گنجینه خارجی ایران

مدیران بخش بین‌الملل نمایشگاه با استناد به جایزه جهانی کتاب سال که بخش مهمی از برگزیدگان هر ساله آن را ایرانیانی تشکیل می‌دهند که در دو حوزه مطالعات اسلام و ایران کتاب‌هایی در خارج از مرزها نگاشته‌اند، بر آن شدند تا با گردآوری همه کتاب‌هایی که ایرانیان نگاشته‌اند، علاوه بر حفظ این گنجینه مکتوب، چشم‌اندازی هم از وضعیت کتاب ایرانی در خارج از کشور به دست آورند.

این موضوع در نشستی که با حضور نمایندگان ناشران بین‌المللی در بهمن ماه برگزار شد، مورد بررسی قرار گرفت و تا زمان نمایشگاه حدود 3000 عنوان کتاب به زبان‌های مختلف خریداری شد و به نمایشگاه رسید.

از نکات قابل تامل در این زمینه علاوه بر کمیت آثار رسیده، فراوانی این آثار به زبان‌های مختلف است که انگلیسی، آلمانی، فرانسه، عربی، ترکی استانبولی و... را شامل می‌شود.

نگاهی موضوعی به کتاب‌ها نشان می‌دهد که ایرانیان در همه زمینه‌های علمی، اجتماعی، فرهنگی و ادبی مشغول پژوهش و نگارش‌اند و بسیاری از این آثار در زمره منابع معتبر دانشگاهی در حوزه خود به شمار می‌آیند.

خوشبختانه نگاه مدیران بخش بین‌الملل از ابتدا محدود و بسته نماند و آنها در سفارش و خریداری آثار، دست نمایندگان را باز گذاشتند تا تمام آثار منتشر شده را گردآوری کنند.

نکته دیگر این که این آثار تمام کتاب‌های ایرانیان را شامل نمی‌شود؛ چرا که تنها کتاب‌های ناشرانی را در بر می‌گیرد که در حوزه بین‌المللی بزرگ ومعتبرند ونمایندگان ایرانی آنان سفارش آثار منتشر شده خودشان را داده‌اند. قدر مسلم تعداد کتاب‌های ایرانیان بیش از این میزان است که با تشکیل دبیرخانه‌ای که در طول سال پیگیری گردآوری آثار را به عهده داشته باشد، می‌توان به آثار بیشتری در این حوزه دست یافت. از این جمله‌اند استادان ایرانی دانشگاه‌های شرق و جنوب شرق آسیا و حوزه زبان‌های ایتالیایی و اسپانیولی که در این نمایشگاه حضور ندارند وعمدتا کتاب‌های آنان را هم ناشرانی منتشر کرده‌اند که از شهرت جهانی ناشران حوزه زبان‌های انگلیسی و آلمانی برخوردار نیستند.

از سوی دیگر، این اقدام می‌تواند دریچه‌ای را برای مخاطبان به سمت حوزه‌ جهانی کتاب بگشاید و سهم ایرانیان از تولیدات علم و ادب و فرهنگ جهانی را در عرصه کتاب نمایان سازد. ناگفته پیداست که سهم ناشران ایرانی از این مزرعه تولید علم هم در همین بخش نمایان می‌شود؛ آنجا که بسیاری از استادان معتبر دانشگاهی داخل کشور با قبول به جان خریدن رنج نوشتن کتاب به زبانی دیگر، به انتشار کتاب خود از سوی ناشرانی در خارج از مرزها دست می‌زنند.

این بخش که از منظر چینش و نمایش آثار، یکی از قسمت‌‌های زیبای بخش بین‌الملل نمایشگاه کتاب تهران است، در گوشه شرقی شبستان مصلا پذیرای همه کسانی است که دل در گرو ایران دارند. در آخرین روز نمایشگاه ا ین فرصت را از دست ندهید.

غلامرضا معصومی
جام‌جم