نظم نوین اقتصادی

این واقعیت نشان می‌دهد که کفه‌های اقتصاد جهان در حال تغییر و تحول است. جهان به موتور توسعه دیگری نیاز دارد که جایگزین ولخرجی مصرف‌کنندگان آمریکایی و اشتهای آنها برای صادرات کشورهای دیگر باشد. بحران یونان، علامت مشخصه خوبی است. کشورهای پیشرفته دیگر نمی‌توانند با قرض و وام به کامیابی خود ادامه دهند. پس تغییر و تحول اجتناب‌ناپذیر است. کشورهای در حال توسعه بویژه در قاره آسیا که اقتصاد خود را بر پایه صادرات بنا نهاده‌اند، به سمت مصرف داخلی روی خواهند آورد. اقتصادهای بدهی‌محور اروپا و آمریکا، اتکای بیشتری بر صادرات به این کشورها خواهند داشت. تقریبا همه کشورها، حتی چین از تغییر و تحول منتفع خواهند شد؛ اما آیا این اتفاق شدنی است؟

به اتکای برخی معیارها، این اتفاق در حال روی دادن است. چین، هند، برزیل و بسیاری از بازارهای نوظهور، از پیامدهای رکود بزرگ اخیر جان سالم به‌‌در بردند. اقتصادهای آنها عموما بسیار سریع‌تر از ما رشد می‌کند (براساس پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول متوسط رشد اقتصادی این کشورها در سال 2010 و 2011 حدود 5/6 درصد خواهد بود، این در حالی است که برای آمریکا 9/2 درصد پیش‌بینی شده است). این اتفاق تقاضای آنها را برای تجهیزات و ابزارآلات پیشرفته و محصولات پایه صنعتی که دوسوم صادرات آمریکا را تشکیل می‌دهد، افزایش خواهد داد. به عنوان یک مثال، از میان 3350 جت بوئینگ، بیش از 77 درصد آن قرار است در اختیار مشتریان خارجی قرار بگیرد. از سوی دیگر با افزایش درآمد و تغییر ذائقه در این کشورها، مخارج داخلی رو به افزایش گذاشته است. مخارج مصرفی کشورهای در حال توسعه در سال 2002، 23 درصد از کل آمار جهانی بود؛ در حالی که در همین سال آمریکا 32 درصد مخارج مصرفی جهان را به خود اختصاص داده بود؛ اما در سال 2008، سهم کشورهای در حال توسعه و آمریکا به ترتیب به 32 و 28 درصد رسیده است.

کشورهای فقیر، در حال سازگاری با محصولات و فناوری‌های کشورهای ثروتمند هستند که این فرآیند در 2 مرحله اتفاق خواهد افتاد؛ این کشورها ابتدا باید از آستانه هابزی عبور کنند. دولت‌ها باید امنیت، بهداشت، قانونمداری و حمایت از مالکیت را برای شهروندانشان فراهم کنند. در غیر این صورت، ثباتی برای رسیدن به مرحله دوم که همان آزادسازی بازارها و تمرین شاخص‌های اقتصادی است (کنترل تورم و بودجه دولت) وجود نخواهد داشت.

بخش‌هایی از آفریقا و آمریکای لاتین هنوز از آستانه هابزی عبور نکرده‌اند؛ اما بسیاری از کشورهای دیگر (از جمله چین و هند) از مزایای ورود به مرحله دوم بهره‌مند شده‌اند.

نیوزویک‌/‌ مترجم :‌ محمد علوی