش روشن میکنند و در کنار عوامل جوی، باعث بروز پدیدههای آتشسوزی شدهاند. البته وجود سطح شیبدار جنگلها و وجود علفهای خشک نیز باعث میشود که بر دامنه آتشسوزیها افزوده شود و باوزش بادهای ملایم نیز این وضعیت حادتر شود.
مراکز آتشنشانی باید تجهیز شوند
گفته میشود که در لرستان با توجه به اینکه آتشسوزی در یکی از مناطق صعبالعبور که امکان حضور ماشینهای آتشنشانی نبود رخ داده، عملیات اطفاء حریق کمی به طول انجامیده است که البته قطعا حاصلش از دست رفتن چندین هکتار بیشتر از مناطق جنگلی بوده است! از سوی دیگر خبرنگار جامجم در ایلام طی تماسی با ما اعلام کرد که نبود ایستگاههای آتشنشانی در ایلام به قیمت از دست رفتن 30 هکتار از مزارع گندم در آتشسوزی 2 روز گذشته در این استان تمام شد!
بیشک در چنین شرایطی از یکسو به کشاورزان توصیه میکنند تا هرچه سریعتر نسبت به برداشت محصول خود اقدام کنند. از سوی دیگر با توجه به موارد اخیر آتشسوزی، ضرورت تجهیز بیشتر و در مواردی ایجاد مراکز آتشنشانی در استانهای در معرض خطر آتشسوزی به شدت احساس میشود.
کمبود اعتبار
در عین حال مهندس سلیمانی برای چندمین بار تاکید کرد که تا زمانی که مسوولان ما حفظ و حراست از منابع طبیعی کشور را همچون سایر امور مهم کشور یک اولویت تلقی نکنند، برای حفاظت از منابع آب و خاک نسل امروز و فردای کشورمان کاری نمیتوان کرد، وی افزود: حفاظت از جنگلهای زاگرس که به تنهایی عامل حفاظت از منابع آبی کشور و تلطیف هوایی است که برای ادامه حیاتمان به آن نیاز داریم، اعتبارات ویژه میطلبد. فراموش نکنیم که هر هکتار جنگل در سال 5/2 تن اکسیژن تولید و 63 تن گرد و غبار را در خود جذب میکند. بیشک سوختن جنگلهای زاگرس همانا سوختن زندگی امروز و نسل فردای این سرزمین است پس نباید کماهمیت تلقی شود...
پونه شیرازی / گروه ایران