همانطور که دو هفته پیش گفتیم، مشاغل فناوری اطلاعات به دو دسته کلی تقسیم میشوند: شغلهایی که پایه فناوری اطلاعات هستند و شغلهایی که مربوط به فناوری اطلاعات هستند اما در این رشته نقش اصلی و اساسی ندارند.با نگاهی به تمام جوانب زندگی نوین درخواهیم یافت که انتخاب شغل در این حوزه کار آسانی نیست و از طرفی گزینههای پیشرو بسیار است. از رشتههای کاملا نظری گرفته تا رشتههای کاملا عملی، از موضوعات پایه و تحلیلی تا موضوعات بازاری و فروشگاهی. خلاصه آنکه میتوانید موضوعات زیادی را بررسی کنید که از طرفی به شما قدرت و تخصص میدهد و از طرف دیگر شما را نیازمند آموزش میکند.
برای تمام رشتهها و کارها باید نوعی تخصص و آمادگی ذهنی داشته باشید. استعداد هم مثل همیشه نقش اصلی را بازی میکند. هرچند میتوانید با کسب تخصصهای لازم در هر زمینه به موفقیتهایی دست یابید.
آغاز کار
نخستین تخصصی که برای ورود به این مشاغل و حتی رشتههای دانشگاهی لازم دارید، دانستن زبان بینالمللی است. در حال حاضر زبان بینالمللی انگلیسی است که هر چه آنرا بهتر بدانید، از انبوه کتابها، مقالهها و وبسایتهایی که به این زبان نوشته شده است، استفاده بیشتری میبرید. تخصصهای پایه بعدی، ریاضی، آمار و الکترونیک است که دانستن آنها برای هر شغلی تا اندازهای لازم است.
همانطور که گفتیم مشاغل این گروه بسیارند، از طرفی تنوع سلیقهها و همچنین استعدادهای پیدا و پنهان شما، مانع از این خواهد بود که بخواهیم رشته یا شغل خاصی را معرفی کنیم. اما برای داشتن ذهنیتی از مشاغل این حوزه، 10شغل برتر این رشته را که در سال گذشته میلادی یعنی سال 2009 بنابه یک نظرسنجی و تحقیق توسط موسسه مطالعاتی گارتنر ارائه شده، با هم مرور میکنیم.
بهترین جا کجاست؟
موقعیتهای شغلی دو نوع هستند:
الف) شغلهایی که بر اساس کارآفرینی خودتان ایجاد میشوند.
ب) مشاغلی که برای آنها استخدام میشوید.
مشاغل نوع اول تابع استعداد و توانایی فنی و ارتباطی شما هستند و مشاغل نوع دوم بستگی به وضعیت مالی و سیاست شرکتها دارند. بحران مالی سال 2009 موجی از کاهش شغل را در پی داشت که بهدنبال آن بسیاری از شرکتها با کمکردن نیروی انسانی و تعداد پروژهها و به تعویق انداختن پروژهها دست به اقداماتی برای گریز از بحران زدند.
نکته:
در دنیای فناوری اطلاعات اگر بهترین نباشید هیچ قانون کاری نمیتواند آینده شما را تضمین کند.برخی عقیده دارند که امروزه شغلهای این رشته بیشتر شده، اما باید توجه کرد که شغلها کمکم به ماشین سپرده میشوند، بنابراین باید به سمت شغلهایی رفت که ماشین قادر به انجام آنها نباشد.
مارک مکدونالد، مدیر گروه مطالعاتی مرکز تحقیقات برنامههای اجرایی گارتنر، در این خصوص اینگونه توضیح میدهد: «جریان اشتغالزایی در صنعت فناوری اطلاعات در سال 2009 میلادی با مشکلات زیادی مواجه شد. در سال 2002 نیز وضعیت کار در حوزه فناوری با مشکلات فراوانی مواجه شده بود که در آن سال پس از پایان بحران اقتصادی، از هر 10نفری که در این زمینه بیکار شده بودند، یک نفر به کار خود بازگشت. اما اکنون احتمال میرود که این روند به این خوبی دنبال نشود و بیکاران صنعت فناوری اطلاعات نتوانند بهراحتی شغل جدیدی پیدا کنند. با این وجود باید این نکته را به خاطر داشت که برخی مهارتها در حوزه فناوری اطلاعات همچنان محبوب هستند و سازمانهای مختلف تمایل فراوانی به جذب آنها دارند.»
موسسه گارتنر در این تحقیق و نظرسنجی 10شغل برتر حوزه فناوری اطلاعات را معرفی کرده است که آنها را بهطور گذرا مرور میکنیم.
1. مدیریت سیستمهای مجازی
واژه مجازیسازی1 دارای چند کارکرد است. یکی از آنها سیستمهای مجازی رایانهای است که کارهای واقعی را به شکل مجازی بازسازی میکند.
از طرفی به سازمانهایی مجازی گویند که برای هدفی خاص در مدتی محدود از دل یک سازمان دیگر بیرون میآیند و بعد از اتمام کار، در خود سازمان حل میشوند. مانند تیم برگزارکننده یک نمایشگاه در یک سازمان. متاسفانه بهدلیل دیدگاه نرمافزاری به فناوری اطلاعات، بیشتر مراجع و استادان دانشگاهها نیز معنای مجازیسازی را همان نرمافزارها میدانند.
اندی مان، از پژوهشگران انجمن مدیریت سازمانی، در این باره میگوید: «مجازیسازی و فناوریهای خودکارسازی سازمانی از جمله قابلیتهای اینترنتی بهشمار میآیند که اهمیت آنها کمکم بر سازمانها و شرکتها نمایان میشود. سرورهای مجازی در شبکههای رایانهای و سیستمهای خودکارسازی هماکنون میتوانند مانیتورینگ، مدیریت سازمانی، امنیت شبکه و یکپارچهسازی سیستمهای سازمانی که کاربران فراوانی دارند و بسیار مورد استفاده قرار میگیرند را برعهده بگیرند.»
مجازیسازی در حوزه فناوری ارتباطات و اطلاعات شاخه جدا محسوب نمیشود، ولی نوآوریهای فراوانی در این زمینه صورت میگیرد.
کارشناسان بر این باورند که شرکتهای بزرگ در حوزه فناوری این روزها متخصصان مجازیسازی را بهصورت گسترده جذب میکنند و در تلاشند دانش خود را در این زمینه افزایش دهند. این فرصتها باعث شده تا فعالان در این زمینه، بتوانند بهتر از دیگر متخصصان فناوری جذب مشاغل جدید شوند.
مشاغلی که مربوط به حوزه معماری سازمانی و سازمان مجازی میشوند نیز اهمیت خاصی پیدا کردهاند، چرا که در تولید و توزیع کالا نقش کاهنده هزینه و افزاینده کیفیت را دارند.
مواردی که شاغلین این حوزه با آن سروکار دارند و باید با آن آشنا باشند شامل سهبعدیسازی، شبیهسازی، بازیسازی، مدلسازی و واقعیت مجازی است.
2. کارشناسان سیستمهای منبعباز
نرمافزارهای متنباز (منبعباز2) با اینکه ذهنیت رایگان بودن را برای همه ایجاد کردهاند؛ اما لزوما رایگان نیستند و مزیت آنها این است که متخصصان و توسعهدهندگان میتوانند با دستیابی به منبع و ساختار این نرمافزارها و بر پایه آنها، سایر بخشها را نیز تولید کرده یا بهبود بخشند.
بر این اساس طراحان، توسعهدهندگان و مدیران بیشتر میتوانند به چیزی که میخواهند نزدیک شوند. بهدنبال این مزیت دنیای فناوری اطلاعات نیازمند تخصصهایی شده که این قابلیتها را برای مدیران عملی کند. برای برخی سازمانها و شرکتها در اختیار داشتن نرمافزار و استخدام پشتیبان و توسعهدهنده آن، مقرون بهصرفهتر از خرید نرمافزارهای آماده است. این امر میتواند به امنیت و دقت بیشتر محصول نیز ختم شود، لذا مشاغلی که در این حوزه هستند روزبهروز در حال افزایشاند.
مایکل کرون از موسسان مرکز ارائه اطلاعات فناوری Bluewolf ، اظهار داشته: «ما هماکنون شاهد افزایش نیاز بازار به سیستمهای متنباز هستیم و این امر نشاندهنده افزایش نیاز بازار به متخصصان متنباز است. نرمافزارهای متنباز این روزها محبوبیت بیشتری کسب کردهاند و بهصورت گستردهتری به فروش میرسند.»
نکته:
نرمافزار آزاد با نرمافزار رایگان متفاوت است، هرچند هردوی آنهاfree software خوانده میشوند. اما نرمافزار آزاد نرمافزاری است که یک برنامهنویس میتواند بهصورت قانونی کد منبع یا همان سورس را در اختیار داشته باشد و همچنین با ایجاد تغییر در آن، نوع عملکرد نرمافزار را بنا به خواسته خود تغییر دهد، مانند توزیعهایی از لینوکس یا فایرفاکس و افزونههای آن. اما نرمافزار رایگان صرفا نرمافزاری است که برای استفاده نامحدود از آن نیازی برای خرید لایسنس نیست و این نرمافزار بهصورت رایگان توزیع میشود. در ضمن نرمافزار رایگان میتواند منبعباز نباشد؛ مانند: آکروباتریدر یا فلشپلیر.سعید نوری آزاد
منابع
http://www.gartner.com/technology/research.jsp
http://www.bluewolf.com/
http://www.electronicmarkets.org/issues
پینوشت
1. Virtualization
2. Open Source