نفس نکشید تا سرطان نگیرید!

تمام صفات بیولوژیک هر موجود زنده تحت تاثیر 2عامل ژن و محیط قرار دارد. طی مطالعات ژنتیک مشخص شده که در بروز یک صفت عامل ژن از قدرت بیشتری نسبت به محیط برخوردار است .

کد خبر: ۲۹۰۷۶

اما گاهی قدرت محیط به قدری زیاد می شود که حتی می تواند ژنها را تحت تاثیر قرار داده و در آنها تغییراتی به وجود آورد و به اصطلاح در ساختار DNA (جایگاه ژنها) جهش ایجاد نماید. موضوع تاثیرگذاری محیط بر ژن بیشتر از قرن نوزدهم به بعد اهمیت پیدا کرده است . یعنی زمانی که انسان به انقلاب صنعتی دست یافت و شروع به پیش بردن فناوری کرد، بدون این که به عوارض کارش نظری بیندازد. به همین دلیل در 2قرن گذشته حجم زیادی از مواد آلاینده وارد چرخه طبیعت شده و باعث آلودگی محیطزیست در ابعاد وسیع شده است . یکی از جنبه های پراهمیت آلودگی ، از دیدگاه علوم پزشکی و بخصوص ژنتیک پزشکی ، آلودگی هوا کره (اتمسفر) است که به دلیل جهش زا بودن ، می تواند به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر ساختار DNA تاثیر بگذارد و انواع بیماری ها و بخصوص سرطان را در انسان به وجود آورد. بسیاری از گازها، غبارها و فلزات سنگینی که ایجاد کننده آلودگی هوا هستند، مستقیما نقش جهش زایی دارند و هنگامی که توسط بدن جذب می شوند ، می توانند ژنها را تغییر دهند. به عنوان مثال «بنزن» که در شهرهای بزرگ توسط وسایل نقلیه تولید می شود ، می تواند جهشهای سرطان زا را در سلول به وجود آورد که نتیجه تماس بلندمدت با بنزن ابتلا به لوسمی (سرطان خون) است . آلودگی هوا به صورت غیرمستقیم ، اما به طور موثر ، می تواند بر سلامت انسان ها تاثیر بگذارد. شاهد این مدعا مساله «ازن» است . همان طور که می دانید ازن لایه ای محافظ است که اطراف کره زمین را فراگرفته و مانع رسیدن اشعه جهش زای ماورای بنفش (UV) ساطع شده از خورشید به بیوسفر (زیست کره) می شود ؛ اما آلودگی هوا باعث تخریب این لایه محافظ شده وبه اصطلاح ازن را سوراخ می کند. اشعه ماورای بنفش از همین قسمتهای ازن که قدرت کافی برای جذب UV را ندارند عبور کرده و به سطح زمین می رسد و موجب تاثیرات ویرانگر بر ساختار DNA همه موجودات و بویژه انسان ها می شود. لازم به ذکر است جهشهای حاصل از UV سلولها را به سوی سرطانی شدن (سرطان پوست) سوق می دهد. این پدیده در قاره استرالیا بیشتر نمود داشته و آمار ، تعداد قابل ملاحظه ای ابتلا به سرطان پوست ناشی از UV را در این قاره نشان می دهد که دلیل آن ضعیف عمل کردن ازن در آسمان آنجاست . ژنتیک دانان به این نتیجه رسیده اند که میان فراوانی جهش در سلول و سرطانی شدن آن رابطه مستقیم وجود دارد و جهشهای رخ داده در یک سلول شانس سرطانی شدن آن را بالا می برد. رشته سم شناسی ژنتیک که به بررسی جهش زا بودن مواد گوناگون می پردازد، بعضی از آلاینده های موجود در هوا کره را که به دست خود بشر ساخته شده است ، عامل ایجاد سرطان های ریه ، خون ، پوست و سایر بیماری های خوش خیم دیگر در انسان می داند. نتیجه این که آلودگی هوا به عنوان یک عامل جهش زای قدرتمند می تواند نقش موثری در ایجاد انواع سرطان در انسان داشته باشد. تمام زندگی بشر کنش و واکنش میان او و طبیعت است . اگر قرار باشد کنشها مخرب باشند، مطمئنا واکنش ها رو به سوی ویرانی خواهد گذاشت . پس آلودگی هوا باید در هر لحظه زنگ خطری هشدار دهنده محسوب شود و ما را آگاه کند که در قبال سلامت جامعه و نسلهای بعدی مسوول هستیم و نباید میراثمان برای نسلهای آینده ، مشتی ژن معیوب و عامل سرطان باشد. در این میان رسالت دولتها مشخص می شود تا با وضع قوانین حافظ محیطزیست ، از تخریب محیط زندگی مان به وسیله افراد و سازمان های سودجو جلوگیری کنند.