اولین بلدیه ایران

ارفع الملک جلیلی، شهردار وقت تبریز زمانی که پشت میز مذاکره با مهندسان آلمانی نشست و قرارداد ساخت این عمارت را امضا کرد به علل مختلف، کار ساخت اولین بلدیه ایران به جای 2 سال 4 سال به طول انجامید.

عمارت شهرداری تبریز در سال 1314 در گورستان متروک و خرابه کوی نوبر با نظارت و طراحی مهندسان آلمانی در 6500 متر مربع زیر بنا با هزینه‌ای بالغ بر 255 هزار تومان در 3 طبقه (زیرزمین، طبقه همکف، طبقه اول و دوم ) بنا شد و بیش از 80 اتاق و 10 تالار دارد.

فراز برج این عمارت آن یک ساعت خودنمایی می‌کند که 4 ناقوس دارد، با طنین موزون و ضرب آهنگ خاص آن هر نیم ساعت همچنین راس هر ساعت معین، گذشت زمان را به یادمان می‌آورد؛ نکته مهمی که اصلا از یاد برده‌ایم اهمیتش را!

هم‌اکنون از آن 4 ناقوس فقط 3 ناقوس کار می‌کند یکی از ناقوس‌ها به خاطر حمله روس‌ها به تبریز درسال 1324 با گلوله از کارافتاده است.

برج 5/30متری عمارت شهرداری تبریز را آلمانی‌ها و ساعت 4 ضلعی این عمارت را انگلیسی‌ها ساخته‌اند و این ساعت به صورت دستی سر هر ماه کوک می‌شود و هنوز دقیق کار می‌کند.

این عمارت، وسط شهر تبریز و در میدانی به نام ساعت واقع است. که هم اکنون به موزه تبدیل شده است.

فاز اول موزه شهرداری تبریز در 950 متر مربع در سوم آذر سال 86 در هفته بسیج افتتاح شد. این موزه هم اولین موزه شهرداری‌های کشور است هم پس از کشور چین، در ردیف اولین موزه‌های شهرداری‌های جهان است.

در این موزه اسلحه قاسم خان والی، اولین شهردارتبریز، اولین پمپ «آتش خاموش کن» برج یانقین، وسایل مورد استفاده شهرداران در زمان‌های مختلف، عکس‌های بناهای قدیمی‌ تبریز، عکس سرداران مشروطه، اولین خیابان‌کشی‌ها و چراغ گازی که با نفت کار می‌کرد و در معابر عمومی استفاده می‌شد ، اولین مکاتبات شهرداران و بسیاری چیزهای دیگر ... را می‌توانی تماشا کنی.

موزه شهرداری تبریز در فاز دوم 8 اردی بهشت 88 افتتاح شد تا شاهد فرش‌های نفیسی باشد که به دستور شهرداران وقت بافته شد.علاوه بر موزه شهرداری، 10 تالار این عمارت زیبا نیز چشم هر بیننده‌ای را به خود معطوف می‌کند.

در این عمارت 11شهریور 88 همزمان با روز صنعت چاپ، تالار چاپ و نشر افتتاح شد. تا اسناد مربوط به مکاتبات چاپخانه‌داران تبریز با استانداری‌های وقت در دهه 30 شمسی، اولین مجوزهای چاپ و نشر، نمونه‌هایی از از روزنامه اختر، نمونه‌هایی از اولین روزنامه‌های منتشر شده کشور، دستگاه برش کلیشه، نخستین ابزار برش کاغذ، اولین دستگاه چاپ کلیشه‌ای قدیمی،‌ چاپ حاشیه کتاب و برخی کتب قدیمی ‌و... چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره کند.

تالار دکتر رفیعیان یکی دیگر از تالار‌های این عمارت است که به تازگی با حضور پژوهشگران برجسته کشور افتتاح شد و لوازم شخصی، آثار، تالیفا ت و زندگی نامه این استاد زبان فارسی در این تالار نگهداری می شود .