روزهای تاریک قالی کرمان

رئیس اتحادیه فروشندگان فرش کرمان در گفتگو با «جام‌جم» با ابراز نارضایتی از وضعیت موجود گفت: در گذشته صادرات فرش کرمان وضعیت مطلوبی داشت به‌گونه‌ای که طی سال‌های 74 و 75 ماهانه حدود 25هزار متر قالی از کرمان به کشورهای خارجی صادر می‌شد ولی اکنون این رقم به طرز چشمگیری کاهش پیدا کرده است. محمدرضا وزیری نسب با اشاره به این‌که درگذشته فرش برای خریدار یک سرمایه محسوب می‌شد، افزود: در شرایط کنونی به دلیل متغیر بودن قیمت، فرش ارزش سرمایه ای خود را برای خریدار از دست داده است.

وی بااشاره به این‌که بسیاری از قالی‌باف‌ها به دلیل نداشتن سرمایه و مشکلات مالی تولیدات خود را ارزان می‌فروشند، افزود: دولت باید با دادن تسهیلات بانکی به تک باف‌ها، آنها را حمایت کند تا آنها مجبور نباشند به دلیل مشکلات مالی، حاصل ماه‌ها تلاش و فعالیت خود را ارزان بفروشند. این فعال صنعت فرش استان کرمان با انتقاد از نحوه پرداخت تسهیلات بانکی به منظور حمایت از صنعت فرش به برخی از افراد افزود: متاسفانه این وام‌ها به اسم فرش دریافت و در بخش‌های دیگر هزینه می‌شود.

وی با اشاره به رویکرد اشتباه صادرکنندگان فرش کرمان در گذشته گفت: بافت قالی‌های بی‌کیفیت طی سال‌های 1360 تا 1375 به خاطر سود خوب و ارزآوری که از صادرات به کشورهایی چون ایتالیا در پی داشت باعث شد که از شهرت کیفیت قالی کرمان کاسته شود. وزیری نسب با اشاره به این‌که صادرکنندگان فرش کرمان دیگر نمی‌خواهند به راهی که در آن سال‌ها در پیش گرفتند برگردند، گفت: اگر چه در حال حاضر فرش کرمان 15درصد تولید گذشته را دارد ولی کیفیت آن بسیار بهتر شده است که حکایت از تغییر رویکرد بافندگان به سمت بافت قالی‌های با کیفیت بالا است. وی افزود: در حال حاضر به دلیل واردات فرش‌های نامرغوب به کشور با قیمت‌های بسیار پایین، تولید داخلی در معرض خطر قرار گرفته است.

رویکرد دولت

در حالی که بسیاری از دست‌اندرکاران صنعت فرش استان کرمان از وضعیت موجود بازار فرش ابراز نارضایتی و نگرانی می‌کنند، معاون بازرگانی داخلی سازمان بازرگانی استان کرمان به‌عنوان متولی صنعت فرش کرمان از برنامه‌ریزی برای به پایان رسیدن روزهای تاریک صنعت فرش کرمان سخن گفت. مصطفی زریسفی با اشاره به این‌که خدمات دولت به مجموعه فرش خیلی بیشتر از گذشته شده است، گفت: در حال حاضر دولت برای بافندگان فرش بیمه درمانی و بازنشستگی در نظر گرفته که بی‌سابقه است.

معاون سازمان بازرگانی استان کرمان با اشاره به پرداخت حدود 8 میلیارد تومان تسهیلات بانکی در سال 86 به بافندگان فرش کرمان گفت: متاسفانه طی دو سال گذشته به دلیل تامین نشدن اعتبارات هیچ‌گونه تسهیلاتی توسط بانک‌ها پرداخت نشده است. وی با اشاره به طرح شناسنامه‌دار کردن فرش برای حفظ حق مالکیت معنوی و کپی نکردن از روی نقشه‌ها گفت: در حال حاضر نقشه‌های فرش توسط طراح آنها ثبت می‌شود و اتحادیه شرکت‌های تعاونی تولیدکنندگان فرش دستباف روستایی و عشایری استان کرمان به عنوان متولی شناسنامه‌دار کردن فرش‌های استان‌های کرمان و هرمزگان انتخاب و برای تعداد زیادی از فرش‌ها شناسنامه صادرکرده است. زریسفی افزود: بعضی از کشورهای خارجی با کپی برداری از طرح قالی‌هایی همچون کرمان و تولید فرش‌هایی با مواد اولیه نامرغوب و قیمت‌های بسیار ارزان که حتی تا یک‌سوم قیمت تولید داخلی می‌رسد باعث رکود بازار داخلی و خارجی فرش دستباف ایرانی شده‌اند. وی همچنین با اشاره به این‌که به دلیل شناسنامه‌دار نبودن بسیاری از فرش‌های تولید داخلی هیچ مرجع بین‌المللی با این کشورها برخورد نمی‌کند از عزم وزارت بازرگانی و مرکز ملی فرش برای شناسنامه‌دار کردن فرش‌ها و مشخص کردن جایگاه آنها در سطح بین‌المللی خبرداد.

بی توجهی به سلیقه مصرف‌کنندگان

یکی از مشکلات اصلی فرش کرمان عدم توجه به ذوق و سلیقه خریداران و هماهنگ نبودن تولیدات براساس نیاز روز آنها ست. معاون بازرگانی داخلی سازمان بازرگانی استان کرمان با اشاره به این که بسیاری از تک‌بافان براساس نقشه‌ها و طرح‌های قدیمی اقدام به بافت فرش می‌کنند، گفت: در حال حاضر سلیقه مصرف‌کنندگان به سمت فرش‌های با نقوش ساده تغییر پیدا کرده است و دیگر نقش‌های قدیمی و شلوغ را نمی‌پسندند. زریسفی افزود: تک‌باف‌ها باید نقشه‌های فرش را براساس سلیقه و نیاز کنونی مصرف‌کننده انتخاب کنند تا برای فروش و عرضه آن در بازارهای داخلی و خارجی با مشکل مواجه نشویم.

سود فرش در جیب واسطه‌ها

بالا بودن قیمت فرش دستباف کرمان در بازار باعث کاهش چشمگیر فروش آن شده است، عاملی که ناشی از نقش واسطه‌ها و دلال‌ها در تعیین قیمت فرش و دستمزد بافنده است.طی سال گذشته رشد کاذب قیمت فرش دستباف کرمان توسط واسطه‌ها باعث ضربه زدن به صادرات آن شد. در آشفته بازار فرش کرمان به دلیل عدم نظارت سازمان بازرگانی برقیمت فرش و نبود تعرفه مشخص، واسطه‌ها و دلال‌ها فرش را به هر قیمتی که می خواهند از بافنده‌ها می‌خرند و در بازار می‌فروشند و در این میان بافندگان مجبورند برای رفع مشکلات مالی حاصل ماه‌ها تلاش خود را به هر قیمتی که آنها می گویند عرضه کنند.

معاون بازرگانی داخلی سازمان بازرگانی استان کرمان در این‌باره به رایزنی‌های صورت گرفته با فعالان فرش استان کرمان اشاره کرد و گفت: ما مذاکرات زیادی را با دست‌اندرکاران تولید، تجارت، اتحادیه‌ها و دستگاه‌های فعال در صنعت فرش برای قیمت گذاری و مشخص کردن دستمزد بافنده انجام دادیم، ولی متفاوت بودن نقشه، مواد و طول و عرض فرش باعث شد برای تعیین دستمزد بافنده‌ها که یک کار هنری، تجربی و مهارتی است توافقی صورت نگیرد.

زریسفی با اشاره به تشکیل اتحادیه بافندگان فرش خانگی برای پشتیبانی و تعیین قیمت فرش و دستمزد بافنده ابراز امیدواری کرد، قیمت‌هایی که این اتحادیه تعیین می‌کند توسط فعالان فرش رعایت شود.

کرمان - حکمت قاسم خانی - خبرنگارجام‌جم