تشخیص بموقع دیابت

شاید بدانید که هورمون انسولین در بدن سوخت و ساز کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و قندها را تنظیم می‌نماید و زمانی که تولید و یا تاثیر این هورمون دچار اختلال می‌شود قند خون بالا می‌رود و چنین است که بیماری دیابت ظهور می‌کند.

دیابت عامل اصلی ایجاد نارسایی کلیه، کوری و قطع عضو (به جز تصادف) است و دیابتی‌ها چند برابر افراد سالم به بیماری‌های قلبی دچار می‌شوند.

بیماری دیابت شامل انواعی چون نوع یک، نوع 2،‌ دیابت بارداری، دیابت ثانویه و نمونه‌های دیگر است. اگرچه شیوع، شرایط ایجاد بیماری و درمان اینها با هم بسیار تفاوت دارد اما تمام این موارد یک مورد مشترک دارند؛ در تمام آنها قند خون بالاست.

شایع‌ترین نوع این بیماری، دیابت نوع 2 است که در بیشتر جوامع، شیوع آن در افراد بالغ به بیش از 10 درصد می‌رسد. این شیوع بسیار زیاد که همه ساله برمیزان آن نیز افزوده می‌شود به دلیل افزایش روزافزون چاقی و روش‌های آسان‌تر تشخیص بیماری و تمایل افراد برای انجام آزمایشات دوره‌ای است.

معمولا شروع این بیماری در سنین بعد از 30 سالگی است ولی در سال‌های اخیر موارد زیادی از دیابت نوع 2 در نوجوانان چاق نیز دیده شده است.

این بیماری تا مدت‌ها بعد از شروع، هیچ عارضه‌ای در بدن بیمار ایجاد نمی‌کند. بعد از این‌که قند خون بیشتر از حد معمول بالا رود علامت‌های بیماری آشکار می‌گردد که شامل پر شدن مثانه و نیاز به تخلیه ادرار به طور مکرر بخصوص در ساعات نیمه شب یا سحرگاه، تشنگی بیش از حد، تعریق زیاد، خستگی و کم شدن وزن است. تنها راه تشخیص بموقع دیابت آزمایش قند خون است که می‌بایست در سن بعد از 40 سالگی و سپس هر 3 سال یک‌بار انجام شود.

در افراد دارای اضافه وزن و کسانی‌که دارای نزدیکان درجه 1 دچار دیابت نوع ‌2 و یا سابقه دیابت بارداری هستند آزمایش‌ها باید در سن پایین‌تر و با فاصله کمتر صورت پذیرد.

ساده‌ترین و بهترین تست تشخیص دیابت سنجش قند خون بعد از 8 ساعت ناشتایی است. در این شرایط اگر سطح قند خون بیش از 126 باشد باید یک‌بار دیگر در روزهای بعد این آزمایش را انجام داد. درصورتی‌که باز سطح قند خون بالاتر از این حد بود، فرد مبتلا به دیابت است.

در صورتی‌که قند خون بین 100 تا 126 باشد فرد مبتلا به بیماری پیش دیابت است. احتمال این که این بیماران در سال‌های بعد مبتلا به دیابت شوند بسیار زیاد است و این افراد باید بدانند در معرض بیماری‌های قلبی نیز هستند.

هفته آینده، راه‌های پیشگیری از دیابت را بررسی خواهیم کرد.

دکتر رضا کریمی
متخصص بیماری‌های داخلی