بازار‌ها در فرابورس

دستورالعمل پذیرش و عرضه اوراق بهادار در فرابورس، فعالیت آن را در قالب 4 بازار مجزا پیش‌بینی کرده است که در بازار اول و دوم و بازار اوراق مشارکت، انواع اوراق بهادار پذیرفته و در بازار سوم، تنها عرضه اوراق بهادار انجام می‌شود.

بازار اول: در بازار اول فرابورس علاوه بر سهام شرکت‌ها، واحدهای صندوق‌های سرمایه‌گذاری با نام هم پذیرش و معامله می‌شوند.

همچنین نوسان سهام شرکت‌ها و اوراق پذیرفته شده در بازار اول فرابورس 5 درصد بدون حجم مبنا پیش‌بینی شده است. در آن سهام شرکت‌هایی معامله می‌شوند که آخرین سرمایه ثبت شده آن حداقل 10 میلیارد ریال و یک‌‌سال از زمان بهره‌برداری آن گذشته و زیان انباشته نداشته باشد. در این بازار واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله و واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌های زمین و ساختمان که نزد سازمان بورس ثبت شده‌اند به شرطی امکان معامله دارند که حداقل سرمایه صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله50 میلیارد ریال و حداقل سرمایه صندوق‌های زمین و مسکن 200 میلیارد ریال و با نام باشند.

بازار دوم: در این بازار، صرفا سهام شرکت‌های سهامی ‌عام پذیرفته می‌شوند. در این بازار سهام شرکت‌های زیان‌ده، تازه‌تاسیس، شرکت‌های سهامی‌خاص که قصد اجرای افزایش سرمایه و تبدیل به سهامی‌عام را دارند و شرکت‌های کوچک پذیرفته شده مورد مبادله قرار می‌گیرد. در بازار دوم سهام شرکت‌هایی معامله می‌شود که آخرین سرمایه ثبت شده آن حداقل یک میلیارد ریال و مشمول ماده 141 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت نباشد.

بازار سوم (بازار عرضه): بازار عرضه محلی ایمن، شفاف و سودمند برای انجام معاملات عمده اوراق بهاداری است که امکان یا شرایط پذیرش را در فرابورس ندارد. انجام پذیره‌نویسی انواع اوراق بهادار از جمله شرکت‌های سهامی ‌عام در شرف تاسیس، دیگر ویژگی مهم بازار عرضه به حساب می‌آید. انجام عرضه در این بازار، مستلزم گذارندن فرآیند پذیرش نبوده و با انجام تشریفات اداری در فرابورس، امکان‌پذیر است. در بازار عرضه فرابورس بلوک‌های سهام شرکت‌های سهامی‌ (عام، خاص، تعاونی و ...)، حق‌تقدم خرید سهام شرکت‌های سهامی‌عام، سهام ناشی از افزایش سرمایه شرکت‌های سهامی‌عام، پذیره‌نویسی سهام و اوراق مشارکت، پذیره‌نویسی گواهی سپرده سرمایه‌گذاری بانک‌ها، املاک و مستغلات، امتیاز بهره‌برداری و حق ثبت اختراعات در قالب سهام شرکت‌های سهامی‌ خاص می‌تواند مورد معامله قرار بگیرد.

بازار چهارم (اوراق مشارکت)‌: انواع اوراق با درآمد تضمین‌شده از جمله اوراق مشارکت، گواهی سپرده بانکی و ... که در زمان پذیرش حداقل 3 ماه تا سررسید آنها باقی مانده باشد، قابل پذیرش در این بازار هستند به شرطی که پس از پذیرش، معاملات دست‌دوم آنها منحصرا از طریق فرابورس انجام شود. اوراق مشارکت شرکتی و اوراق مشارکت قابل تعویض سهام از جمله اوراق بهادار قابل معامله در بازار اوراق مشارکت محسوب می‌شوند که در کنار اوراق مشارکت رهنی، اوراق مشارکت اجاره، صکوک و گواهی سپرده بانکی سرمایه‌گذاری عام و خاص در بازار چهارم امکان معامله دارند.