تغییر شیوه سرقت خودرو

«از زمانی که پرایدم را دزدیدند تا روزی که پیدا شد 10 روز طول کشید و چیزی که به ما تحویل دادند بقایای یک ماشین تجزیه شده بود. ضبط صوت، باندها، باتری‌ها، فرمان، چراغ و حتی درهای ماشین را برده بودند.» شهروندی که ماجرای دزدیده شدن خودرواش را برای «جام‌جم» تعریف می‌کند دو سه ماه پس از پیدا شدن بدنه آن، گذرش می‌افتد به محله‌های دست دوم فروشی قطعات خودرو و آنجا داغ دلش تازه می‌شود. «هر کدام از لوازم ماشین را در یکی از این محله‌ها می‌فروشند، ضبط و باند را در خیابان عباسی، چراغ ماشین را در همان خیابان یا خیابان ملت، تکه‌های بدنه را هم در بازار اوراقچی‌های شوش پیدا می‌کنی و چطور می‌توانی بفهمی که مثلا آن در پراید هاچ‌بک سفید که از سر در مغازه برای فروش آویزان شده،‌ دزدی است یا نه؟»!

او سرانجام ناچار شد قطعات خودرواش را از همان محله‌ها بخرد و چه کسی می‌داند قطعاتی که خریده، از بدنه کدام خودروی سرقتی، جدا شده است؟ خودروی خودش؟ خودروی همسایه‌اش یا شاید غریبه مالباخته‌‌ای دیگر؟

هر روز 60 خودرو در کشور سرقت می‌شود

خودروی این شهروند براساس آماری که حدود 2 ماه پیش سرهنگ محمدرضا مقیمی، معاون مبارزه با سرقت پلیس آگاهی کشور اعلام کرد یکی از حدود 60 خودرویی است که هر روز در سطح کشور سرقت می‌شوند و بیشترینشان را پراید، پژو و نیسان تشکیل می‌دهند. مقیمی اظهار کرده بود: پلیس 90 درصد خودروهای سرقتی را کشف می‌کند.

گفته‌های مالباخته تهرانی درباره سرنوشت قطعات خودرواش، دقیقا همان چیزی است که سرهنگ محمدیان، رئیس پلیس آگاهی تهران در گفتگو با «جام‌جم» آن را «شیوه جدید سرقت خودرو در تهران» می‌خواند.

این مسوول حاضر نیست شمار خودروهای سرقتی پایتخت را در روز اعلام یا میزان افزایش رشد آمار آن را ارائه کند، اما ضمن تایید این افزایش، بیشتر شدن آمار کشفیات پلیس را هم در حوزه یادآور می‌شود و هشدار می‌دهد: در گذشته خودروهای سرقتی وارد چرخه تغییر سند و نمره می‌شد، اما تدابیر ناجا برای جلوگیری از این روند باعث شده است مجرمان شیوه ارتکاب این جرم را تغییر دهند و با باز کردن قطعات خودروهای دزدی آنها را به اسم دست دوم ایرانی یا اروپایی وارد بازار کنند.

سازمان‌های دیگر هم مسوولند

شمار بالایی از خودروهای سرقتی در کشور، به تهران تعلق دارد و چه انتظار دیگری می‌شود داشت وقتی در شهری زندگی می‌کنیم که یک میلیون و 500 هزار واحد پارکینگ کم دارد و شهروندان چاره‌ای جز قراردادن خودرو در خیابان با وجود افزایش خطر سرقت شدنش ندارند.این اما، تنها دلیل سرقت خودرو‌ها نیست؛ کارخانه‌های تولید خودروهای داخلی نیز، هنوز بسیاری از انواع خودروهای تولیدی‌شان را به تجهیزات ضدسرقت مجهز نمی‌کنند و کم‌کاری آنها در تولید قطعات یدکی خودروهای تولید داخل سبب شده است بازار مالخرهایی که جنس دزدی می‌فروشند رونق پیدا کند.

با توجه به چنین وضعیتی، کاهش آمار سرقت خودروها، آرزویی محال به نظر می‌رسد اما حتی اگر پلیس بخواهد این آمار را ثابت نگه دارد، همچنان نیاز به تعامل با بخش‌های دیگری مانند شرکت‌های خودروسازی، برای افزایش کیفیت و ارتقای ایمنی خودروها و افزایش نقاط قابل شناسایی و دارای شناسه خودروهای تولیدی دارد.

سرهنگ عباسعلی محمدی، رئیس پلیس آگاهی تهران علاوه بر این، از دیگر بخش‌هایی که می‌توانند در این زمینه همکاری کنند، سازمان‌های بیمه‌گر را مثال می‌زند: سال‌هاست پلیس می‌کوشد شرکت‌های بیمه‌گر را قانع کند به جای پرداخت هزینه اجزای سرقتی خودروها، همان قطعات را به مشتریان تحویل دهند.

براساس توضیحات او، شرکت‌های بیمه‌گر باید از طریق بستن قرار داد با شرکت‌های تولید‌کننده خودرو و شرکت‌های خدمات پس از فروش و تامین قطعات خودرو، خرید و فروش اجناس دست دوم را، دست‌کم از سوی کسانی که خودروی آنها بیمه بدنه دارد، متوقف کنند.

اما سهم شرکت‌های بیمه‌گر در رونق دادن به بازار مالخرها، بیش از آن چیزی است که سرهنگ محمدیان اظهار می‌کند، این شرکت‌ها معمولا حدود 80 درصد ارزش ریالی قطعات سرقتی خودرو را به مشتریانشان می‌پردازند و برای مالباخته‌ها چاره‌ای جز خرید اجناس دست دوم با قیمت پایین‌تر باقی نمی‌گذارند.

با آن که رئیس پلیس آگاهی تهران معتقد است برای جمع‌آوری بساط مالخرها باید سازمان‌های مختلفی به یاری پلیس بیایند، نمی‌توان نقش کمرنگ پلیس را در جمع‌آوری پاتوق‌های شناخته شده‌ای که اجناس سرقتی در آنها خرید و فروش می‌شود، نادیده گرفت.

فریب مالخرها را نخورید

از آنجا که اجناس دست دوم فاکتور فروش ندارند، تشخیص جنس سرقتی در میان آنها دشوار است. رئیس پلیس آگاهی تهران درباره این که مردم چگونه می‌توانند اجناس دست دوم سرقتی را تشخیص دهند، هشدار می‌دهد: مالخرها معمولا در اولین ملاقات با مشتری ابراز می‌کنند که قطعه را ندارند، اما می‌توانند آن را سفارش دهند. این اجناس معمولا در کیسه‌های پلاستیکی سیاه رنگ و در ساعات خلوت بازار به مشتری فروخته می‌شوند و مالخرها آنها را در ویترین مغازه نمی‌گذارند.

عقب‌تر از سارقان یا جلوتر از آنها؟

گرچه آگاهی‌رسانی به مردم آن گونه که رئیس پلیس به آن اشاره می‌کند، نقشی حائز اهمیت در جلوگیری از افزایش سرقت خودرو در سطح جامعه دارد، فراوانی پاتوق‌های خرید و فروش اجناس سرقتی که برای مردم و پلیس شناخته شده است و جسارت مالخرها و سارقان در اقدام به جرم، حکایت از آن دارد که تامین امنیت شهروندان صرفا با فرهنگ‌سازی میسر نمی‌شود و نه‌تنها پلیس و دیگر متولیان تامین امنیت مردم باید در پی تغییر شیوه جرم، با تشخیص سریع و بموقع، شیوه‌های پیشگیری از وقوع جرم و کشف آن را ارتقاء دهند، بلکه باید قوانینی بازدارنده‌تر نیز برای برخوردی قاطعانه‌تر با سارقان خودرو و فروشندگان اموال سرقتی در بازارها در نظر گرفته شود.

مشروح گفتگو با رئیس پلیس آگاهی تهران بزودی منتشر می‌شود .

توصیه‌های پلیس

- از پارک کردن خودرو در اماکنی که تردد در آنها فوق‌العاده کم است و فاقد دید و روشنایی کافی هستند، اجتناب کنید.

- هنگام ترک خودرو از بسته بودن درها و بالا بودن شیشه‌ها اطمینان یابید.

- حتی الامکان بویژه شب‌ها از پارکینگ‌های خصوصی و عمومی استفاده کنید.

- توقف‌های طولانی مدت در معابر به مصلحت نیست، لیکن در مواقع ناچاری حتما از تجهیزات ایمنی تاخیری همچون قفل، زنجیر، دزدگیر، سوئیچ مخفی، قفل عصایی، قفل پدال و... استفاده کنید.

- هنگام توقف‌‌های کوتاه مدت و لحظه‌ای، از رها کردن خودرو با درهای قفل نشده و سوئیچ روشن جدا خودداری کنید مانند هنگام خرید روزنامه.

- در توفقگاه‌های طولانی مدت مانند عزیمت به اماکن تفریحی، فروشگا‌ه‌های زنجیره‌ای و مطب پزشکان هرازگاه به خودروی خود سر بزنید.

- هنگام عزیمت به مراکز درمانی، بیمارستان‌ها و داروخانه‌ها یا رساندن مصدومان به درمانگاه‌ها از قفل بودن درها و به‌کارگیری تجهیزات لازم اطمینان حاصل کنید و درصورت امکان فردی را برای مراقبت در محل بگمارید.

- از پارک کردن خودرو در سطوح شیبدار خودداری کنید زیرا امکان حرکت دادن خودرو بدون نیاز به استارت زدن و روشن کردن آن تا مسافتی نسبتا طولانی برای سارقان فراهم می‌شود.

- در صورت خریداری کردن خودروهای گران‌قیمت حتما سوئیچ یدک و سوئیچ سوم را از فروشنده تحویل بگیرید.

- هنگام بارندگی‌‌های شدید یا بارش برف بیشتر از حد معمول به خودروهای خود بیشتر سرکشی کنید.

- هنگام خروج از پارکینگ مانند منزل یا مجتمع‌های مسکونی خود و بعکس (ورود به آن)‌ حتما خودرو را خاموش کرده و سپس به منظور باز کردن یا بستن در پارکینگ از خودرو پیاده شوید، زیرا بخصوص در فصل سرما، سارقان ضمن کمین در محل منتظر پیاده شدن شما از خودرو به حالت سوئیچ روشن هستند که با این کار فرصت لازم را به آنها نمی‌دهید.

- هنگام نقص فنی به تعمیرگاه‌های مورد اعتماد مراجعه کنید و همچنین از سپردن کلید به افراد غیرمطمئن پرهیز نمایید.

- از گذاشتن اشیای گران‌قیمت، اسناد و مدارک بویژه اسناد و مدارک خودرو در داخل آن خودداری کنید و صرفا در مواقع لزوم آن را حمل و پس از رفع نیاز به محل مطمئن بازگردانید.