آنچه از موزه مجلس دیدیم

به گزارش خبرنگار جام جم آنلاین موزه مجلس شورای اسلامی که روزهای آخر تکمیل شدن خود را طی می‌کند، امروز با همکاری اداره اخبار و رسانه‌های گروهی مجلس شورای اسلامی مورد بازدید خبرنگاران پارلمانی قرار گرفت. در این بازدید موسی حقانی مدیر طرح موزه مجلس توضیحاتی برای خبرنگاران ارائه داد.
این بازدید حاشیه‌های جالبی به همراه داشت.

*موزه مجلس که در ساختمان مشروطه واقع شده که تصاویر و اسنادی از 150 سال اخیر به نمایش درآمده است.

* تالار رویدادها، تالار هدایا و تابلوهای نقاشی، تالار رجال سیاسی و روسای مجالس،تالار نمایندگان و قانونگذاری، تالار تحولات تاریخی،تالار تندیس و مجسمه،تالار وقایع دوران مشروطیت و تالار مجلس شورای ملی  و در نظر گرفتن غرفه دوره پهلوی، غرفه مدرسه و غرفه حضرت امام خمینی(ره) از نکات جالب این موزه است.

*در تالار رویدادها به کمک اسناد و عکس های تاریخی فضای سیاسی ایران در سالهای قبل و بعد از مشروطیت در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است.

* در تالار نهضت تحریم تنباکو و سران این نهضت و نهضت مشروطه ، تصاویری که هنوز به نمایش درنیامده است، در معرض دید علاقمندان قرار گرفته که تجمع مردم تهران در تشییع جنازه آیت الله میرزا حسن آشتیانی در 1320 هجری قمری ، سخنرانی علما در مجالس مذهبی ، تصاویری از مشروطه خواهان قزوین ، تجمع تعدادی از مشروطه خواهان مسلح در تهران ، تصویر آیت الله عظمیمیرزا محمدحسن شیرازی ، تصاویری از مداخلات بیگانگان در امور داخلی ایران ، تصاویری از تحصن مردم در مقابل سفارت انگلستان در زمان مشروطیت ، نامه علما به مضفرالدین شاه و تشریح  اهداف ایشان از درخواست مشروطیت و تشکر از اعطای آن ، سند فرمان مشروطه و تاسیس مجلس شورای ملی و تدوین نظامنامه مجلس از جمله این تصاویر است.

* در سالن رجال سیاسی تصاویری از میرزا حسین خان پیرنیا ، سید محمدصادق طباطبایی ، آیت الله طباطبایی ، آت الله بهبهانی ، حسن اسفندیاری (محتشم السلطنه) ، مظفرالدین شاه ، احمدشاه قاجار ، میرزا حسین خان سپهسالار، باقرخان (سالار ملی) و ستارخان (سردار ملی) قابل مشاهده است.

*در تالار هدایا  و تابلوهای نقاشی نیز برای نشان دادن اشیا و تابلوهای نفیس نقاشی 2 تالار در نظر گرفته شده است. در این تالارها هدایایی که به روسای مجالس و نمایندگان در سفرهای خارجی و آثار و اشیای مجلس، تابلوهای نقاشی و تابلوهای قدیمی از مجلس شورای ملی و فعالیت 100 ساله مجلس به نمایش درآمده است. در یک تالار هدایایی که روسای مجالس بخصوص روسای مجالس شورای اسلامی همچون هاشمی رفسنجانی، علی اکبر ناطق نوری و مهدی کروبی روسای مجالس اول تا ششم شورای اسلامی در سفرهای خارجی گرفتند، به نمایش در آمده است و در تالار دیگر تابلوهای نقاشی در معرض دید علاقمندان قرار دارد.

*در تالار نمایندگان و قانونگذاری تکاپوهای مجلس در دوران قبل و بعد از انقلاب در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است. آغاز فعالیت مجلس و  ایستادگی آن در مقابل بیگانگان،دفاع آیت الله سید حسن مدرس از حقوق مردم و جایگاه مجلس ، افول جایگاه مجلس در دوران دیکتاتوری رضاخانی و محمدرضا پهلوی و تصویب قراردادهایی نظیر قرارداد نفتی 1933 ، قرارداد کنسرسیوم ، لایحه کاپیتولاسیون ، لایحه انتزاع بحرین از ایران و... ، احیای جایگاه مجلس پس از انقلاب اسلامی و ایستادگی مجلس در مقابل استکبار جهانی و دفاع از حقوق ملت ایران و ملل اسلامی و... بخشی از موضوعاتی است که به شکل مستند در این تالارها ارائه شده است.

*در تالار تندیس و مجسمه، تندیس های شبیه سازی شده از شخصیت های تراز اول نهضت تنباکو ، نهضت مشروطه و مجلس شورای ملی به چشم می خورد.
در این میان ماکت و تندیس سید جمال الدین اسدی آباد، آیت الله سید حسن مدرس ، آیت الله طباطبایی، آیت الله بهبهانی قابل مشاهده است.
ماکت‌هایی از آیت الله میرزا محمد حسن شیرازی و آیت الله محمد کاظم خوانساری، حضرت امام خمینی(ره) نیز تهیه شده است.
همچنین در این تالار در غرفه دوران پهلوی مجسمه رضاشاه که مجلس را طویله می‌نامید، مجسمه تیمور تاش وزیر دربار رضاشاه که رضاخان در مورد وی می گفت «حرف تیمورتاش حرف من است» و مجسمه سردار اردشیر جی معروف به سرجاسوس انگلستان موجود است.
همچنین در این تالار غرفه ای برای سید حسن مدرس در نظر گرفته شده که تندیس وی در اتاق محل کارش در مجلس می باشد و تندیس امام خمینی نیز در بخشی از این تالار قابل مشاهده است.

*در تالار مجلس شورای ملی ، صحن اصلی مجلس شورا که خود تاریخ مجسم این نهاد است از بخش های قابل توجه موزه مجلس است که بازدیدکنندگان را در حال و هوای تاریخی مجلس قرار می دهد.

*در موزه مجلس تصاویر و اسنادی از 24 دوره مجلس ملی از زمان مظفرالدین شاه تا پایان پهلوی دوم به نمایش درآمده است. آنچه در این بین قابل ملاحظه است متن استیضاح رضاخان توسط عده ای از نمایندگان از جمله سید حسن مدرس می باشد.
در این متن استیضاح که امضای مدرس در آن وجود دارد، «سوء سیاست نسبت به داخله و خارجه، قیام و اقدام علیه قانون اساسی و حکومت مشروطه و توهین به مجلس شورای ملی و تحویل ندادن اموال مقصرین و غیره به خزانه دولت» از جمله دلایل استیضاح  رضاخان ذکر شده است.

* تصاویری از ترورهای ناموفق سید حسن مدرس و بستری شدن وی در بیمارستان از دیگر حاشیه‌های این موزه است.

*در این موزه گزارش ویژگی اخلاقی و گرایش سیاسی نمایندگان در آستانه انتخابات مجلس شورای ملی جهت انتخاب نمایندگان طرفدار رضاخان دیکتاتور توسط تیمورتاش وزیر دربار پهلوی و نفر دوم حکومت نیز به نمایش درآمده است.
گویا تیمورتاش در آن مقطع زمانی و قبل از انتخابات مجلس، لیستی از همه نمایندگان تهیه می‌کرد و جلوی اسامی نمایندگان سه عبارت می‌نوشت که موافق، مخالف، با ملاحظه، بی ملاحظه، احمق، بدبخت، فایده خواه، منتظر وعده، ملی، مجنون، وسط ، وسط ملی، جوان، موذی از جمله عباراتی بود که وی برای نمایندگان در نظر می‌گرفت و به رضاشاه می‌داد.
وی برای آیت الله مدرس سه عبارت مخالف، عاقل و لجوج و برای مصدق سه عبارت مخالف، مجنون، ملی را ذکر کرد.
تیمورتاش در اواخر عمرش مورد غضب رضاخان واقع شد و به زندان افتاد و عاقبت در زندان فوت کرد.

*تصویری از رضا شاه در زمان قزاقی و نگهبانی وی در سفارت هلند که عبارت «دیکتاتوری که مجلس را طویله می‌نامید» بر روی آن درج شده، از دیگر نکات جالب این موزه است.

*نمایش اعتبارنامه برخی از نمایندگان 24 دوره مجلس شورای ملی و هشت دوره مجلس شورای اسلامی از جمله اعتبارنامه شهید محمدعلی رجایی ، شهید مصطفی چمران از دیگر نکات جالب این موزه است.

*از مهرماه 1285 شمسی که ایران صاحب مجلس شد ساختمان مشروطه مجلس بنا نهاده شد و راه اندازی موزه مجلس برای اولین بار در سال 1310 در حد محدودی صورت گرفت. ساختمان مجلس شورای ملی که 24 دوره مجلس از زمان مظفرالدین شاه تا پایان حکومت پهلوی، در آن برگزار شده تا کنون 3 بار در معرض آتش سوزی قرار گرفت که 2 بار آن قبل از انقلاب اسلامی بود و یک بار نیز بعد از انقلاب اسلامی بود. این ساختمان سوخته، بازسازی شد.

یوسف اسدی- خبرنگار جام جم آنلاین