روز سخت گیتس‌

وی در حالی اول آبان به این کشور سفر می‌کند که نشست وزرای دفاع کشورهای عضو ناتو در این کشور برگزار می‌شود. وی به نمایندگی از آمریکا در حالی در این نشست حضور می‌یابد که آمریکا در قبال ناتو با دغدغه‌های بسیاری مواجه است به گونه‌ای که بسیاری از ناظران سیاسی و نظامی، ناتو را نه متحدی مورد اطمینان بلکه چالشی جدید برای آمریکا ارزیابی می‌کنند.

مهمترین مسئله برای گیتس‌ در نشست اسلواکی احیای فرماندهی آمریکا بر ناتو و قبولاندن اصل لزوم حضور نظامی گسترده‌تر در افغانستان است. در شرایطی 8 سال از جنگ افغانستان می‌گذرد که آمریکا همچنان وعده پیروزی سر می‌دهد اما بسیاری از اعضای ناتو و اتحادیه اروپا که زمانی فرمانبردار خواسته‌های آمریکا بودند، اکنون به صراحت در تقابل آن قرار گرفته و از پذیرش خواسته‌های آن در قبال افغانستان سرباز می‌زنند.

براساس گزارش‌های منتشره در کنار ژاپن که فعالیت سوخت رسانی در اقیانوس هند برای ائتلاف جنگ افغانستان را پایان یافته اعلام کرده بسیاری از اعضای ناتو نیز از عدم افزایش نیرو و حتی خروج زود هنگام از افغانستان سخن گفته‌اند. در چنین شرایطی آمریکا نه تنها با چالش کمبود نیرو در افغانستان و تزلزل در ائتلاف به اصطلاح مبارزه با تروریسم مواجه است بلکه چالشی بزرگ به نام کاهش جایگاه فرماندهی خود بر ناتو و زوال درونی این اتحادیه نظامی را در پیش روی دارد.

این امر در کنار تاکیدات جهانی بر لزوم پایان دیدگاههای تک قطبی آمریکا می‌تواند لطمات بسیاری برای هژمونی آمریکا به همراه داشته باشد. با توجه به این مسائل رابرت گیتس‌ در نشست اسلواکی کاری بس دشوار درپیش روی دارد چرا که هم باید رضایت کشورها را برای ادامه جنگ افغانستان جلب کند و هم برتری و ریاست آمریکا بر ناتو را به نمایش گذارد. هرچند که آمریکا با برجسته سازی مسئله تروریسم به ویژه با تکیه بر بحران امنیتی ایجاد شده در منطقه تلاش دارد تا به این مهم دست یابد اما روند تحولات به ویژه مواضع کشورهای اروپایی بیانگر ناتوانی گیتس‌ در تحقق این مهم است.

هرچند که در ظاهر اعضای ناتو در نشست اسلواکی بر اتحاد و همکاری برای مبارزه با تروریسم تاکید خواهند داشت اما در عمل آنها دیگر حاضر به هزینه کردن برای جنگ افغانستان نمی‌باشند و صرفا برای بیان اتحاد ظاهری ناتو به موضع گیری لفظی در قبال افغانستان می‌پردازند.

قاسم غفوری