درسهای نشست ناتو

اولا نکته بسیار مهم در نشست ناتو، اختلاف آمریکا و سایر کشورها در زمینه ادامه وجود سلاح‌های اتمی آمریکا در اروپا می‌باشد. در شرایطی که کشورهای اروپایی خواستار برچیده شدن 200 کلاهک هسته‌ای آمریکا از اروپا بودند هیلاری کلینتون وزیر خارجه آمریکا صراحتا با این امر مخالفت و بر ادامه حفظ این سلاح‌ها تاکید کرد. این اقدام که شکاف میان طرفین را افزایش داده در حالی صورت گرفته که اوباما چندی پیش میزبان نشست امنیت هسته‌ای بود. نشست ناتو را می‌توان افشاگر تناقض رفتاری آمریکا در زمینه خلع سلاح هسته‌ای و به نوعی نشانگر اصرار آمریکا بر تهدید کردن هسته‌ای جهان دانست.

 ثانیا محور دیگر تقابل درونی ناتو را نحوه تعامل با روسیه تشکیل می‌دهد در حالی که اروپایی‌ها بر همگرایی ناتو با روسیه تاکید و حتی خواستار پیوستن آن به طرح سپر موشکی مشترک بودند کلینتون صراحتا روسیه را تهدید منطقه دانسته و بر ادامه سیاستهای نظامی در برابر آن تاکید کرد. مساله روسیه نشان داد که اروپا و آمریکا براساس منافع جداگانه‌ای در حال حرکت می‌باشند هرچند که در ظاهر ادعای همسویی را مطرح می‌کنند.

ثالثا چگونگی ادامه جنگ افغانستان و نحوه بازیگری جهانی ناتو از دیگر مسائل مطرح در نشست مذکور بود. هرچند که آمریکا بر ادامه جنگ افغانستان تاکید دارد اما حاضران در نشست ناتو پیش از هر زمان دیگری بر واگذاری امور به افغانستان و خروج از این کشور تاکید کردند. روند تحولات ناتو نشان می‌دهد که اعضای آن جنگ افغانستان را کابوسی تمام نشدنی می‌دانند و خواستار دگرگونی در سیاست همسویی با آمریکا هستند. البته ناتو همچنان در اصل توسعه حوزه نفوذ به شرق به ویژه محاصره روسیه، هند و چین تاکید و توسعه جغرافیایی را الزام آور می‌داند.

به هر تقدیر نشست وزرای خارجه ناتو هرچند که در ظاهر برای تحکیم مناسبات و هماهنگ سازی نظرات در قبال تحولات جهانی بود اما در عمل برگ دیگری از اختلافات میان کشورها را آشکار ساخت به ویژه اینکه عدم توافق اروپا و آمریکا در زمینه تسلیحات هسته‌ای آمریکا به چالشی میان طرفین مبدل شده است. مردم اروپا خواستار جمع آوری سلاح‌های اتمی آمریکا از کشورهایشان هستند لذا سران اروپا نیز برای حفظ موقعیت مردمی خود چاره‌ای جز اعمال فشار بر آمریکا نخواهند داشت امری که به تشدید اختلافات میان طرفین منجر خواهد شد.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین