حذف تدریجی توپولف

کاپیتان رضا نخجوانی افزود: قابلیت هواپیماها در چارچوب قوانین و مقررات ایکائو (سازمان هواپیمایی کشوری بین‌المللی)‌ و به دور از جنبه‌های رقابتی بین کارخانه‌های سازنده و نوع هواپیما (شرقی یا غربی)‌ مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.

شرکت تابان همان شرکتی است که توپولف متعلق به آن در پنجم بهمن امسال با 157 مسافر و 13‌خدمه هنگام فرود در فرودگاه شهید هاشمی‌نژاد مشهد دچار سانحه شد به طوری که داخل هواپیما و موتورها کاملا سوختند و بال سمت راست، دم و چرخ هواپیما به دلیل شدت آتش‌سوزی جدا شدند. این حادثه با آن که 42 مصدوم داشت، اما خوشبختانه کسی در آن کشته نشد.

رئیس سازمان هواپیمایی کشوری کمی پس از این حادثه در گفتگو با یکی از خبرگزاری‌ها برای نخستین بار به وجود نقص فنی در موتور توپولف 154 اذعان کرده بود، نکته‌ای که تا به حال از سوی هیچ یک از مقامات سازمان هواپیمایی کشوری اعلام نشده بود. وی همچنین به نبود امکان قانونی برای تنبیه خلبان روسی این هواپیما اشاره کرده بود. به گفته نخجوانی، چون این خلبان گواهینامه خلبانی خود را در روسیه دریافت کرده، ایران امکان تنبیه وی به خاطر خطایی که در فرود توپولف 154 در مشهد مرتکب شده را ندارد و فقط می‌تواند اجازه کار او در ایران را لغو کند. با این حال، به نظر می‌رسد فشار افکار عمومی در کنار رشد سوانح هوایی توپولف 154 و بیم از به خطر افتادن اقتصاد صنعت حمل و نقل هوایی، سازمان هواپیمایی کشوری را به طور جدی بر آن داشته است تا تدابیر جدی برای جایگزینی توپولف‌ها در ایران به کار بندد. نشانه‌های به خطر افتادن اقتصاد صنعت هوایی از اطلاعیه سازمان هواپیمایی کشوری آشکار شد؛ آنجا که این سازمان به دفاتر فروش بلیت هواپیما و آژانس‌های تورگردان اعلام کرد از اعلام نام هواپیما به متقاضی خرید بلیت خودداری کنند.

این اطلاعیه صرف‌نظر از اعتراض‌هایی که برانگیخت، نشان داد که استفاده‌کنندگان از هواپیما، در بسیاری موارد با آگاهی از این‌که پروازشان با توپولف صورت می‌گیرد، از خرید بلیت انصراف داده یا حتی با پرداخت‌های بیشتری به آژانس، خواستار دریافت بلیت هواپیماهای امن‌تر و خوشنام‌تر می‌شوند.

این امر با آشکار کردن فشار افکار عمومی روشن کرد که آنها دیگر کمتر حاضر به استفاده از توپولف هستند، لذا در صورت اصرار شرکت‌های هواپیمایی بر استفاده از این نوع هواپیما، علاوه بر کاهش معروفیت و اعتبار، با خطر از دست رفتن سود نیز مواجه خواهند شد.

از سوی دیگر، اعتبار بین‌المللی سازمان هواپیمایی کشوری نیز به خاطر رشد سوانح هوایی با توپولف در معرض خطر بیشتر قرار می‌گیرد. طبق آمار موجود از 19 بهمن 71 تا 5 بهمن 88، در مجموع 6 حادثه بزرگ در صنعت هوایی کشور رخ داده که 5 حادثه منجر به کشته شدن تمام سرنشینان هواپیما شده است، اما مساله اینجاست که از این 5 حادثه منجر به مرگ، 4 حادثه با هواپیمای توپولف 154 رقم خورده است.

کاهش اقبال شرکت‌های ایرانی به توپولف

براساس آخرین آمار موجود تاکنون 900 فروند توپولف در مدل‌های مختلف از سوی شوروی سابق تولید شده که 325 فروند آن توپولف 154 است. تا سال پیش 6 شرکت هواپیمایی ایرانی شامل ایران‌ایرتور، ماهان، تابان، آریا، کیش‌ایر و کاسپین از توپولف استفاده می‌کردند، اما امسال شمار این شرکت‌ها به 4 و امروز به 3 شرکت کاهش یافته است. به این صورت که شرکت‌های ماهان و آریا در ماه‌های نخستین امسال و شرکت تابان نیز با دستور دیروز رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، توپولف 154 را از ناوگان خود کنار گذاشتند، اما همچنان شرکت‌های بزرگی چون ایران‌ایرتور بیشترین تعداد توپولف 154 را در اختیار دارند که به نظر می‌رسد سازمان هواپیمایی کشوری باید برای آنها نیز فکری بکند.

روسیه نیز توپولف را کنار گذاشت....

حدود 2 هفته پیش خبرگزاری‌های ایرانی به نقل از چند روزنامه رسمی اعلام کردند که توپولف 154 در خود روسیه نیز از رده پرواز خارج شده است. با این حال براساس آمار رسمی، از 190 فروند هواپیمای موجود در ناوگان هوایی کشور هنوز 25 فروند توپولف و 14 فروند هواپیمای شرقی غیر از توپولف مانند یاک و ایلوشین وجود دارد که آنها نیز از ایمنی چندانی برخوردار نیستند. از این رو باید خروج این 3 فروند توپولف از ناوگان هوایی کشور را به فال نیک گرفت و از سازمان هواپیمایی کشوری خواست با عمل به قاعده «علاج واقعه قبل از وقوع» ناوگان هوایی کشور را به طور کامل از این هواپیماهای کهنه و ناایمن خالی کند.