ماجرای آقای توپاز

در ابتدای ورود با سعید کشن‌فلاح، کارگردان هنری در اتاق فرمان روبرو می‌شوم خوشامد گفته و از او برای ورود به استودیو اجازه می‌گیرم با روی باز از همکاران می‌خواهد که راهنمایی‌ام کنند. بازیگران در صحنه هستند و مشغول تمرین برای شروع ضبط. قربان نجفی و پگاه خسروی دو بازیگر این سکانس هستند که دور یک میز نشسته‌اند و در حال تمرین دیالوگ‌ها هستند.

دکور مجموعه مانند اکثر نمایش‌های تلویزیونی سه ضلعی است که بیشتر از رنگ‌های تند و گرم در آن استفاده شده دیوارها با کاغذ دیواری‌های دو رنگ کرم و آجری رنگ پوشیده شده دیوار سمت راست پنجره‌هایی با پرده‌های ضخیم دارد و چند صندلی در کنار آن به چشم می‌خورد، ضلع وسطحی شومینه‌ای به چشم می‌خورد که بالای آن تابلوی زیبایی از یک زن در حال سوارکاری خودنمایی می‌کند و در سمت چپ درب ورودی اتاق و در آن یک کمد شیشه‌ای که ظروف شیشه‌ای و چینی در آن چیده شده است.

قربان نجفی، بازیگر نقش اصلی این تله‌تئاتر در یک لباس تیره رنگ که کراوات قهوه‌ای رنگ نسبتا بلندی در آن خودنمایی می‌کند همراه گریم که چهره استخوانی او را تکیده و لاغرتر جلوه می‌دهد و یک عینک پنسی کنار پگاه خسروی بازیگر نقش مقابل او که لباس‌هایی بلند که تلفیقی از رنگ‌های صورتی و تورهای کرم رنگ دارد با یک کلاه صورتی رنگ که با گل‌های کوچکی تزئین شده آماده ضبط می‌شوند.

«نجفی» نقش آقای توپاز، شخصیت اصلی نمایش را بازی می‌کند.

او درباره این نقش چنین می‌گوید: توپاز یک معلم ساده‌دل در کشور فرانسه است که به دلیل ساده‌لوحی و راستگویی‌اش در مدرسه‌ای که تدریس می‌کند دچار مشکل شده و در نهایت اخراج می‌شود. او که در وضعیت اقتصادی خوبی قرار ندارد برحسب اتفاق با یک شرکت خصوصی که کارشان کلاهبرداری است آشنا می‌شود و ندانسته وارد ماجراهای ناگواری می‌شود ...

نجفی یک ماه برای این نمایش تمرین داشته و برای اولین بار است که در یک تله‌تئاتر بازی می‌کند ولی در صحنه تجربیات خوبی داشته و نمایش‌های صحنه‌ای «جزیره فوگارد» و «تصویر‌های شکسته» با بازی او برای پخش تلویزیونی ضبط شده است.

«نجفی» در ادامه گفت: متن این نمایش اثر فوق‌العاده‌ای است که به نقد جامعه سرمایه‌داری می‌پردازد و مصداق‌های زیادی در جامعه کنونی دارد. گروه خوبی داشتیم و بخصوص از این‌که در کنار کشن فلاح که حق استادی بر گردنم دارند، بودم راضی هستم. من در این کار با مسعود فروتن کارگردان تلویزیونی تله‌تئاتر، آشنا شدم که اتفاق خوشایندی بود.

«نسیم کشن فلاح» مدیر صحنه اعلام می‌کند که ضبط شروع می‌شود. بازیگران کنار هم دور میز می‌نشینند. زن به مرد خیره می‌شود و با چهره‌ای سرشار از التماس و مهربان با او صحبت می‌کند:

آقای توپاز (نجفی): شما می‌دونید خانم، لطفا به من بگید.

سوزی (خسروی): بسیار خوب! آقای توپاز من از همون روز اولی که شما رو دیدم در همون نگاه اول تحت تاثیر قیافه پرتوان و قدرتمند شما قرار گرفتم.

کات می‌دهند، کارگردان هنری به صحنه می‌آید و با نجفی مشغول صحبت می‌شود.

بازیگران قرار است دوباره برای ضبط تمرین کنند.

«نیما دهقان» تهیه‌کننده تله‌تئاتر به گروه پیوسته است او درباره شکل‌گیری این نمایش تلویزیونی می‌گوید: نمایشنامه «آقای توپاز نوشته «مارسل پانیول» است که «احمد جواهری» آن را به فارسی ترجمه کرده است. و چندین سال بود که در شبکه چهار برای تولید تله‌تئاتر به تصویب رسیده اما در مرحله ضبط قرار نگرفته بود.

این نمایش تلویزیونی به کارگردانی دکتر کشن‌فلاح قرار است در 2 قسمت 120 دقیقه‌ای در گروه فیلم و نمایش شبکه4 تولید شود.

ماجرای این تله‌تئاتر به داستان زندگی معلم ساده‌ای به نام توپاز می‌پردازد که در مدرسه‌ای مشغول تدریس است و شرایط مالی خوبی ندارد. او به دلیل صداقت و راستگویی از مدرسه اخراج می‌شود.

او با افرادی آشنا می‌شود که واسطه گرفتن پول‌های هنگفت شده و به نوعی مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد که این موضوع باعث گرفتاری‌هایی برای او می‌شود.

دهقان که سال گذشته تئاتر «خنکای ختم خاطره» را در تئاتر شهر روی صحنه برده است، بیشتر به عنوان کارگردان تئاتر شناخته شده است، اما تله تئاترهای هویت، دغدغه‌های پرچین چهار زبو و... و سکوت را نیز تهیه نموده است. او درباره انتخاب این متن برای ضبط تلویزیونی گفت: من اساسا کارهایی که موضوعات انتقادی با چاشنی طنز و کمدی دارند را دوست دارم بخصوص که کارگردان هنری هم به این متن علاقه داشتند و این که ایشان علاقه زیادی داشتند تا فضای نمایش به سبک و سیاق فضاهای قرن نوزدهم فرانسه نزدیک باشد که در نهایت این گروه شکل گرفت.

این تهیه‌کننده درخصوص انتخاب بازیگران عقیده داشت که انتخاب هنرمندان با اتفاق من و آقای کشن فلاح انجام شود و تاکید بر این بود که تا از نیروهای تئاتری دعوت به همکاری کنیم و از انتخاب‌ها رضایت داریم و تمرینات بازیگران حدود یک ماه در حوزه هنری انجام شد.

دهقان در ادامه گفت: من نزدیک به 12 سال است که کارگردان تئاتر هستم. به عقیده من یکی از مسائل مهم در هنر مساله اقتصادی آن است و همیشه دوست داشتم پیش از این که کارگردان تله‌تئاتر بشوم بتوانم مغز اقتصادی کار را بشناسم و به همین دلیل تاکنون در مقام تهیه‌کنندگی نمایش‌های تلویزیونی انجام وظیفه کرده‌ام و توانسته‌ام تا حدودی با مشکلات این‌گونه برنامه‌سازی چه در داخل استودیو و چه فضای خارجی تولید آشنا بشوم.

تصمیم دارم در آینده نزدیک علاوه بر تهیه‌کنندگی، کارگردانی هنری تله‌تئاتر را هم تجربه کنم و اثری تولید کنم که بیشتر شکل غیرمتعارف داشته و دارای شکل فرمالیست باشد.

در واقع به نوعی تمایل دارم که فضای شکلی تله‌تئاترهای امروز تلویزیون را بشکنم و سطح توقع مخاطب را از تله‌تئاتر بالا ببرم.

او با اشاره به تفاوت‌های تله‌تئاتر و تئاتر صحنه افزود: هیچ ارتباطی بین تله‌تئاتر و تئاتر صحنه‌ای نمی‌بینم و اعتقاد دارم این دو به هم کمک نمی‌کنند. هر کدام شکل خودشان را دارند و سیاست و نوع برخوردشان با مخاطب تمایز دارد. برخی عقیده دارند با ساخت تله‌تئاتر به تئاتر کمک می‌کنند. اما این دو هر کدام شاخه‌ای جدا هستند و حتی مخاطبین متفاوتی دارند زیرا در نمایش صحنه‌ای برای تماشا حق انتخاب دارند ولی تماشاگر تئاتر تلویزیونی مجبور است انتخاب‌های کارگردان تلویزیونی را ببیند.

به استودیو بازمی‌گردم همه در سکوت به بازی بازیگران نگاه می‌کنند در این سکانس قرار است سوزی، آقای توپاز را برای امضای اسنادی راضی کند حین ضبط، سوزی مدام توپاز را وادار به امضای برگه‌های مختلف می‌کند ضبط که تمام می‌شود پگاه خسروی (سوزی)‌ با خنده از زیاد بودن امضاها گلایه می‌کند و همه می‌خندند قرار است صحنه‌های آخر این سکانس هم گرفته شود تا گروه برای شروع ضبط تا فردا به استراحت بروند. باز هم نجفی و خسروی بازی دارند. مدیر صحنه همه را به سکوت دعوت می‌کند:

ـ سوزی با حرارت بالای سر توپاز ایستاده و با او صحبت می‌کند: باید اعتماد دشمنانمان رو مجددا بدست بیاریم.

ـ توپاز: بعد از حرف‌هایی که هم‌اکنون به زبان آوردم چگونه چنین کاری مقدور است؟

ـ سوزی: به نقشه من گوش بدهید، نقشه ساده و کارگر است چون مدت‌هاست به این موقعیت که برای شما تازگی دارد فکر می‌کنم! شما باید در همین جا مستقر شوید، باید به «کاستل بناک» روی خوش نشان دهیم، او را در معاملات مساعدت کنیم....

ـ توپاز: چی؟! با یک تبهکار همدست شوم؟!

ـ سوزی (با التماس): بله، اگر می‌خواهید مرا نجات بدهید. کات ـ گویا راکورد یکی از وسایل روی میز به هم خورده جای پرونده‌ای که دست توپاز بوده یا کلاهش. چند نفر به صحنه رفته‌اند.

به سراغ «پگاه خسروی» بازیگر نقش مقابل آقای توپاز می‌روم او جوان است و با انرژی که تجربیات خوبی در زمینه تئاتر و سریال داشته است و بازی در مجموعه‌هایی چون«آیینه‌های نشکن» و «آب و سراب» و نیز تله‌فیلم‌های «سوپ تلخ» و «رقص در آتش» را در کارنامه هنری خود دارد اما اولین بار است که در یک نمایش تلویزیونی ایفای نقش کرده است. او درباره کاراکتر سوزی می‌گوید: من نقش «سوزی کورتوا»دختر جوانی را بازی می‌کنم که در کودکی زندگی سخت و فقیرانه‌ای داشته اما به دلیل جاه‌طلبی و بلندپروازی‌هایش تصمیم گرفته تا به هر قیمتی به آرزوهایش برسد و در این راستا سعی دارد تا با اغواگری مردان اشرافی به آمالش دست پیدا کند و...

وی از همکاری با این گروه احساس رضایت می‌کند و می‌گوید: وقتی کارگردان یک اثر شخصی چون کشن‌فلاح باشد، مسلما اثر خوبی خواهیم داشت و من متن این تله‌تئاتر را خیلی دوست داشتم.

خسروی در پایان گفت: امیدوارم مخاطبان این تله‌تئاتر با تماشای اثر به این نتیجه برسند که مانند سوزی یا توپاز نباشند!

کار با 3 دوربین ضبط می‌شود. هادی حسینی‌پویا، یکی از تصویربرداران قدیمی و باتجربه سیماست که اخیرا تله‌تئاترهای «هویت»، «خانم سویج عجیب»، «آخرین گودو» و «پرواز از فراز تیر چراغ برق» را در کنار تصویربرداران مجرب دیگری چون «زین‌الدین علامه» تصویربرداری کرده است. وی درخصوص این تله‌تئاتر گفت: همان طور که می‌بینید این نمایش تلویزیونی با 3 دوربین ضبط می‌شود و ما از همان ابتدای تمرینات با دوربین در کنار کارگردان تلویزیونی و بازیگران حضور داریم تا نکاتی که مربوط به دوربین و هماهنگی با کارگردان و منشی صحنه است را انجام دهیم.

دوربین‌های استودیویی برخلاف دوربین‌های مجموعه‌ها که تراولینگ دارند، به دست خود تصویر بردار حرکت می‌کند و مجبوریم تصویربرداری و جابه‌جایی هر دوربین را خودمان انجام دهیم و این موضوع نیازمند حساسیت بالایی است که امیدوارم توانسته باشم، عضو مفیدی برای این گروه باشم.

به اتاق فرمان بازمی‌گردم، مسعود فروتن مشغول صحبت با کشن‌فلاح است، گویا هماهنگ‌ می‌شوند تا دوباره شروع کنند. مریم عرب‌احمدی، منشی صحنه جوان تله‌تئاترها مشغول یادداشت کردن است، گروه کمی خسته به نظر می‌رسند. با آرزوی توفیق برایشان استودیو 11 را ترک می‌کنم.