پیامدهای عقب نشینی

در شرایطی که آمریکا پیش از این قرار بود در جمهوری چک سپر دفاع موشکی خود را مستقر سازد که در نهایت به دلیل مخالفتهای مردمی محوریت اصلی این طرح به لهستان منتقل شد. سرانجام آمریکا اولین سری از طرح سیستم دفاع موشکی خود را راهی لهستان ساخت تا گامی برای تکمیل پروژه نظامی گری خود در عرصه جهانی برداشته باشد.

هرچند که این اقدام آمریکا به دلیل برخی از تحولات جهانی نظیر تشدید روند سازش در خاورمیانه، بحران شدید در شبه جزیره کره، فضاسازی تبلیغاتی غرب در پرونده هسته‌ای ایران و... چندان با بازتاب رسانه‌ای همراه نبود اما در نهایت می‌توان آن را از گامهای آمریکا در جهت نظامی ساختن مرزهای روسیه دانست.

نکته اساسی در این اقدام آمریکا، سکوت نسبی و عدم موضع گیری قاطع روسیه در برابر آن می‌باشد. در شرایطی که مسکو همواره استقرار سپر موشکی در مرزهای خود از جمله در اروپای شرقی را مغایر با اهدافش عنوان می‌کرد و حتی تصویب استارت  2 را مشروط به عدم تحرکات موشکی آمریکا نموده بود سکوت کنونی این کشور را می‌توان برگرفته از یک اصل اساسی و آن ضعف و ناتوانی‌های حاشیه‌ای روسیه دانست که موجب شده تا آمریکا بتواند طرح خود را اجرایی سازد.

وقتی روسیه در برابر مسائلی مانند پرونده هسته‌ای ایران و یا شبه جزیره کره، روند صلح خاورمیانه و... از مواضع خود عقب نشینی می‌کند و به نحوی پذیرنده خواسته‌های آمریکا می‌شود ، مسلما هزینه‌های این عقب نشینی گامهای بیشتر آمریکا برای محدود سازی روسیه می‌باشد. هرچند دولتمردان روسیه با برخی عقب نشینی‌ها در برابر خواسته‌های آمریکا بر آن بودند تا امتیازاتی را به ویژه برای کاهش فعالیت نظامی آمریکا و ناتو در مرزهای خود و اروپای شرقی کسب کنند، اما عقب نشینی‌ها و برخی امتیازدهی‌های مسکو موجب شد تا طرف مقابل بیش از گذشته در مسیر امتیازگیری و اعمال فشار به مسکو قرار گیرد. از جمله پیامدهای این روند استقرار اولین سپری از موشکهای آمریکایی در لهستان است که عملا تهدیدی برای امنیت ملی روسیه است. با توجه به اینکه روسیه همواره ادعای مقابله با این اقدامات را داشته اکنون باید هزینه‌های سنگینی را در برابر طرح آمریکا بپردازد.

به هر تقدیر اجرای بخشی از طرح سپر موشکی آمریکا در لهستان را می‌توان نتیجه سستی‌ها و ضعف‌های روسیه در عرصه تقابل با آمریکا دانست که بار دیگر مهر تاییدی بر عدم جایگاه مسکو به عنوان قدرت در سطح اول معادلات جهانی است. اکنون مسکو برای مقابله با این روند جز تشدید تقابل با آمریکا و ناتو چاره‌ای نخواهد داشت چرا که استمرار ضعف‌های مسکو به تزلزل جایگاه جهانی آن منجر خواهد شد.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین