قاب خوانندگان
مجموعه مردمپسند
یکی از مجموعههای تلویزیونی خارجی که توانسته تا حدود زیادی با مخاطبان ارتباط برقرار کند، سریال داستانی «کلید اسرار» محصول ترکیه است که با محور قرار دادن داستانهایی با مضامین خاص، روایتی متفاوت از وقوع برخی حوادث عنوان میکند. مهمترین رکن «کلید اسرار» قصهمحوری است؛ قصهای که توسط یک راوی بیان و تحلیل میشود و براساس اتفاقاتی است که برای خانواده یا افرادی در سطوح مختلف جامعه پیش آمده. راوی با دادن یکسری اطلاعات اولیه، از بینندگان دعوت میکند داستان را تعقیب کنند.
این روش سبب میشود تا مخاطب بسرعت با برنامه رابطه برقرار کند، اما آنچه پیشتر از این بحث باید مورد توجه قرار گیرد، مضامین مطرح شده در این قصههاست. بیشتر این مضامین برگرفته از عمق اعتقادات و ریشههای عرفی موجود در جامعه است و از همین روست که بیننده بسرعت با محتوا ارتباط برقرار میکند.
«کلید اسرار» داستان را از جایی شروع میکند که شاید با شیوههای معمول آنچنان تطبیقی نداشته باشد. بدون مقدمه بسرعت به سراغ اصل ماجرا میرود و داستان را آغاز میکند. این سبب شده تا «کلید اسرار» از حاشیه دور شود و داستان عملا از همان ابتدا با عمق شروع شود. با همین شیوه است که این سریال داستانی به سرعت شخصیتهای منفی و مثبت را معرفی میکند. کمتر دیده میشود که شخصیتهای خاکستری در «کلید اسرار» وجود داشته باشند. آدمهای سفید با ظواهر مشخص، کلام نافذ، رفتار متعارف و متعادل معرفی میشوند و شخصیتهای سیاه، کاملا تیره، بدگفتار و بدرفتار مطرح میشوند. البته این کار برای یک برنامه تلویزیونی مناسب نیست چرا که از همان ابتدا داستان را لو میدهد. اما به دلیل روایی بودن قصه و طرح یک موضوع در مقدمه توسط راوی، کمتر فضا برای شخصیتپردازی وجود دارد این گرچه یک نقطه ضعف است اما خیلی قابلتوجه نیست. از دیگر موارد قابل طرح در کلید اسرار، نبود تعلیق است. یکی از اصول داستان پردازی و قصهگویی، تعلیق است.
تعلیق داستان را دامنهدار میکند؛ اما گویا نویسنده «کلید اسرار» قصد این کار را نداشته و هدف نهاییاش تنها بیان اتفاقات و وقایع پیشآمده برای مردم است. در «کلید اسرار» اهداف اخلاقی از همه چیز مهمتر است. کارگردان بشدت میخواهد نتیجهگیری اخلاقی کند. اما ضعف این بخش آن است که تاکیدات بیجای قصه، که مثلا چنین اتفاقی، چنان نتیجهای را در بردارد، سبب شده جذابیت آن کمتر شود اصولا در قصهپردازی، یکسره سراغ اصل رفتن و پرداختن به حاشیهها نمیتواند جذابیت ویژهای برای بیننده داشته باشد، با این حال، «کلید اسرار» توانسته از نظر محتوایی این جذابیت را ایجاد کند. یکی از نقاط ضعف این سریال، عدم دقت به ساختار است؛ باوجود آن که نوع محتوای داستان قادر است مخاطب را همراه کند، اما پیادهسازی بصری خیلی زیبا نیست. موسیقی این سریال یکی از نقاط قوت آن است و البته بازی بازیگران خیلی قابل توجه نیست. کاملا مشخص است که شخصیتهای منفی تصنعی بازی میکنند و کمترین حسی را به بیننده القا نمیکنند. این مساله سبب شده، «کلید اسرار» با نوسان مواجه باشد. به هر حال، این سریال باوجود نقصها و برخی بدسلیقگیها به خاطر قصههای روان و عامهپسندش، توانسته به سرعت با خانوادهها و مخاطبان خود ارتباط برقرار کند.
مجتبی شهریان
گفت و گو
