مسیر پر رنج عشایر

مدیرکل امور عشایر فارس می‌گوید: به منظور تأمین خوراک دام عشایر استان حدود 6 میلیون هکتار از عرصه مرتعی فارس در اختیار آنهاست که بیش از 3/5 میلیون رأس دام را به شیوه سنتی نگهداری می‌کنند.این عشایر به عنوان تأمین کننده بخشی از نیازهای دامی و حتی کشاورزی، جایگاه ویژه‌ای دارند که از جمله می‌توان به تولید گوشت، محصولات لبنی، پشم و صنایع دستی مانند گلیم، جاجیم و گبه اشاره کرد.

هم اکنون عشایر ایران 20 درصد مواد پروتئینی و سایر فرآورده‌های دامی و 35 درصد صنایع دستی کشور را تولید می‌کنند ؛ عشایر فارس هم با تولید بیش از16 هزار تن گوشت قرمز بیش از 14 درصد از کل گوشت عشایر کشور و 30 درصد گوشت فارس را تهیه می‌کنند، همچنین سالانه بیش از 50 هزار تن لبنیات و بیش از 2 هزار تن پشم و مو را تولید می‌کنند.علاوه بر این می‌توان به تولید بیش از 97 هزار تن گندم آبی، 10 هزار تن گندم دیم، 24 هزار تن جو دیم و بیش از 57 هزار مترمربع صنایع دستی اشاره کرد.

با این همه عشایر استان در مسیر کوچ با تحمل سختی‌های فراوان، هر ساله خسارت زیادی را متحمل می‌شوند.

فقر مراتع، دست یافتن روستاییان به مراتع و محدوده‌های عشایری، جلوگیری روستاییان از استفاده عشایر از مراتع میان بند (مراتع حدفاصل مراتع ییلاقی و قشلاقی)، حوادث و سوانح طبیعی از جمله خشکسالی، سیل و تصادفات جاده‌ای حین کوچ از مشکلاتی است که عشایر در کوچ با آن روبه‌رو هستند.ارچی مرادی از عشایر ایل قشقایی تیره قره گزلو درخصوص مشکلاتش حین کوچ می‌گوید: تبدیل راه‌های عبور ایل به جاده‌های اصلی موجب شده مجبور شویم از آزادراه‌ها و یا مسیرهای سخت گذر عبور کنیم که در گذر از این مسیرها علاوه بر این‌که جان خودمان به خطر می‌افتد، دام‌هایمان هم تلف می‌شوند.

علی قلی حمزوی، معاون فرماندار سمیرم اصفهان که شهرشان میزبان عشایر استان فارس است، در این زمینه می‌گوید: گسترش شهرسازی و واگذاری مسیرهای عبور ایل به بخش‌های صنعتی و کشاورزی موجب مسدود شدن محل‌های عبور ایل یا همان ایل راه‌ها شده است.

این مسأله موجب شده است عشایر مجبور شوند جاده‌ها را برای عبورخود انتخاب کنند یا به سراغ مسیرهای دیگر که بیشتر سخت گذر است، بروند. گرامی، مدیر روابط عمومی امور عشایر استان فارس نیز گفت: پارسال براثر بارش برف و باران در مسیر ییلاق و قشلاق و میان بندهای شمالی استان فارس بیش از 700 منزل عشایر خسارت دید و بیش از هفت هزار و 500 رأس دام تلف شد ؛ ابتدای امسال هم بیش از 200 رأس دام براثر برخورد با قطار شیراز- اصفهان تلف شد.

مدیرکل امور عشایر استان فارس درخصوص مشکلات عبورومرور عشایر می‌گوید: با توسعه شهرنشینی بیشتر ایل راه‌ها مسدود شده است که از جمله آن می‌توان به مسیرهای کازرون، دشت ارژن، فیروزآباد و فسا اشاره کرد.

او می‌افزاید: هم اکنون راه‌های فرعی برای کوچ ایل درنظر گرفته شده است که نقشه‌برداری ازاین راه‌ها آغاز شده و امیدواریم بتوانیم این مسیرها را احیا کنیم.

حبیبی ادامه می‌دهد: با توجه به آسیب‌پذیر بودن زندگی عشایر، بیمه آنان ضروری به نظر می‌رسد که در این خصوص اقداماتی ازجمله بیمه عمر و بیمه زندگی عشایر انجام شده است که عشایر می‌توانند با پرداخت مبلغ ناچیزی، خود، دام‌ها و چادرشان را بیمه کنند.وی معتقد است اسکان عشایر بهترین راه برای کاهش خسارت‌های واردشده به عشایر و افزایش ظرفیت تولیدی این قشر است.

حمزوی، معاون فرماندار سمیرم استان اصفهان هم معتقداست برای این‌که مشکلات کوچ کاهش یابد و زمان کوچ به وضع مطلوب برسد و خدمت‌رسانی به عشایر سریع و منظم شود، هماهنگی میان استان‌های همجوار کوچ‌رو مانند فارس، بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد و اصفهان ضروری است.وی همچنین ازدیاد اطراقگاه‌ها در مسیر کوچ، ایجاد پایگاه‌های مشخص برای عبور ایل و اعلام زمان کوچ به آنان را از راه‌هایی می‌داند که می‌توان از مشکلات عبور عشایر کاست.