مقصران قضیه کهریزک

در این گزارش 14 صفحه‌ای، با اشاره به روند تشکیل کمیته از سوی رئیس مجلس و دیدار با دادستان وقت عمومی انقلاب تهران، قاضی مرتضوی آمده است:

ابتدا در جلسه‌ای با حضور قاضی مرتضوی، گزارشی از روند دستگیری‌‌ها و بازداشتی‌ها ارائه شد. مرتضوی در این جلسه گفت هم اینک حدود 390 نفر بازداشت هستند که از این تعداد، حدود 250 نفر بازداشتی‌های میدانی صحنه اغتشاشات و 50 نفر بازداشتی‌های غیرمیدانی هستند.

در گزارش کمیته ویژه تصریح شده است، از وی در خصوص کشته شدن 3 تن از افراد بازداشت شده آقایان روح‌‌الامینی، ‌کامرانی و جوادی فر پرسیده شد. وی دلیل این مساله را بنا بر بررسی‌های انجام شده از سوی پزشکی قانونی مننژیت دانست و متذکر شد که با سرعت در بازداشتگاه‌ها عملیات واکسیناسیون مننژیت در حال انجام است.

در ادامه گزارش آمده است: هیات از مرتضوی پرسید، به چه دلیل دستگیرشدگان روز 18 تیرماه به بازداشتگاه کهریزک منتقل شدند که دادستان وقت ضمن مناسب و استاندارد دانستن این بازداشتگاه، ظرفیت نداشتن زندان اوین را اصلی‌ترین دلیل انتقال این بازداشت‌شدگان به کهریزک دانست. در این جلسه هیات، از دادستان وقت تهران خواسته شد اولا کسانی که دارای اتهام سنگینی نیستند هرچه سریع‌تر آزاد شوند، ثانیا تکلیف همه بازداشت‌شدگان براساس قواعد حقوقی هرچه سریع‌تر تعیین شود، ‌ثالثا اطلاع‌رسانی به خانواده‌ها با سرعت انجام پذیرد تا التهابات ناشی از نگرانی آنان کاهش یابد، رابعا براساس گزارش‌های رسیده تخلفاتی از ناحیه برخی ضابطین خصوصا در کهریزک وجود دارد، لذا هر چه سریع‌تر مسیر برخورد با آنان هموار گردد.

در گزارش کمیته ویژه با اشاره به دیدار اعضای این هیات با حدود 60 تن از بازداشت‌شدگان ‌که از کهریزک به اوین منتقل شده بودند آمده است: این افراد مجموعه آزارهای انجام شده را به اطلاع هیات رساندند که اهم آن آزارها عبارت بود از: زندانی شدن 147 نفر در یک مساحت کم، عدم وجود تهویه، فقدان آب و غذای مناسب، شنیدن فحش‌های رکیک، کلاغ‌پر رفتن همراه با ضرب و شتم، ‌همجواری با اراذل و اوباش و تحقیر شدن.

مخبر کمیسیون امنیت ملی گفت: پس از استماع سخنان بازداشت‌شدگان، کمیته در جمع سایر بازداشت‌‌شدگان حضور یافته و آنان نیز از روند دستگیری، بازداشت و انتقال به اوین ‌نظرات خود را با هیات در میان گذاشتند. مجموعه سخنان آنان نیز اظهار نارضایتی از روند دستگیری و برخوردهای نامناسب در بازداشتگاه‌ها بود. لیکن هیچ‌گونه شکایتی از زندان اوین و ماموران و مسوولان آن نداشتند.

کاظم جلالی در ادامه قرائت گزارش تاکید کرد: روز دوشنبه 19 مرداد ماه در پی تقاضای اعضای کمیته منصوب از ناحیه 2 تن از کاندیداها که پیگیر مسائل بازداشت‌شدگان پس از انتخابات بودند برای ملاقات با هیات در مجلس حضور یافتند و با اعضای کمیته ملاقات کردند. در این ملاقات، آنها ضمن تشریح دریافت‌های خود و گزارش‌های رسیده به آنان، مدعی شدند 69 نفر در حوادث اخیر کشته شده‌اند این هیات از آنان خواست لیست حاوی اسامی و مشخصات این افراد را ارائه دهند آنان نیز لیستی را متشکل از نام و فامیل ارائه کردند پس از آن از آنها خواسته شد مشخصات بیشتری را که قابل پیگیری باشد ارائه دهند و آنان نیز پذیرفتند ولیکن تا زمان تدوین این گزارش جز همان ورقه حاوی نام و فامیل افراد اطلاعات تکمیلی واصل نشده است.

اشتباه در انتقال زندانیان به کهریزک

جلالی در ادامه قرائت این گزارش در نتیجه‌گیری‌های به عمل آمده اعلام کرد: درخصوص بازداشتگاه کهریزک باید اذعان کرد از ابتدا این بازداشتگاه با کار ویژه نگهداری اراذل و اوباش و فروشندگان کلان مواد مخدر تشکیل شده بود که متاسفانه به مرور زمان سایر زندانیان نیزبه دستور مقامات قضایی به آن زندان راه می‌یابند.

مخبر کمیسیون تاکید کرد: کهریزک یک بازداشتگاه رسمی بوده و همه مسوولان قضایی از بالاترین رده از آن مطلع و حتی بازدیدهایی نیز داشته‌اند. لذا این‌که برخی مسوولان قضایی طی مصاحبه‌هایی از خود سلب مسوولیت نموده‌اند به هیچ وجه قابل پذیرش نیست. امروز بیش از همه دستگاه قضایی باید پاسخگوی ضعف‌ها و خلل‌های این بازداشتگاه باشد. در گزارش کمیته ویژه مجلس تصریح شده است؛ اصلی‌ترین دلیل ایجاد بازداشتگاه کهریزک، تادیب اراذل و اوباش خطرناک و هتک‌کنندگان به نوامیس مردم، متجاوزان به عنف و فروشندگان بزرگ مواد مخدر و مجرمان خطر ناک بوده لذا فارغ از بحث اغتشاشات پس از انتخابات، انتقال برخی مجرمان با جرم‌های دیگر به این بازداشتگاه فاقد توجیه است و در این خصوص نیز دستگاه قضا باید پاسخگو باشد.

در این گزارش همچنین آمده است : اعزام 147 تن از بازداشت‌شدگان اغتشاشات روز 18 تیرماه به چنین بازداشتگاهی به هیچ‌وجه قابل پذیرش نیست و براساس بررسی‌های به عمل آمده در روز 19 تیرماه به دستور دادستان وقت تهران این جمع از بازداشت شدگان به کهریزک اعزام می‌شوند.

مخبر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با اشاره به نتایج به دست آمده از مسائل مربوط به حوادث پس از انتخابات گفت : عملا دو ظلم بزرگ انجام شده که باید از بازداشت‌شدگان 18 تیرماه دلجویی شود. در این گزارش تصریح شده است: درخصوص کشته شدن 3 تن از بازداشت‌شدگان آنچه تاکنون قابل توجه است این است که، اساسا طرح مساله‌ای با عنوان مننژیت وجود نداشته و این افراد بر اثر عوامل متعدد از جمله ضرب و شتم جان خود را از دست داده‌اند.

لزوم تعیین تکلیف زندانیان

در گزارش کمیته ویژه مجلس بر ضرورت تعیین تکلیف بقیه زندانیان تاکید شده و آمده است: کمیته ضمن دفاع از کلیت نیروی انتظامی و قدرشناسی از زحمات پرسنل پرتلاش نیرو در صیانت از امنیت شهروندان، گزارش‌هایی از برخوردهای نامناسب برخی افراد نیروی انتظامی دریافت کرده است. در این خصوص لازم است سیستم‌های نظارت و بازرسی در این نیرو تقویت و از رفتارهای غیرمسوولانه جلوگیری شود. همچنین لازم است نیروی انتظامی از ابزارهای مناسب جهت برخورد با اغتشاشات برخوردار شود که سبب کاهش خسارت‌‌های جانی و مالی گردد، که در این خصوص نیاز است دولت و مجلس تمهیداتی را جهت تامین بودجه و تقویت نیروی انتظامی بیندیشند. این کمیته همچنین تاکید کرد لازم است تمامی بازداشتگاه‌ها زیر نظر سازمان زندان‌ها اداره شود و این سازمان موظف است در تمامی زمینه‌ها پاسخگوی شرایط زندان‌ها باشد.

این کمیته همچنین به علل به وجود آمدن این حوادث اشاره و تصریح کرده است: آنچه باید مورد توجه قرار گیرد آن است که از علل اصلی پدید آمدن این حوادث نباید غافل ماند و از جمله القای یک دروغ بزرگ به نام تقلب در انتخابات ریاست جمهوری و رفتارهای غیرقانونی که سبب ایجاد این حوادث شد و اگر همگان براساس چارچوب‌های قانونی مسیر خود را طی می‌کردند و اگر دو کاندیدای ریاست جمهوری به قانون‌شکنی، تحریک احساسات و عواطف مردم نمی‌پرداختند، امروز شاهد این‌گونه حوادث تلخ نبودیم که سبب هتک حرمت نظام مقدس جمهوری اسلامی و تضییع فرصت گرانسنگ حضور 40 میلیونی مردم در پای صندوق‌های رای شود. بی‌تردید آنان باید پاسخگو باشند و دستگاه قضایی درخصوص این‌گونه رفتارهای مجرمانه نباید بی‌اعتنا باشد.

واکنش نمایندگان

اما قرائت این گزارش با واکنش تعدادی از نمایندگان مواجه شد، طوری که سیداحمد لطفی نماینده اراک خطاب به لاریجانی گفت: بهتر بود قبل از اعلام این مطالب عاملان اصلی این ماجرا که باعث این فتنه و گرفتاری‌های بسیار برای مردم شده‌اند، شناسایی می‌شدند و به مردم معرفی می‌کردید. وی گفت: 8 ماه از انتخابات ریاست جمهوری گذشته و هنوز نیروی انتظامی ما کف خیابان هستند و کسی نیست به این عزیزان کمک کند و همیشه دنبال این هستند که مدیران و فرماندهان نیروی انتظامی را به دادگاه احضار کنند. وی افزود: آقای لاریجانی بهتر نبود قبل از این که این موضوع مطرح شود، عاملان اصلی که هنوز هم دست‌بردار نیستند به دادگاه احضار می‌شدند و مشکل حل می‌شد. لاریجانی گفت: قوه قضاییه باید همه ابعاد موضوع را مورد رسیدگی قرار دهد و تردیدی نیست.

ستار هدایت‌خواه، نماینده مردم بویراحمد و دنا نیز در تذکر دیگری گفت: رئیس مجلس باید آیین‌نامه داخلی مجلس را رعایت کند؛ در هیچ کجای آیین‌‌نامه، اختیاری به رئیس مجلس داده نشده است که چنین کمیته‌ای تشکیل دهد و گزارش به مجلس ارائه کند.

وی با اشاره به این که کسانی که شکایتی دارند باید به کمیسیون اصل 90 مراجعه کنند، گفت: این کمیته برخلاف قانون تشکیل شد و متاسفانه به اسم کمیته مجلس بود؛ در حالی که کمیته رئیس مجلس بود.

لاریجانی، رئیس مجلس در پاسخ به این تذکر، با ابراز تاسف از قضاوت زودهنگام این نماینده مجلس گفت: در طول 7 تا 8 ماه گذشته، مجلس بارها موضع خود را در برابر مسائل حساس و کلان طی بیانیه‌ها و صحبت بنده اعلام کرد، بنابراین چطور از یک فعل، شما این موضوع را به کل مجلس گسترش می‌دهید.وی افزود: این جفا به مجلس است که به خاطر گزارش کمیته، تمام خدمات مجلس را زیر سوال ببرید. نکته دوم که می‌فرمایید رئیس مجلس چنین حقی در تشکیل کمیته ویژه ندارد، از کجا می‌گویید ندارد، چون رئیس مجلس طبق ماده 21 و قانون اساسی وظایفی دارد.لاریجانی گفت: این کمیته براساس ماده 33 آیین‌نامه تشکیل می‌شود. ارائه این گزارش، با نظر مثبت برخی نمایندگان از جمله علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مواجه شد وی در جمع خبرنگاران گفت که این گزارش مبتنی بر واقعیت‌ها بوده است. وی با بیان این که اگر عوامل تحریک‌کننده این حوادث نمی‌بودند، شاهد چنین حوادث تلخی نبودیم، افزود: همان گونه که قول داده شده بود، این گزارش با مجموعه دقت‌هایی که به کار رفت، دقیق ارائه شد. فرهاد تجری، عضو کمیته ویژه مجلس نیز در گفتگو با «جام‌جم» ضمن اشاره به این که گزارش تا حد قابل قبولی تهیه شده بود، گفت: البته در برخی قسمت‌ها، کمیته از حدود قانونی خود خارج شده و وارد مباحثی شده که در صلاحیت آنان نبوده است. وی افزود، برخی موارد عنوان شده در گزارش ماهیتا قضایی است و باید این قوه به مسائل عنوان شده رسیدگی کند.

وی در ادامه از دستگاه قضایی خواست که با شناسایی خاطیان در هر رده و مقام (چه دولتی و غیردولتی)‌ برخورد قاطع شود.

ادعای کروبی کذب بود

کمیته ویژه مجلس با بررسی ادعای تجاوز جنسی در زندان کهریزک که از سوی کروبی مطرح شده بود، اعلام کرد: کمیته مجلس شورای اسلامی در این خصوص اقدامات جدی و بررسی‌های همه‌‌جانبه به عمل آورد تا جایی که از طریقی به اطلاع هیات رسید فردی که مورد آزار جنسی قرار گرفته، آماده است ماجرا را برای هیات بیان کند. ریاست مجلس شورای اسلامی به محض اطلاع از چنین مساله‌ای دستور دادند با تمهیداتی به دفتر خودشان دعوت و اعضای هیات با وی گفتگو کنند. این جلسه با حضور رئیس دفتر ریاست مجلس و حتی 2 تن از نمایندگان غیر عضو کمیته، آقایان کاتوزیان و مطهری تشکیل شد و کاملا برای همه حضار در جلسه آشکار شد که هیچ‌گونه آزار جنسی متوجه فرد مورد اشاره نشده و خود وی نیز قائل بود که مادرش درگیر یک توهم ذهنی است.

همچنین اعضای کمیته بررسی‌های دیگری داشته و هیات دبیرخانه شورای عالی نیز در این خصوص به تفصیل بررسی کرده و نتایج هر سه کمیته مجلس، قوه‌ قضاییه و دبیرخانه شورای عالی دقیقا منطبق بر هم بوده و آن، این که اعلام می‌شود ضمن بررسی‌‌های همه‌‌جانبه به هیچ موردی از آزار جنسی نرسیده و آن را قویا تکذیب می‌نماییم.