شهر ما، خانه ما؟

حرص می‌خورم، اما تحمل نمی‌کنم. داد می‌زنم: آقا آشغالتو زمین نریز!

مکثی می‌کند و بلندتر از من می‌گوید: تو شهرداری؟

بقیه مسیر تا خیابان اصلی که راه باز شود، دیگر زباله‌ای نمی‌ریزد. شاید هم دیگر چیزی نمانده!

نمی‌دانم کارم درست بوده یا نه، اما فکر می‌کنم توجه به نظافت شهر و یادآوری همان شعار قدیمی «شهر ما،خانه ما» چیزی نیست که چالش میان 2 شهروند باشد.

اتفاقا درخصوص بی‌توجهی به نظافت شهر، دودش به چشم خود شهروندان می‌رود. دست‌کم نیمی از علل آب‌گرفتگی معابر شهر، هنگام بارندگی به زباله‌های رها شده در خیابان‌ها و جوی‌های شهر برمی‌گردد.

البته این‌که شهرداری چه وظایفی درخصوص جمع‌آوری زباله دارد بحث دیگری می‌طلبد که بهتر است اول سوزن بی‌توجهی را به خودمان بزنیم و بعد از آن به دنبال جوالدوز زدن به عملکرد شهرداری باشیم. به نظر می‌رسد مانند خیلی از شهرهای دنیا باید پیش از این‌که زباله‌ای روی زمین ریخته شود، فرهنگ نریختن زباله و توجه به نظافت شهر به یک رفتار تبدیل شود.

نمونه‌اش را داشته‌ایم؛ بستن کمربند. اداره راهنمایی و رانندگی با یک سیستم دقیق و برنامه‌ریزی شده، ابتدا درخصوص بستن کمربند برای راننده و سرنشین جلو فرهنگ‌سازی کرد، پس از مدتی قانون شد و حالا کمتر خودرویی از کنارتان رد می‌شود که راننده‌اش کمربند نبسته باشد.

اتفاقا درخصوص پرتاب زباله از خودرو نیز قانون مجازات نقدی در نظر گرفته شده است. برابر ماده 206 قانون آئین‌نامه راهنمایی و رانندگی، ریختن هرگونه آشغال،‌ زباله، مایعات، ‌نخاله مصالح ساختمانی، شیء و آب دهان از درون خودرو به سطح معابر تخلف و ممنوع است.

بر همین اساس کسانی که اعم از سرنشین یا راننده اقدام به ریختن آشغال و ضایعات در سطح خیابان کنند برابر قانون اخذ جرایم 15هزار تومان جریمه می‌شوند. افرادی هم که اقدام به ریختن مصالح ساختمانی و نخاله در سطح معبر کنند برای برخورد قضایی به مراجع قانونی معرفی می‌شوند.

اما به رغم این راهکار قانونی هنوز بی‌توجهی به این مساله چه در معابر داخل شهر و چه در حاشیه جاده‌های بین شهری کاملا مشهود است. دلیلش هم به نبود آموزش همگانی در این خصوص برمی‌گردد. در واقع راهکار منع قانونی وقتی مورد توجه و احترام قرار می‌گیرد که شهروندان از طریق همه رسانه‌های دیداری، شنیداری و مکتوب آموزش ببینند و فرهنگ‌سازی صورت گیرد.