ونزوئلا در برابر کلمبیا

رابطه بین او دو رییس‌جمهور همواره با تنش‌هایی روبرو بوده است و از زمانی که کلمبیا در ماه ژوئیه اعلام کرد مجوز افزایش شمار نیروهای نظامی آمریکا در پایگاه‌های نظامی خود را صادر کرده است تنش‌ها دچار پیچیدگی بیشتری نیز شده است اما با این وجود هر دوی این مقامات همواره سعی کرده‌اند هیچگاه شمشیر خود را برای هم از رو نبندند حتی در مواقعی که مجادلات کلامی به شدت بالا گرفته بود.

اکنون نیز یکی از همین مواقع است. ونزوئلا سه‌شنبه گذشته دو پل عبوری بر روی رود تاخیرا که بین دو کشور جریان دارد را از بین برد که میتواند تبعات زیادی برای روابط دو کشور داشته باشد.در همین راستا روز جمعه گذشته کلمبیا اعلام کرد در تله رودررویی نظامی نخواهد افتاد اما گمان می‌رود درگیری‌های پراکنده نظامی در حد درگیری‌های اخیر دو کشور باز هم به وقوع بپیوندد.

السا کاردوزو، از کارشناسان روابط بین‌الملل دانشگاه متروپلیتن کاراکاس، پایتخت ونزوئلا در این رابطه می‌گوید: هر اتفاقی می‌تواند به خطری جدی بینجامد. او می‌افزاید: گاهی تخریب یک پل نیز می‌تواند شرایط را دشوارتر کند. ما بسیار نگران هستیم.

این آخرین اتفاقی بود که به چاوز اجازه داد تا خطاب به ارتش خود بگوید برای یک جنگ آماده باشند تا در برابر حمله امریکا از طریق خاک کلمبیا مقاومت کند. اوریبه هفته پیش عاقبت توافقنامه همکاری ده ساله با آمریکا برای گسترش شمار نیروهایش در 7پایگاه نظامی کلمبیا را امضا کرد.کلمبیا نیز در این بین مدعی است ونزوئلا در برخورد با قاچاقچیان مواد مخدر با مسامحه برخورد می‌کند و قاچاقچیان از این کشور به عنوان مرکز ترانزیت استفاده می‌کنند و علاوه بر این، ونزوئلا در برخورد با گروه شورشی چپ کلمبیا موسوم به فارک و ارتش آزادی‌بخش موسوم به الن کوتاهی می‌کند. کلمبیا مدعی است گروه الن پایگاه‌های پشتیبانی‌ای در داخل خاک ونزوئلا دارد.

اول نوامبر بود که 2 سرباز ونزوئلایی توسط ایستگاه‌های بازرسی مرزی کلمبیا کشته شدند. 10 نفر از اعضای تیم فوتبال آماتور کلمبیا در نزدیک مرز به گروگان گرفته شده و سپس به قتل رسیدند.ونزوئلا 3 مرد شامل دو کلمبیایی و یک ونزوئلایی را به جرم جاسوسی برای کلمبیا دستگیر کرده است و هفته پیش نیز آژانس اطلاعاتی کلمبیا چهار نفر از اعضای گارد ملی ونزوئلا را که توسط قایق موتوری وارد محدوده مرزی کلمبیا شده بودند، دستگیر کرد.

با وجود تمامی این اتفاقات در هفته‌های اخیر این انفجار پل‌ها بود که دوباره از خاکستر تنش‌های بین دو کشور شعله‌ای برانگیخت.

گارد ملی ونزوئلا سه شنبه گذشته تخریب پل‌ها را تایید کرد و مدعی شد این پل‌ها برای عبور غیرقانونی قاچاقچیان مواد مخدر کلمبیایی و شبه‌نظامی‌های راست‌گرا برای ورود غیرقانونی به محدوده این کشور مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

آلفردو رانگل، تحلیلگر مستقل در این باره می‌گوید «انفجار پل‌ها در راستای یک کینه‌توزی حساب شده بود.»دولت کلمبیا نیز انفجار این دو پل را حمله‌ای یک‌سویه علیه جمعیت غیرنظامی منطقه خواند و تاکید کرد «این مساله می‌تواند در سازمان کشورهای آمریکایی و شورای امنیت سازمان ملل بررسی شود.»

روز جمعه وزیر دفاع کلمبیا دستور داد تعداد گشت‌های نظامی در منطقه رودخانه اراوکا درجنوب منطقه‌ای که دو پل منهدم شده قرار داشتند، افزایش یابد.

فرانچسکا راموس، مدیر بخش تحقیقات مرکز یونیورسیداد دل‌روزاریو در بوگوتا، پایتخت کلمبیا می‌گوید «چیزی که خطرناک است این است که هر حرکتی از سوی هر دو طرف به مثابه اقدامی خصمانه تلقی می‌شود.»

نگرانی چاوز

استفاده ارتش آمریکا از پایگاه‌های نظامی کلمبیا نشانه‌هایی از خطر برای دولت چپگرای چاوز فرستاده است. او آشکارا دستور به کاهش روابط تجاری دو طرف داده و روابط دیپلمایتک با کلمبیا را نیز به حال تعلیق درآورده است.

دولت‌های کلمبیا و آمریکا وجود اراده‌ای برای حمله به کشوری ثالث را رد کرده‌اند و اعلام داشته‌اند تنها هدف آنها مقابله با قاچاقچی‌های مواد مخدر و شورش‌های خانگی کلمبیا است.

با این حال چاوزهفته گذشته به اوباما هشدار داد: «اشتباه نکنید و در تخاصمی آشکار با ونزوئلا از کلمبیا استفاده نکنید.»منتقدین معقتدند چاوز از رابطه کلمبیا و آمریکا برای سرپوش گذاشتن بر مشکلات داخلی کشورش استفاده می‌کند.

کمبود منابع انرژی و آب باعث کاهش محبوبیت چاوزشده است. اخبار اقتصادی نیز بدتر از آن چیزی است که انتظار می‌رفت. این کشور با کاهش 4.5 درصدی تولید ناخالص ملی روبرو است. در همین رابطه موسسه آمارگیری کاراکاس در اکتبر سال جاری میلادی در روزنامه ال‌یونیورسال اعلام کرد میزان محبوبیت چاوز از 46درصد نیز پایین‌تر رفته است. این در حالی است که این میزان یک ماه پیش از آن 53 درصد بود و نکته دیگر آنکه 80 درصد جامعه آماری نیز عنوان کردند مخالف درگیری نظامی با کلمبیا هستند.

روابط تجاری نزدیک

با وجود همه مشکلات دوکشور روابط نزدیکی با هم دارند. به‌رغم تمام اصطکاک‌ها کلمبیا و ونزوئلا همچنان دومین شریک تجاری هم هستند و نکته جالب این که اولین شریک تجاری هردو کشور نیز ایالات‌متحده امریکا است و به گفته مایک شیفر، از کارشناسان مسائل آمریکای‌لاتین در بنیاد گفتگوی درون آمریکایی واشنگتن «دو کشور همچنان به شدت به هم نیاز دارند.»راموس نیز می‌گوید: من گمان نمی‌کنم جنگی بین دو کشور صورت بگیرد اما وقوع درگیری نظامی اتفاقی بین دو کشور می‌تواند به جنگی تمام عیار بین دو کشور مبدل شود. او می‌افزاید: مرز بین دو کشور با وجود گروه‌های شبه‌نظامی غیرقانونی، افزایش حضور نظامی و واکنش‌ها نسبت مذاکرات، وضعیت را حساس‌تر کرده است. این منطقه یک منطقه عادی نیست. به نظر می‌رسد حل این مشکل نیاز به کمک خارجی دارد. برخی ناظران امور اعتقاد دارند رهبران دوکشور بدون دخالت عنصر سومی توانایی فائق آمدن بر مشکلات بین دو کشور را ندارند.شیفر تاکید دارد « اگر شرایطی وجود داشته باشد که برای حل آن نیاز به کمک خارجی باشد این شرایط دقیقا همان است چرا که عدم اطمینان در طرفین بسیار عمیق است.»برزیل در این زمینه پیشنهاد پادرمیانی داده است اما چاوز پیشنهاد دخالت کشور سوم را رد کرده و عنوان کرده است در هر صورت این معضل را در چارچوبی دوجانبه حل خواهد کرد.با این حال یکشنبه گذشته فرانسیسکو آریاس کاردناس، معاون وزیر امور خارجه ونزوئلا اعلام کرد این معضل می‌تواند در اجلاس دوازده جانبه کشورهای آمریکای‌جنوبی مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

به نظر می‌رسد هر دوی این رهبران در اجلاس روز 26 نوامبر در اجلاس تغییرات آب و هوایی در برزیل شرکت کنند اما هردوی آنها اعلام کرده‌اند هیچ دیدار دوجانبه‌ای با یکدیگر نخواهند داشت.

منبع: کریستن ساینس مانیتور