دست چه کسی را بفشاریم؟

ولی وقتی که پروژه جدیدی به شما پیشنهاد می‌شود، عوامل بسیار زیادی باید سنجیده و در نظر گرفته شود که کدام پروژه بهتر از بقیه است. می‌خواهید باور کنید یا خیر، ولی برخی پروژه‌ها هستند که باید به آنها «نه» بگویید!

در مراحل اولیه یک پروژه، برخی نشانه‌هایی وجود دارد که مشکلات پروژه را در ابتدای آن روشن می‌کند. البته اگر در ابتدای راه هستید، فهمیدن این نشانه‌ها، شاید برای شما کمی مشکل باشد.

یکی از این علائم خطر این است که مشتری، دقیقا نمی‌داند چه‌چیزی باید در پروژه اضافه شود. هر بار در جلسه، یک هدف جدید می‌گوید که باید اضافه شود و یا یک هدف را حذف می‌کند. زمانی‌که به‌سمت محل کار حرکت می‌کند، در راه به چیزی فکر می‌کند و از شما می‌خواهد تا آن را به پروژه اضافه کنید چون فکر می‌کند نباید زمان زیادی ببرد!

این مورد، کاملا مخالف مورد قبل است. تجربه ثابت کرده است که اگر در جلسه ارائه، با تمام جزئیاتی که مشتری می‌خواهد، وارد شوید، یک پروسه ناکارآمد، وقت‌گیر و پرهزینه را تجربه خواهید کرد. یک مثال برای این مساله، شرح دقیق طراحی وب‌سایتی است که به‌خوبی محدودیت‌های آن مشخص نشده باشد. این شرح، باید شامل بازبینی‌شود تا بتوانید به مفاهیم اصلی مشتری برسید. البته هیچ‌وقت نباید یک پروژه را فقط به‌این دلیل که توضیحات خیلی جزئی دارد، رد کنید. ولی دلیلی است که بهتر است روی آن فکر کنید.

همه می‌خواهند پروژه از نظر مالی، به‌نفع آن‌ها باشد، ولی اگر مشتری سعی می‌کند که شما را از قیمتی که داده‌اید منصرف کند، بهتر است آنجا را ترک کنید! منعطف بودن روی قیمت‌تان، بسته به نوع پروژه که مربوط به چه‌شخصی است و این‌که این پروژه، شما را به کجا خواهد رساند، فرق می‌کند. این نیز مهم است که روی ارزش سرویس‌هایی که ارائه می‌دهید، استوار باشید و از مواضع خود عقب‌نشینی نکنید. زمانی‌که می‌خواهید کار کنید، کشیدن این محدوده‌ها سخت است، ولی اگر ارزش خود را پایین بیاورید و به مشتری اجازه دهید تا بهایی کمتر از حق شما و پروژه‌تان، به‌شما پرداخت کند، فقط به‌ خودتان ضرر زده‌اید.

اگر دیدید یکی از مشتریان‌تان از شما می‌خواهد تا با یک‌سوم قیمت پیشنهادتان، برایش پروژه را انجام دهید، بهتر است به او پیشنهاد کنید تا شخص دیگری را برای کار خود پیدا کند.

دیر یا زود، یک پروژه با قول و قرارهایی از مزایایی که برای شغل شما خواهد داشت به شما پیشنهاد می‌شود. مزایایی مثل ارتباط‌های بیشتر، مراجعات، رزومه قوی و غیره. زمانی‌که این موارد پیش‌ می‌آید، اغلب، مشتری می‌خواهد از زیر هزینه‌ای که واقعا باید پرداخت کند، شانه خالی کند.

درواقع این مسائل مطرح می‌شود تا شما برای آنها، کارشان را زیر قیمت انجام دهید! زمانی‌که مشتری قرار است پول کامل را پرداخت کند این شرایط، می‌تواند خوب باشد. ولی اگر این شرایط، بعنوان بخشی از پاداش شما باشد، دلیل خوبی خواهید داشت تا این پروژه را قبول نکنید.

صرف‌نظر از مقداری که یک شخص قبول کرده است تا بپردازد، اگر تمایلی برای پرداخت بخشی از مبلغ پروژه نداشته باشد، باید این احتمال را بدهید که بعد از اتمام پروژه، پول کامل را پرداخت نکند. این مساله یکی از نقاط بحرانی برنامه‌نویسان است و باید به‌عنوان علامت خطر درنظر گرفته شود. پس حداقل نیمی از مبلغ پروژه را جلوتر بگیرید!

مشتری باید خود، یک ریزمدیر باشد تا زمانی که صرف یک پروژه می‌شود کاهش پیدا کند. هزینه بی‌دلیل تماس‌های تلفنی و ایمیلی، بررسی و گفتن حرکت‌های بعدی، می‌تواند یک پروژه کاری خوب را به یک کابوس تبدیل کند! رابطه خوب، همیشه یک ایده عالی است، ولی تعیین حدود و مرزها، می‌تواند زمانی‌که مشتری آنها را نادیده می‌گیرد و از آنها عبور می‌کند، کمک‌حال باشند.

تمام دلایلی که در بالا ذکر شد، به‌همراه تجربیاتی که داشته‌اید و یا شنیده‌اید، به شما کمک می‌کند تا بفهمید چه کاری را باید قبول کنید؛ به‌ویژه اگر در ابتدای راه هستید. نشانه‌هایی نیز هستند که نشان می‌دهند یک پروژه قرار است به یک تجربه لذت‌بخش و سودمند تبدیل شوند:

* مشتری، تمام چیزهایی که قرار است در پروژه وجود داشته باشد، به‌همراه هدف نهایی، را به‌روشنی توضیح دهد.

* مشتری، ارزش سرویس‌های شما و قیمت موجه آنها را می‌فهمد و می‌پذیرد.

* مشتری، سر قیمت چانه نمی‌زند و یا به‌دنبال راهی برای کاهش آن نیست.

* حداقل نصف هزینه پروژه را پیش از آغاز و بدون بحث، پرداخت می‌کند.

* زمان پیشنهادی را قبول می‌کند.

* قرارداد امضا شده را برمی‌گرداند و برای ادامه پروژه، بدون بی‌طاقتی، علاقه نشان می‌دهد.

محمدحسین کردونی