جام‌جهانی در سکوت

حتی درصد زیادی از کسانی که چندان پیگیر فوتبال نیستند، به واسطه این که وصف ماجراهای پرهیجان حاشیه مسابقه‌ها را از اطرافیان می‌شنوند به سمت تماشای جام‌جهانی کشیده می‌شوند تا به نوعی از قافله عقب نمانند.

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های تلویزیون هر کشوری پخش با کیفیت این مسابقه‌هاست و صداوسیمای کشور ما در چند دوره گذشته توانسته با خرید حق پخش مسابقه‌ها، جام‌جهانی را به صورت دست اول و زنده (و البته قانونی) برای بینندگان خود پخش کند.

حالا که تلاش‌ها و سرمایه‌گذاری کلان صداوسیما برای خرید و پخش سرگرمی ورزشی نتیجه داده، علاقه‌مندان فوتبال انتظار دارند کیفیت پخش و حواشی جام‌جهانی نیز ارتقا پیدا کند.

در حال حاضر مشکلاتی در نوع پخش فوتبال‌های خارجی وجود دارد که از نحوه گزارش مسابقه‌ها تا زمان پخش آنها را در بر می‌گیرد. مشکلاتی که شاید دردسرساز نباشند، ولی اگر حل شوند باعث به وجود آمدن جذابیت و لذت بیشتر می‌شوند. همه می‌دانیم که هیجان قسمت جدانشدنی فوتبال است و بخشی از این هیجان توسط هیاهوی ورزشگاه و صداهایی که روی تصویر شنیده می‌شوند به بیننده انتقال می‌یابند.

تصور کنید که تماشای یک مسابقه فوتبال بدون وجود سر و صدا و در سکوت کامل ورزشگاه چقدر می‌تواند خسته‌کننده باشد. شنیدن صدای ورزشگاه باعث می‌شود هیجان تماشاچی‌های حاضر در ورزشگاه به تماشاگرانی که از تلویزیون بازی را دنبال می‌کنند منتقل شود.

اصلاً یکی از دلایلی که عده‌ای سختی‌های بسیاری را تحمل می‌کنند که خودشان را به محل انجام مسابقه برسانند، وجود هیجان بسیار و قابلیت در میان گذاشتن این شور و هیجان در ورزشگاه است اما گاهی در پخش بازی‌های فوتبال می‌بینیم که صدای داخل استادیوم را قطع می‌کنند و فقط صدای گزارشگر را روی صحنه‌ها می‌شنویم. ممکن است این حذف صدا دلایلی فنی داشته باشد یا بر اساس ملاحظات ممیزی انجام شده باشد، ولی بهتر است مسوولان پخش فوتبال جز در موارد اجتناب‌ناپذیر از این کار خودداری کنند.

بعضی از گزارشگران در دقایقی از مسابقه از صحنه‌های بازی عقب می‌مانند. گزارشگر باید بتواند در لحظه حادث شدن یک حرکت، با لحن و حالت مناسب آن اتفاق را توضیح دهد و در لحظاتی که بازی سرعت می‌گیرد از مسیر حوادث جا نماند و بتواند همگام با بازیکنان گزارش کند.

در غیر این صورت نه تنها به درک بهتر مخاطب کمک نمی‌کند، بلکه باعث می‌شود بازی از ریتم بیفتد و سرعت مسابقه کاسته شود. گاهی هم دیده می‌شود که برخی گزارشگران چنان گرم ارائه اطلاعات اینترنتی درباره بازیکنان می‌شوند که تا چند دقیقه جریان مسابقه را رها می‌کنند. این اطلاعات مفید و جذاب هستند ولی در صورتی که در جای مناسب و به شیوه‌ای صحیح در اختیار بیننده قرار گیرند.

گزارشگری که بتواند اطلاعات مفیدی را در جملات کوتاه و با کلمات قابل درک به بیننده منتقل کند، باعث می‌شود بیننده مشتاق شود که حرف‌های گزارشگر را دنبال کند.

از دیگر معضلات پخش مسابقه‌ها، پخش وقت و بی‌وقت پیام‌های بازرگانی است. از قبل از شروع مسابقه تا لحظه آغاز بازی آنتن در اشغال آگهی‌هاست و حین پخش مسابقه نیز زیرنویس‌های تبلیغاتی گسترده تقریباً در تمام مدت بازی، پایین صفحه در رفت و آمدند.

برگزارکنندگان جام‌جهانی مسلماً تدارک بسیاری برای دقایق پیش از شروع مسابقه دیده‌اند که دیدن نتیجه زحماتشان می‌تواند بسیار خوشایند باشد. صحنه ورود بازیکنان به زمین و گرفتن عکس دسته‌‌جمعی و خواندن سرود ملی هر کشور مسلماً جذابیت بیشتری از دیدن تبلیغات تکراری دارد.

تازه این تبلیغات در طول مسابقه هم همچنان پابرجا هستند. سازندگان آگهی‌ها سعی می‌کنند که با استفاده از جلوه‌های رایانه‌ای و رنگ و لعاب غلیظ‌تر، بیشتر جلب توجه کنند. اما این موضوع باعث می‌شود حواس مخاطب به آن حرکت مداوم پرت شود. این کار بیشتر از این که مخاطب را به سمت تبلیغ جذب کند، باعث خستگی تماشاگر می‌شود و یک جورهایی لج آدم را درمی‌آورد.

امیدواریم امسال صداوسیما تصمیماتی اساسی برای رفع این مشکلات ریز و درشت بگیرد و شاهد پخش هرچه جذاب‌تر مسابقه‌های جام‌جهانی باشیم. در غیراین‌صورت 4 سال بعد دوباره تقاضای عاجزانه خود را در این زمینه تکرار می‌کنیم!

یکی دیگر از جذابیت‌های فوتبال مستقیم پخش حواشی بازی بعد از مسابقه است. بازی فوتبال آن هم در سطح بالایی چون جام جهانی بازی اشک‌ها و لبخندهاست. بازی ای که خیلی شبیه زندگی است و فاصله غم و شادی‌اش بسیار کوتاه.

حالا بعد از بازی، قطع تصاویر به استودیو و شرح و تفسیر بازی شاید کمی کج‌سلیقگی باشد و لذت تماشای شادی و غم را از تماشاگر می‌گیرد.

جشن فوتبال جهان امسال برای اولین بار در قاره سیاه آغاز می‌شود و هر چند که تیم ملی فوتبال ایران سهمی در این جشن ندارد اما آنقدر این بازی‌ها جذابیت دارد که علاقه‌مندان فوتبال را روبروی جعبه جادو بنشاند.

شروینه شجری‌کهن
‌جام جم