آلرژی، سوغاتی بهار

آلرژی‌های فصلی، مانند آلرژی‌هایی که در اثر تحریک‌شدگی دستگاه تنفسی بروز می‌کنند و با نشانه‌هایی مانند آبریزش بینی یا عطسه همراهند، آلرژی‌هایی هستند که تنها در مقطع زمانی خاصی مانند فصل بهار یا پاییز و به علت افزایش ذرات مواد مختلف در هوا و محیط اطراف بروز می‌کنند.

ورود این مواد به بدن اغلب منجر به افزایش ترشح هیستامین می‌شود. هیستامین ماده ترشحی درون‌ریزی است که با تحریک اعصاب پیام را در سراسر بدن منتشر می‌کند؛ حالتی که موجب آشفتگی و برانگیختگی سیستم ایمنی می‌شود.

تقریبا تمامی داروهایی که در مورد انواع مختلف آلرژی‌ها تجویز می‌شوند تنها آرامش‌بخش و ضدالتهابند. این داروها به طور موقت شدت برانگیختگی سیستم ایمنی را کاهش می‌دهند و فرد را کمی آرام می‌کنند. اما تا زمانی که فرد در ارتباط با ماده آلرژی‌زاست و این ماده وارد بدن می‌شود تحریک سیستم ایمنی ادامه خواهد داشت. ادامه این شرایط و طولانی شدن دوره حساسیت یا آلرژی عواقب جدی‌تری به دنبال خواهد داشت.

بر اساس بررسی‌های صورت گرفته افرادی که دچار حساسیت فصلی می‌شوند بیشتر از سایرین در خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند بیماری آسم قرار دارند.

آلرژی در واقع عکس‌العمل شدید سیستم ایمنی هنگام ورود یک ماده خارجی به بدن است. این که چه موادی و با چه شدتی می‌توانند موجب بروز آلرژی شوند و یا چرا برخی افراد در برابر این مواد حساس‌ترند، سوالاتی هستند که پاسخ آنها بستگی به سیستم ایمنی هر فرد دارد.

تنها راه درمان آلرژی پرهیز از ارتباط با ماده حساسیت‌زاست. در نتیجه به شرط آنکه نوع حساسیت تشخیص داده شود درمان بسیار ساده‌ است. شاید هر کدام از ما به مرور زمان دریافته باشیم که در چه شرایطی یا به چه موادی حساس هستیم. اما تشخیص ماده آلرژی‌زا آن‌ هم زمانی که منجر به واکنش شدید و یکباره سیستم عصبی شده است، بسادگی امکان‌پذیر نیست. محیط اطراف ما مملو از عناصر و ترکیبات شیمیایی گوناگونی است که هر کدام می‌توانند منجر به بروز آلرژی شوند. تشخیص دقیق نوع ماده آلرژی‌زا با آزمایش خون یا تزریق زیر پوستی نمونه مواد مختلف آلرژی‌زا و در مراکز تخصصی صورت می‌گیرد.

متأسفانه شمار زیادی از افرادی که از آلرژی رنج می‌برند مشکل خود را جدی نمی‌گیرند. این افراد گاه سال‌ها در این شرایط به سر می‌برند اما به پزشک مراجعه نمی‌کنند.

استفاده از داروهای ضدحساسیت مانند آنتی‌هیستامین در کاهش علائم آلرژی بهاره موثر است ولی باید به این نکته توجه شود که مصرف آنتی‌هیستامین به صورت حداقل و تنها در مواقع ضروری باشد؛ زیرا مصرف طولانی‌مدت این داروها را بی‌اثر می‌کند.

دکتر نادر صاکی، متخصص گوش، حلق و بینی دراین‌باره می‌گوید: آلرژی پدیده‌ای است که با تغییر فصل در بسیاری افراد بروز می‌کند و موجب سرفه، عطسه، آب‌ریزش بینی و خارش چشم می‌شود. آلرژی معمولا در فصل بهار و پاییز بروز می‌کند و علت آن تغییر دمای هوا و گرده‌افشانی گیاهان است.

به گفته او توصیه می‌شود افرادی که در فصل بهار به آلرژی بهاره مبتلا می‌شوند برای پیشگیری از تغییر ناگهانی دمای بدن، نوع پوشش خود را به تدریج تغییر دهند تا دمای بدن به صورت ناگهانی کاهش نیابد.

همچنین بعضی آلرژی‌ها به دلیل انتشار گرده گیاهان در فصل بهار بروز می‌کند. بنابراین افرادی که مبتلا به آلرژی بهاره هستند باید کمتر در محیط‌های طبیعی حضور یابند.

افرادی که به آلرژی بهاره مبتلا هستند لازم است از هر کاری که موجب تشدید آلرژی می‌شود پرهیز کنند، زیرا تشدید آلرژی ممکن است موجب انتشار آن به دیگر نقاط بدن شود.

صاکی به ایسنا می‌گوید: آلرژی ممکن است از بینی به سینوس، گلو، حنجره و ریه انتشار یابد و موجب حملات تنفسی شود، در نتیجه توصیه می‌شود از مصرف غذاهایی با چاشنی و ادویه فراوان پرهیز شده و حضور در پارک‌ها و مکان‌های طبیعی نیز محدود شود. همچنین غذاهای ترش و تند آلرژی بهاره را تشدید می‌کنند.

همچنین برخی افراد در فصل بهار به حساسیت تماسی مبتلا و در تماس با گیاهان دچار خارش و قرمزی در سطح پوست می‌شوند. افرادی که به حساسیت تماسی مبتلا هستند نیز باید با احتیاط و با استفاده از دستکش در طبیعت حاضر شوند.

«آنتی‌هیستامین» بهترین دارو برای درمان آلرژی فصلی است. بهترین راه درمان آلرژی بهاره، استفاده از داروی آنتی‌هیستامین است. اگر این دارو در یک بازه زمانی 10 روزه و به دقت مصرف شود، آلرژی را درمان می‌کند.

البته آنتی‌هیستامین به بیمارانی که مبتلا به آلرژی دائمی هستند، توصیه نمی‌شود؛ زیرا در صورت مصرف مداوم این دارو در بدن، نسبت به آن مقاومت دارویی ایجاد شده و تاثیر آن از بین می‌رود.

اما جالب است بدانید که مصرف پیاز و سیر از بروز آلرژی‌های فصل بهار جلوگیری می‌کند.

پیاز به علت داشتن ماده‌ای به نام «کوئرستین» مانند یک ضد‌آلرژی عمل می‌کند و خوردن آن به افرادی که به گرده گیاهان در فصل بهار حساسیت دارند، کمک فراوانی می‌کند.

سیر به عنوان یک ماده غذایی ضد باکتری، ضدویروس و ضدسرطان موجب افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن می‌شود.

سبزی‌هایی از قبیل هویج، اسفناج و سایر سبزی‌های رنگی حاوی بتاکاروتن و همچنین گیاهان دارویی مانند خار مریم، دارچین، شاه‌تره، نارنج و زردچوبه نیز در درمان حساسیت‌های فصلی موثرند و از بروز آن جلوگیری می‌کنند.

با توجه به این‌که اواسط صبح و ابتدای غروب، ساعات اوج گرده‌افشانی گیاهی است افرادی که دارای حساسیت فصلی هستند، بهتر است در و پنجره‌ها را بسته و همچنین با عینک‌های آفتابی برای ممانعت از ورود گرده‌ها به چشم جلوگیری کنند.

مریم روزبهانی