چهارتاقی شیروان

این بنا مدفن عید خواجه یکی از بزرگان دوران تیموری است و از مصالحی از قبیل خشت و آجر ساخته شده و در مواردی با چوب استحکام بخشی شده است.چهار تاقی از بیرون با نمای هشت ضلعی وتاق نما‌هایی با پوشش جناقی و آجر چینی خفته راسته در قسمت ساقه گنبد تزیین شده است که فضای درونی آن دارای اندود گچی است. بالای سردرها دور تا دور به رنگ فیروزه‌ای گچبری وکتیبه‌ای ایجاد شده که از نقوش اسلیمی استفاده شده است.مسوول اداره میراث فرهنگی وگردشگری شیروان در خصوص طرح مطالعاتی این بنا گفت: این تنها بنایی است که در خراسان شمالی طرح مطالعاتی آن انجام گرفته که برای گمانه‌زنی و مرمت آن 80 میلیون ریال از محل اعتبارات استانی اختصاص یافته است.

میرعلی رجعتی افزود: در سال جاری 120میلیون ریال برای مرمت آثار باستانی این شهرستان اعتبار اختصاص یافته است.

یک کارشناس باستان‌شناسی میراث فرهنگی شیروان نیز ادامه داد: این بنا در سال 1380 با شماره 4808 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.محمدجواد جعفرزاده گفت: اطلاعات کافی از زمان دقیق ساخت این بنا موجود نیست و در متون هم به ساخت آن اشاره نشده وبخش‌های کمی از کتیبه باقی مانده و سنگ بنا نیز از محل اصلی به سرقت رفته است.

وی گفت: با این‌که این بنا منسوب به دوره تیموری است اما هشت ضلعی بودن سقف و همچنین سردابه‌ای بودن، این گمان که چهار تاقی متعلق به دوره ایلخانی است را قوی‌تر می‌کند.وی افزود: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان شمالی مرمت این اثر را سرلوحه اقدامات باستان‌شناسی شیروان قرار داده که پروژه گمانه‌زنی آن رو به اتمام است.

جعفرزاده بیان کرد: نتایج گمانه‌زنی قابل توجه بوده که البته این بنا در سال 56 برای اولین بار مرمت شد که به اصالت بنا آسیب زیادی وارد شد.وی تصریح کرد: در سال‌های84 و 86 نیز برای مقابله با ریزش‌ها، اقداماتی صورت گرفته که نتیجه آن دست یافتن به ورودی بنا با کف سردابه‌ای و همچنین دیوار محصورکننده در اطراف بنا بود که از خاک بیرون کشیده شد.وی اظهار کرد به احتمال زیاد این دیوار محصورکننده در دوره‌های بعد برای پیشگیری از پیشروی قبر‌ها به محل ساخته شده است.کف سردابه در عمق 160سانتیمتری از سطح فعلی زمین قرار گرفته است. وی همچنین به مرمت بقعه امامزاده حمزه رضا (ع) شیروان اشاره کرد و گفت: این بنامتعلق به دوره غزنویان است که با همکاری اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان اقدام به بندکشی، نم‌زدایی و مرمت پوسته بیرونی و مرمت گنبد شده است.در شهرستان شیروان 250 اثر به ثبت رسیده است و156 اثر دیگر نیز در حال ثبت است.