مخاطب نردبان کیست؟
شبکه 3 سیما مدتی است که برنامه نردبان را با موضوع نوجوانان و مسائلی که آنها در سن حساس بین 12 تا 18 سال با آن مواجه هستند پخش میکند. ساختار این برنامه مجلهای است. حتی گرافیک آن به صورتی طراحی شده است که تصاویر لابهلای مجلهای با خطوط مشکی ورق میخورد، انگار که بیننده یک مجله تصویری را ورق میزند.
این شکل برنامه برای اهل فن و آنهایی که با ساختارهای مختلف برنامهسازی آشنا هستند خوب است و میتواند برای آنها جذاب باشد و آنها را پای برنامه بنشاند، اما برنامهای مثل «نردبان» حتما برای عموم مخاطبان ساخته شده است؛ مخاطبانی که «جذابیت» برای آنها مفهومی دیگر دارد. آنها نمیتوانند با پیچیدگیهای تصویری همراه شوند. البته نردبان پیچیدگی تصویری ندارد. خیلی هم ساده است و شاید همین سادگی آن را پیچیده کرده است. چون در خلال این سادگی، مخاطب نردبان گم شده است.
این برنامه معلوم نیست برای مخاطب با سواد عمومی ساخته شده است یا مخاطب با سواد بالا و یا مخاطبان عام را مد نظر دارد؟ مراد از مخاطب عام مخاطبانی است که تلویزیون برای او جای کتاب، مجله، روزنامه و... را هم گرفته و او از طریق تلویزیون آموزش هم میبیند. اگر نردبان برای این گروه ساخته شده است که تا حدی میتوان آن را موفق دانست. هرچند مخاطب عام بیشتر دوست دارد برنامههای آموزشی را از طریق نمایش فراگیرد و نردبان بخش نمایشی ندارد. نردبان در انتخاب مخاطب سردرگم است؛ این برنامه در شبکه 3 ساخته و پخش میشود؛ شبکهای که در ظاهر برای مخاطب جوان است اما نردبان نمیتواند نوجوان و جوان را جذب کند، چون هیچ برای این گروه سنی جذابیت تصویری ندارد. چند مجری، ورق خوردن تصاویر و... نمیتواند مخاطب نوگرای جوان را مجذوب خود کند. از طرفی این گروه از مخاطبان برنامههایی مثل نردبان را از گروه برنامههایی میدانند که والدین را به آنها مشکوک میکند. شاید به همین دلیل است که برنامههایی مانند نردبان باید به صورت کاملا غیرمستقیم به دنیای جوانان وارد شوند.
نردبان را میتوان برنامهای برای والدین دانست که به آنها مثلا در زمینه مواد مخدری که فرزندان آنها را تهدید میکند آگاهی میدهد. اما در این مورد هم میتوان این اشکال را به نردبان گرفت که محتوا و شکل این برنامه با هم همخوانی ندارند. محتوا برای بزرگسالان است و شکل برای جوانان. با همه اینها ساخت برنامههایی مانند نردبان راه پرآزمون و خطای برنامهسازی برای نوجوانان و جوانان را هموار میکند و سازندگان چنین برنامههایی کمکم راه درست برنامهسازی را میآموزند و بتدریج مخاطب اصلی خود را پیدا میکنند.
گفت و گو
