فلوراید نه کم نه زیاد

کنترل تلویزیون را در دست بگیرید و آنرا روشن کنید لازم نیست بیشتر از چند دقیقه منتظر بمانید تا بشنوید: «خمیردندان حاوی فلوراید».حتما تا به حال برای شما هم این سوال پیش آمده است که ماهیت اصلی فلوراید

کد خبر: ۳۰۲۶۵

و لزوم استفاده از آن در خمیر دندانها چیست که اینقدر راجع به آن تبلیغ می شود. برای یافتن پاسخ این پرسش باید به سال 1901میلادی سفر کنید در آن سال یک دندانپزشک جوان امریکایی به نام مک کی متوجه شد که رنگ دندانهای برخی از بیمارانش سفید و طبیعی نیست . تنها حدسی که او می توانست در مورد تغییر رنگ دندانهای بیماران خود بزند این بود که نوع تغذیه آنها در این تغییر رنگ تاثیری نداشته چرا که هر کدام از آنها یک جور غذا می خوردند. او حدس زد آب آشامیدنی باعث این مشکل شده است . با به میان آمدن این فرضیه و ارائه آن در سال 1925 تصمیم گرفته شد که در آن منطقه از سرچشمه دیگری غیر از آنچه قبلا بود برای آشامیدن آب استفاده شود و نتیجه جالب این پدیده هفت سال و نیم بعد توسط مک کی گزارش شد: دندانهای مردم به طور واضحی روشن تر شده بود! دقیقا سی سال پس از تحقیقات مک کی مشخص شد که آنچه در آب آشامیدنی موجب تیرگی دندانها شده ازدیاد عنصری به نام فلوئور بوده است .فلوئور یکی از چهار عنصر غیرفلزی گروه هالوژنها است که به دلیل قدرت ترکیبی زیاد به صورت خالص کمتر یافت می شود. از سال 1900میلادی مشخص شده بود که فلوئور مقاومت دندان را تا حدودی افزایش می دهد. برخی از این دلایل عبارتند از:
1- تاثیر فلوراید بر کریستالهای هیدروکسی آپاتایت منیا و کم کردن قابلیت حل شدن آنها.
2- تاثیر بر باکتریهای پلاک دندانی و مهار تخریب آنها.
3- تغییر اندازه و شکل دندان و کاهش شیارهای روی آن.
به همین خاطر بود که عده ای به این فکر افتادند برای بیماران خود فلوراید تجویز کنند این کار به دو صورت انجام گرفت . یکی به حالت موضعی و دیگری با اضافه کردن فلوئور به آب مصرفی یا غذاها و مواد دارویی عمده ترین موادی که فلوئور به آنها اضافه می شد آب آشامیدنی ، نمک خوراکی ، شیر، شکر، قرصها و شربتها بود. استعمال موضعی به شکل محلول ورنی ژله خمیر دهان شویه مالیدن به نخ دندان ، اضافه نمودن به فیشور سیلنت هم روشهای دیگر بود. خوب تا اینجای کار همه چیز عالی و بدون نقص پیش می رفت اما بالاخره با تحقیقات مک کی مشخص شد که استفاده بیش از اندازه از فلوئور آنقدرها هم خوب نیست و باعث ایجاد عوارض مختلفی خواهد شد. این عوارض شامل مسمومیت حاد، فلوئور وزیس فلج کننده و فلوئورزیس دندانی و مشکلاتی مشابه است . مسمومیت حاد و شدید که غالبا بر اثر ازدیاد ناگهانی فلوئور در آبهای آشامیدنی ایجاد می شود به علائمی مثل سرگیجه اسهال درد معده بی حالی و در نهایت مرگ منجر می شود. (در چنین مواردی بهترین کار این است که بلافاصله به تخلیه محتوای معده خود اقدام نموده و پس از مصرف داروهای آنتی اسید سریعا به بیمارستان مراجعه نمایید). علاوه بر مسمومیت حاد مسمومیت مزمن نیز وجود دارد که در اشخاص با مصرف مداوم فلوئور دیده می شود. درکنار علائم گوارشی همچنین فلوئور قادر است بر روی دندانها نیز اثرات نامناسبی باقی گذارد از جمله کم شدن شفافیت دندان ، ایجاد لکه های مات سفید یا زرد و قهوه ای با همه این اوصاف به جهت کامل نبودن پژوهشها بر روی فلوئور هنوز نظریه قاطعی راجع به آن وجود ندارد چه در مورد ازدیاد مصرف و چه عدم استفاده از آن . به عنوان مثال در موردخانمهای باردار عده ای معتقدند که باید در مناطقی که فلوراید آب آشامیدنی کم است برای آنها قرص های مخصوص حاوی فلوئور تجویز شود در حالی که برخی دیگر کاملا با این عقیده مخالفند و این طور می گویند که چون دوره آهکی شدن دندانها غالبا بعد از تولد است لزومی به مصرف فلوراید وجود ندارد. به هر حال هر شخصی با در نظر گرفتن شرایط موجود می تواند وضعیت خود را از لحاظ نیاز یا عدم نیاز به فلوراید مورد بررسی قرار داده و سپس برای دندانهای خود تصمیم گیری کند البته کار را باید با راهنمایی دندانپزشک انجام داد. چون در صورت عدم توجه ممکن است بعدها عوارض جبران ناپذیری به بار آید. خب ، بعد از خواندن مطالب بالا حتما سری به آینه زده و یک لبخند ملایم بزنید. فراموش نکنید با توجه به این که کشور ما از لحاظ کنترل میزان فلوراید چه در آب آشامیدنی و چه در خمیردندانها و محلول های شوینده تا به حال به خوبی عمل کرده بعید به نظر می رسد که مشکل چندانی از این لحاظ متوجه دندانهای شما باشد اما براساس ضرب المثل قدیمی علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد چه بهتر که از همین امروز به فکر دندانهای خود باشید.