کابوس کلانشهرها

هم اکنون که نزدیک به 14 سال از آن زمان می‌گذرد همچنان با معضل آلودگی هوا دست به گریبان هستیم.

در حال حاضر حدود 10 میلیون لیتر از 66 میلیون لیتر سوخت مصرفی روزانه کشور در کلانشهر تهران مصرف می‌شود و این درحالی است که اگر 50 درصد مصرف سوخت در کلانشهر تهران تبدیل به گازهای آلاینده شود، روزانه حدود 5000 تن آلودگی توسط خودروها ایجاد می‌شود.

سالانه بیش از 420 هزار تن منواکسیدکربن وارد هوای کشور می‌شود و کلانشهر تهران با بیش از 3 میلیون خودرو حدود 50 درصد از آلودگی هوای خود را مدیون تردد بی‌ضابطه همین خودروها می‌داند که تعداد زیادی از آنها نیز بیش از 20 سال عمر داشته و عنوان خودروی فرسوده را یدک می‌کشند.

عدم تناسب میان تعداد خودروهای تولیدی با ظرفیت معابر شهری، کمبود معابر و خیابان‌ها برای تردد مطلوب و سریع حمل و نقل عمومی، عدم توسعه شبکه حمل و نقل عمومی متناسب با تقاضا و نیاز شهروندان و به تبع آن اشتیاق شهروندان به استفاده از خودروی شخصی، وجود خودروهای فرسوده، استاندارد نبودن برخی از خودروهای تولید داخل، خالص نبودن سوخت خودروها و... ازجمله دلایل تشدید بحران آلودگی هوای کلانشهرها و بویژه پایتخت محسوب می‌شوند.

وجود همین نکات کافی است تا مشخص شود در چند دهه اخیر، مشکلات حمل و نقلی و به دنبال آن آلودگی هوا و مرگ و میر ناشی از آن به صورت بزرگ‌ترین معضل شهری درآمده و تهران را به یکی از آلوده‌‌ترین، شلوغ‌ترین و آشفته‌ترین کلانشهرهای جهان تبدیل کرده که از حداقل شرایط استاندارد روز دنیا برای یک زندگی سالم برخوردار است.

در این میان شکست طرح جامع آلودگی هوای تهران که قرار بود در آن طی یک دوره 10 تا 15 ساله وضعیت آلودگی هوا به حد استاندارد سازمان بهداشت جهانی برسد از یک‌سو و اقدامات نه‌چندان مطلوب سازمان‌ها و دستگاه‌های مسوول از سوی دیگر، موجب شده کلانشهرهای کشور با گذشت نزدیک به 14 سال از طرح موضوعی به نام بحران آلودگی هوا همچنان با این معضل دست به گریبان باشند بدون این‌که راهکار اجرایی موثری در این زمینه طی این سال‌ها ارائه شده باشد.

سنگ‌اندازی‌ها، پاسکاری‌ها و شانه خالی کردن از مسوولیت‌ها در این زمینه همچنان وجود دارد و در این میان مشخص نیست شهروندان کلانشهرها و بویژه پایتخت‌نشینان تا کی باید با کابوسی به نام آلودگی هوا سر کنند.