استاد نتایج عجیب

قهرمان آسیا آفریقا

محمود یاوری در سال 1357 سرمربی تیم ملی فوتبال ایران شد. آن روزها اوج اقتدار حشمت مهاجرانی بود. روزهای طلایی مهاجرانی با فوتبال بود که هدایت تیم ملی به سرهنگ یاوری سپرده شد. در همان روزها بود که تیم ملی ایران با هدایت یاوری موفق شد در بازی‌های آسیا آفریقا،‌ تیم ملی غنا را با نتیجه 3 بر صفر شکست دهد و قهرمان شود. در آن شرایط هر نتیجه‌ای به جز این به دست می‌آمد، آینده‌کاری یاوری به خطر می‌افتاد چرا که تیم ملی بزرگسالان، امید و جوانان ایران در آن سال‌ها به لطف زحمات و هدایت مهاجرانی در قاره آسیا آقایی می‌کرد و قدرت بلامنازع فوتبال قاره کهن بود و اگر یاوری نمی‌توانست قهرمان آسیا آفریقا شود،‌ معلوم نبود چه‌سرنوشتی برایش رقم می‌خورد.

اقتدار در مقدماتی جام ملت‌های سنگاپور

چند سال بعد و در سال 1363 یاوری دوباره سرمربی تیم ملی ایران شد، تیمی که نسل جدیدی از فوتبالیست‌ها در آن حاضر بودند و برای حضور در جام ملت‌های آسیا در سنگاپور، باید در مرحله مقدماتی شرکت می‌کرد. در آن بازی‌ها تیم ملی به حریفانی مثل تایلند 5 گل زد و با اقتدار به مرحله نهایی صعود کرد. جالب است بدانید که امروز تیم ملی ما مقابل همین تیم‌های درجه 2 در آسیا مثل تایلند به مشکل می‌خورد و وقتی تیمی درجه 3 مثل سنگاپور را با 2 گل اختلاف می‌بریم، افشین قطبی چنان خوشحالی می‌کند که انگار قهرمان جام‌جهانی شده‌ایم و چنان می‌دود که اگر رکوردگیری شود، قطعا رکورد دو 100 متر جهان را می‌شکند. خاطره‌های دیروز با مردانی مثل مهاجرانی و یاوری، امروز برای ما رویاهایی دست نیافتنی شده است که در نوع خودش جالب است.

حضور در باشگاه‌ها

بعد از آن بازی‌ها، یاوری بیشتر وقت خود را در باشگاه‌ها گذراند و فقط در یک مقطع مدیر فنی تیم ملی امید شد. نکته‌‌ای که باید در این رابطه به آن توجه ویژه‌ای شود این است که یاوری همواره در تیم‌های کم‌پول و کم بضاعت مثل برق شیراز، راه‌آهن و شاهین بوشهر کار کرده و اتفاقا همواره با آنها موفق هم بوده است اما قضیه وقتی جالب‌تر می‌شود که بدانیم هیچ‌گاه تیم‌های پولدار و با امکانات مثل سپاهان، ذوب آهن، استقلال یا پرسپولیس به او یا پیشنهاد نداده‌اند یا جدی قضیه را دنبال نکرده‌اند که یاوری را در این تیم‌ها ببینیم. اتفاقا سرهنگ با همین تیم‌ها دست به کارهای بزرگی زده است. او راه‌آهن را در رده شانزدهم جدول تحویل گرفت، تیمی که خطر سقوط را کاملا حس می‌کرد ولی با درایت او در لیگ برتر حفظ شد. همان تیمی که امسال با مربی خارجی کارش را شروع کرد ولی امروز دوباره خطر سقوط را احساس می‌کند و بعید نیست که فصل بعد در لیگ برتر نباشد. از دیگر نتایج جالب یاوری توقف پرسپولیس با افشین قطبی در ورزشگاه آزادی است. در روزهایی که پرسپولیس برای قهرمانی می‌جنگید، او با برق شیراز تیم افشین قطبی را یک بر یک متوقف کرد و جالب‌تر این که با همان برق شیراز هم سپاهان را که در کورس قهرمانی با پرسپولیس بود، 3 بر 3 متوقف می‌کند.

شخصیت به شاهین بوشهر

شاهین بوشهر تیم ریشه‌داری در فوتبال ایران است اما به هر حال 15 سال از سطح اول فوتبال ایران دور بوده است. یاوری در حالی که این تیم در اول فصل نتایج بسیار بدی می‌گرفت، هدایت شاهین بوشهر را قبول کرد و از آن تیم بی‌رمق، تیمی ساخته که 4 گل به پرسپولیس پرستاره و با امکانات و با انگیزه می‌زند و البته شاگردانش مدعی می‌شوند که بعد از گل چهارم با پرسپولیس مدارا کرده‌اند! توجه داشته باشید که شاهین بوشهر را یاوری نبسته و کار کردن با تیمی که استرس سقوط دارد، کار بسیار سختی است اما حالا یاوری تیمی ساخته که در خانه و خارج از خانه به هر تیمی امتیاز نمی‌دهد و شخصیت‌ خاصی در بین تیم‌های لیگ برتری برای خودش به دست آورده است.

کار فنی در کنار مسائل روحی

تمام شاگردان محمود یاوری این مساله را تایید می‌کنند که او در کنار مسائل تاکتیکی و فنی، اعتقاد خاصی روی مسائل روحی و روانی تیمش دارد. یکی از شاگردان او تعریف می‌کند: «سرهنگ همیشه مقابل استقلال و پرسپولیس خوب نتیجه می‌گیرد چون بازیکنانش را به لحاظ روحی کاملا آماده بازی با این تیم‌ها کرده و به آنها انگیزه بالایی تزریق می‌کند به همین دلیل تیم‌های او همیشه مقابل استقلال و پرسپولیس نتایج خوبی می‌گیرند.» یکی دیگر از مسائلی که نقش مهمی در موفقیت یاوری داشته و دارد این است که او همیشه تیم‌هایش را هجومی به میدان می‌فرستد که با دفاع و ضد‌فوتبال کاملا بیگانه‌اند. به همین دلیل است که تیم‌های یاوری همواره فوتبال زیبایی را ارائه می‌دهند.

راز سلامت

محمود یاوری به خاطر زندگی سالمی که دارد، در آستانه 80سالگی سرحال و قبراق است. او چه تیم داشته باشد و چه نداشته باشد، همواره و هر روز ورزش می‌کند. در واقع اگر یک روز ورزش نکند، مریض است. این جمله را بارها و بارها از او شنیده‌ایم که بدون ورزش کردن، احساس می‌کند مریض است. به همین دلیل است که همیشه سرحال و سرزنده است و انرژی زیادی برای حضور در میادین فوتبال و کار مربیگری دارد.

تشنه علم روز فوتبال

محمود یاوری از جمله کسانی است که همواره دنبال کسب علم روز فوتبال است. او همواره آخرین اطلاعات مربیگری را به دست می‌آورد و در هر کلاس مربیگری پیشرفته‌ای که در ایران برگزار می‌شود، شرکت می‌کند. او با این سن و سال پشت میز می‌نشیند و مطالعه می‌کند و چیز یاد می‌گیرد تا از علم روز فوتبال عقب نماند. قابل توجه مربیانی که تازه یک تیم را به لیگ برتر آورده‌اند و احساس می کنند که دیگر با فرگوسن و کاپلو هم نباید فالوده بخورند چون برای آنها کسر شأن خواهد بود.

چرا تیم‌ ملی را به او نمی‌دهند

وقتی یک مربی با چنین کارنامه‌ و تجربه‌ای وجود دارد، چرا هدایت تیم ملی 25 سال است که به او داده نشده است؟ این سوال می‌تواند کمی مسوولان فدراسیون فوتبال را به فکر وادارد که آب در کوزه‌شان هست و آنها تشنه لب می‌گردند. چطور می‌شود که در طول یک سال گذشته 2 بار در فهرست نهایی کاندیداهای هدایت تیم ملی قرار گرفته، اما یک بار قطبی و یک بار علی دایی سرمربی تیم ملی شده‌اند. همان مربیانی که با پرسپولیس مقابل تیم‌های یاوری نتیجه‌ای بهتر از مساوی و شکست نگرفته‌اند. چطور فدراسیون فوتبال به آنها اعتماد می‌کند، اما به کسی مثل یاوری با این تجربه، کارنامه و توانمندی‌هایی که دارد، توجهی نمی‌کنند.

مهدی نوری