در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارشی از برنامه رادیویی بربال یاد
در جستجوی کیمیای سعادت
چند صباحی است که رادیو ایران با پخش ویژهبرنامههای مختلف صبحگاهی سعی دارد خلوص را به مردم یادآوری کند. از ذکر و تقوا بگوید و درهای باز توبه. در این بین، ویژهبرنامه «بر بال یاد»، نهتنها از لحظه آمادگی دلهای مردم برای رفتن به میهمانی خانه خدا میگوید، بلکه تشنگان معرفت را به سرچشمه وصال نوید میدهد و به شرح زندگی انسانهای موفقی میپردازد که منششان، الگویی است برای کسانی که دنبال فیض و کمال میگردند.
صبح یک روز قشنگ پاییزی است. اینجا ساختمان شهدای رادیو، استودیوی 18 است. برنامه «بر بال یاد» کاری از گروه اندیشه رادیو ایران در حال ضبط است.
داخل استودیو، مرتضی حافظی با آرامش خاصی متن میخواند. حمید بیرانوند، سردبیر و تهیهکننده برنامه، مشغول انتخاب موسیقی برای برنامه و در انتظار صدابردار برنامه است. وقتی مهیار نجفی، صدابردار وارد استودیو میشود، ضبط برنامه هم آغاز میشود.
احساس میکنی در بهترین قطعه زمین ایستادهای. آرم برنامه، با اجرای پراحساس حوریه صداقتی و سعید توکل، این حس را در تو به وجود میآورد که باید گلهای زیادی بشکفند تا امواج متولد شوند و همصدا با تو ذکر خدا را بگویند. پس از آن، مرتضی حافظی با صدای رسایش میگوید: «به نام خالق سبحان، یگانه عزیز مهربان، یکتا محبوبی که در مهربانی با بندگان و آفریدگان همتا ندارد. همان معبود مهرگستر و مهرورز. درود و سلام بر رسول عزیز اسلام، حضرت محمد مصطفی(ص) و اولاد پاک و طاهرینش ائمهمعصومین. سلام بر شما حقیقتجویان راه راستی و رهایی، شما عزیزان همراه همیشگی. برنامه بر بال یاد را آغاز میکنیم. با ما همراه باشید.»
مطمئن هستم که اگر آن موقع سحر رادیو روشن باشد، از صدای حافظی حس خوبی به شنوندگان دست میدهد. اینکه کسی در آن موقع شب بیدار است و فرصت آشتی با خدا را به آنها یادآوری میکند. حس زیبایی است. بعد از پخش یک موسیقی لطیف، حافظی چند بیت در مدح حضرت مهدی(عج) میخواند. پس از آن، کارشناس برنامه آقای سلیمی درباره آراسته شدن انسان به فضایل اخلاقی از دیدگاه قرآن صحبت میکند؛ اینکه یکی از فضایل اخلاقی این است که انسان به مقام خوف و مقام امید برسد، یعنی در خوف و رجا زندگی کند. یاس از رحمت الهی خود از گناهان کبیره است. پس همیشه باید از عذاب ترسید و به بشارت امید داشت. اگر انسان به این مقام برسد، دیگر تهمت نمیزند و غیبت نمیکند.
حافظی بخش دوم برنامه را که «کیمیای سعادت» نام دارد، این طور معرفی میکند: «دهمین بخش از شرح زندگانی فقیه بزرگوار، مرحوم حضرت آیتاللهالعظمی حاجآقا حسین بروجردی طباطبایی رحمتاللهعلیه را در حضور شما معرفتجویان آغاز میکنیم. درفرصت امروز، یکی دیگر از ابعاد شخصیتی آیتالله بروجردی یعنی آثار و خدمات ارزنده ایشان را بررسی میکنیم و از آنجایی که در این بین نویسنده و محقق توانا مرحوم استاد علی دوانی به نیکی سخن گفتهاند، رشته کلام را به ایشان میسپاریم و از سخنان ایشان استفاده میکنیم.» بعد از پخش یک موسیقی ملایم صدای استاد مرحوم علی دوانی درباره احیای آثار علمای شیعه توسط آیتالله بروجردی پخش میشود. اینکه به همت این عالم بزرگوار چند کتاب ارزنده از جمله کتاب جعفریات، خلاف شیخ طوسی و قرب الاسناد عبدالله ابن جعفر هندری چاپ شد و در اختیار همه قرار گرفت.
حافظی این برنامه نیمساعته را این طور به پایان میبرد: «در انتهای فرصت برنامه بر بال یاد، همچون گذشته، همگی شما عزیزان را به خالق هستی میسپاریم. خدانگهدار»!
در فرصتی که ایجاد میشود، حمید بیرانوند نویسنده، سردبیر و تهیهکننده برنامه بر بال یاد که از سال 62 فعالیت خود را با گروه خطابه رادیو آغاز کرده است، در خصوص فعالیتهای خود میگوید: «آن زمان در گروه خطابه، سخنرانیهای سیاسی و مذهبی را برای پخش از ساعت 13 تا 14 هر روز آماده میکردیم. سپس وارد گروه معارف شدم. وقتی گروه خطابه با گروه معارف ادغام شد، کارم را با ویژه برنامههای معارفی ادامه دادم. از سال 64، به مدت 16 سال تهیهکننده ویژه برنامههای سحر و 7 سال تهیهکننده برنامه میقات حضور ویژه اذان ظهر بودهام.»
بیرانوند که تحصیلات خود را تا دوره سطح حوزه ادامه داده میگوید: «10 سال سردبیر دروس دوره حوزه در شبکه دوم صدا بودهام. در این شبکه غیر از دروس حوزه، برنامههای مجلس و مسائل سیاسی و تربیتی پخش میشد. من نوار درسهای فلسفه، فقه و اصول، معارف و اخلاق را که توسط استادان و آیات عظام درحوزه قم مطرح میشد، تهیه و برای پخش آماده میکردم.»
بیرانوند تصریح میکند: «برنامه بربالیاد» جایگزین برنامه «فیض آسمانی» است که تقریبا از اول آبان ماه سال 1387 هر روز از ساعت 30/3 بامداد به مدت نیم ساعت از رادیو ایران پخش میشود. برنامه بر بال یاد از 2 قسمت تشکیل شده است؛ در بخش اول مباحث اخلاقی، عرفانی و تربیتی توسط کارشناسان مذهبی متناسب با فضای پخش برنامه که در زمان سحر است، مطرح میشود.
در بخش دوم که کیمیای سعادت نام دارد، به شرح زندگانی نخبگان متاخر و معاصر میپردازیم چه درباره این که کسانی که نویسنده و صاحب تالیف بودهاند، یا درباره استادانی که شاگردان زبدهای پرورش دادهاند و خدمات شایانی در این زمینه داشتهاند.
او ادامه میدهد: «در اولین برنامه به معرفی شیخبهایی پرداختیم و در این یک سال، بیش از 150شخصیت برجسته علمی را معرفی کردهایم.»
بیرانوند در توصیف برنامه بر بال باد میگوید: «این برنامه علاوه بر این که اوقات فراغت را پر میکند، جنبه اطلاعرسانی و نشر معارف دینی هم دارد. فضای سحر فضای خاصی است و شنوندهای که در آن زمان برنامه را گوش میکند، از مخاطبان خاص است.»
وقتی از بیرانوند میپرسم این برنامه چقدر مخاطب دارد؟ میگوید: «بازتاب برنامه از تماسهایی که شنوندگان با گروه ایران و اندیشه میگیرند مشخص میشود و نشان میدهد که توانسته تا حدی رضایت مخاطبان را جذب کند.» او ادامه میدهد: «خود تاریخ فی نفسه شیرین است و هر سلیقهای را به خودش جذب میکند. وقتی این نکتهها با ظرافتی خاص بیان شود، شنونده آن را میپذیرد.»
بیرانوند درخصوص استفاده از موسیقی در برنامه بربالیاد میگوید: «در برنامه از موسیقیهایی در حال و هوای عرفانی که احساسبرانگیز و آرام هستند استفاده میکنم. استفاده از موسیقی در فضاسازی برنامه، به دلیل ارائه مطالب جدید است.»
بیرانوند اظهار امیدواری میکند که در آیندهای نزدیک بتواند شخصیتهایی را که در حال حاضر از نخبگان و سرمایههای اصلی کشور هستند معرفی کند؛ طوری که آنها از زبان خودشان، شرححال و زندگی خود را بیان کنند.
مرتضی حافظی، گوینده ارشد صدای جمهوری اسلامی ایران که در سال 61 وارد رادیو شده و هماکنون در رادیو ایران گویندگی برنامههای مختلف را بر عهده دارد، درباره لحن و اجرای برنامه بر بال یاد میگوید: «فضای حاکم در برنامه بر بال یاد عرفانی است و معمولا مطالب لطیف و زیبایی که گاهی با اشعاری همراه است مطرح میشود که در کنار موسیقیهای آرام و زیبا اوقات خوشی برای عزیزان سحرخیز فراهم میکند تا آنها با حال و هوای معنوی مهیای استقبال از لحظات ملکوتی اذان صبح شوند.»
حافظی ادامه میدهد: «نهایت تلاش خودم را برای اجرای این برنامه به کار میگیرم تا حاصل کار مقبول طبع مشکلپسند عزیزان واقع شود. به یاد داشته باشیم که گاه میزان تاثیرگذاری یک برنامه شاید تنها به خاطر یک جمله باشد که از بزرگان دین و ائمه معصومین(ع) نقل میشود. در واقع، عظمت و بزرگی آن شخصیتهاست که به متن و کلام گوینده، اعتبار میبخشد. مانند کلام پیامبر(ص) و سخنان امیرمومنان علی(ع) و دیگر اندیشمندان که در هر جملهای دنیایی از مفاهیم نهفته است و بر غنای برنامه میافزاید.»
زهره زمانی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
